Mon10232017

Last update04:03:52 AM GMT

Font Size

Profile

Cpanel

Παρουσίαση – Κριτική Βιβλίου Ο Αγαπημένος ήρωας των παιδιών

  • PDF

Βαγγέλης Γεωργάκης- Εκδόσεις OASIS

Από τη Γιώτα Φώτου*

agaphmenos-hroas1Ένας από τους αγαπημένους ήρωες των παιδιών είναι σίγουρα ο Μίκυ Μάους. Ο Αμερικανός Μίκυ που έγινε η αιτία για τον παραδειγματικό θάνατο του Έλληνα Γιώργου Θαλάσση και την εξάρτηση η οποία κύκλωσε τους πάντες από εκεί και πέρα.

Μετά το μυθιστόρημα «Ακροβάτης του Ονείρου» και τις συλλογές διηγημάτων «Ονειρεμένο Φινάλε» και «Λυκόφως» το βιβλίο του Βαγγέλη Γεωργάκη από τις νεοσύστατες εκδόσεις OASIS αυτή τη φορά, πέρα για πέρα αλληγορικό, αποτυπώνει τη σύγχρονη πραγματικότητα και τον χάρτη των καταστάσεων των τελευταίων δεκαετιών στην Ελλάδα.

Άψογη δομημένη, τοποθετημένη στο σήμερα και στο λιμάνι του Πειραιά η ιστορία διαδραματίζεται φαινομενικά στη σύγχρονη πραγματικότητα. Ωστόσο, δεν περιέχει αποκλειστικά και μόνο ρεαλιστικά στοιχεία αλλά κινείται παράλληλα και σε μια άλλη διάσταση. Αρχικά, βλέπουμε στην εισαγωγή ένα σημείωμα του συγγραφέα με το οποίο κατά κάποιο τρόπο προσπαθεί να βάλει τον αναγνώστη στο σκεπτικό που τον οδήγησε στη συγγραφή του βιβλίου αυτού κι από την άλλη μεριά δένει τη δική του πραγματικότητα με εκείνη του κειμένου. Κεντρικός άξονας η ιστορία του ποδοσφαιριστή Κώστα Κ όπως ο ίδιος την αφηγείται κατά τη διάρκεια συνέντευξης σε τηλεοπτικό πλατό. Κομβικό σημείο στη ζωή του ήρωα είναι η απόκτηση ενός πίνακα ο οποίος απεικονίζει τον αγαπημένο ήρωα των παιδιών, σύμβολο της παιδικής ηλικίας, τον Μίκυ. Ο πίνακας που αρχικά αποπνέει νοσταλγία και τρυφερότητα στη συνέχεια μεταβάλλεται και μεταβάλλεται αποκτώντας κάποια στοιχεία που δημιουργούν τρόμο, άγχος και πανικό στον κάτοχό του. Κάποια παιδιά που βρίσκονται μέσα σ' αυτόν εξαφανίζονται ως δια μαγείας.

Το βιβλίο του Β. Γεωργάκη είναι αφιερωμένο στην παιδική ηλικία αλλά και στις μέρες που θα έρθουν. Στην παιδική ηλικία που θα μπορούσαμε να πούμε ότι μπορεί να τη συμβολίσει η φιγούρα του Μίκυ. Στην παιδική ηλικία όπου οι καταστάσεις δείχνουν πάντα ειδυλλιακές, τα σχέδια είναι μεγαλόπνοα, οι δυνατότητες απεριόριστες. Κι ύστερα, σιγά σιγά όλα αλλάζουν. Ιδεολογία, στόχοι, κατευθύνσεις δείχνουν να επηρεάζονται από όσα ορίζει η κοινωνία των ενηλίκων με τις σκοπιμότητες και τα συμφέροντά τους. Συμβολική η παρουσία του Μίκυ μέσα στο βιβλίο, συμβολική και η αναφορά του Γιώργου Θαλάσση. Το βιβλίο πέρα για πέρα αλληγορικό αποτυπώνει τη σύγχρονη πραγματικότητα και τον χάρτη των καταστάσεων των τελευταίων δεκαετιών στην Ελλάδα.

Ο πίνακας, λοιπόν, γίνεται ο εφιάλτης του ποδοσφαιριστή Κώστα Κ, ο οποίος πριν γίνει ο πολλά υποσχόμενος αστέρας των γηπέδων και ήρωας ο ίδιος στον κόσμο των φιλάθλων και των παιδιών που ονειρεύονται την εύκολη επιτυχία παρασυρόμενοι και πιστεύοντας στην απάτη του λαμπερού κόσμου των σύγχρονων ειδώλων και προτύπων, πριν γίνει το είδωλο Κώστας Κ, ήταν ο Κωστής, ένα παιδί από επαρχία με όνειρα και σχέδια κι ακόμα είναι ο κάθε Έλληνας πολίτης που αγωνίζεται να κατακτήσει το όνειρο δίνοντας πίστη σε όσους του τάζουν λαγούς με πετραχήλια. Είναι επίσης εκείνος που ενώ φαινομενικά διακατέχεται από ήρεμα αισθήματα –τα οποία φαίνονται στην τρυφερή σχέση με την κοπέλα του την Ίριδα– παράλληλα έχει κρυμμένο ένα βίαιο εαυτό εκείνον που ανεξέλεγκτα τον ωθεί να αποζητά τον βίαιο έρωτα στα σπίτια με τις ιερόδουλες.

Ο Κώστας Κ, αγοράζει τον πίνακα από μια εξαθλιωμένη κοπέλα που έχει απλώσει την έκθεσή της σε ένα πεζοδρόμιο. H κοπέλα συμβολίζει τον κάθε αδικημένο της ζωής αυτόν που τον προσπερνούν συνήθως οι πολλοί, αυτόν που αντιμετωπίζεται με διάθεση φιλανθρωπίας, κουτσής φιλανθρωπίας κι όχι με πραγματικό ανθρωπισμό, αυτόν που πολλές φορές αδικείται από τους άλλους. Κι αυτή ακριβώς η αδικία είναι που γυρνά μπούμερανγκ στον κόσμο των τυχερών. Οι μεταβολές του πίνακα που αλλάζει όψη από στιγμή σε στιγμή προσιδιάζουν στην πραγματικότητα που δεν είναι ίδια για όλους, διαβάζεται διαφορετικά από τον καθένα, δεν είναι ίδια ούτε ακόμα για το άτομο αλλά διαφοροποιείται ανάλογα με τις τρέχουσες καταστάσεις και επηρεάζεται από συναισθήματα, διάθεση, στόχους.

Δίπλα στον Κώστα Κ, η Ίρις γλυκιά κι αέρινη με όνειρα και στόχους να παλεύει με οικονομικές δυσκολίες και μεγάλο ανταγωνισμό. Ωστόσο κι εκείνη έχει υποκύψει σε πιέσεις κάνοντας βίζιτες περιστασιακά, (ερασιτεχνική πορνεία), προσδοκώντας στην επιτυχία και τελικά παραδίδεται σε σκοτεινές δυνάμεις που την έλκουν όσο τίποτα άλλο κι ας γνωρίζει ότι έτσι κυλάει στην καταστροφή. Η Ίρις που θα μπορούσε άνετα να είναι η ίδια η Ελλάδα. Η ονειρεμένη Ελλάδα που πάνω της ασελγούν οι δυνατοί, τάζοντας της πολλά και οδηγώντας την στην ουσία στον κατήφορο.

Πολύ σύντομα έρχεται η στιγμή που ο Κώστας Κ. αφού ζει το όνειρο προσγειώνεται στην πραγματικότητα. Τα γεγονότα που ευθύνονται για την αγωνία του έχουν να κάνουν με τις εξαφανίσεις παιδιών, παιδιών που κάποτε δεν βρίσκονται αλλά κι αν βρεθούν τους λείπουν τα μάτια. Αλληγορία κι εδώ.

Το κείμενο είναι πολυεπίπεδο. Αλληγορία και ψυχογράφημα, με κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις αλλά και μεταφυσικά στοιχεία. Θα μπορούσε επίσης να χαρακτηριστεί και σαν αστυνομική περιπέτεια. Έτσι παρών βρίσκεται και ο αστυνόμος Χάρης ο οποίος ψάχνει αυτόν που τυφλώνει παιδιά, τα εξαφανίζει ή τα σκοτώνει. Ο αστυνόμος δίνει εξηγήσεις στηριζόμενος στο προφανές χωρίς να έχει την ικανότητα να διεισδύσει στο βάθος των καταστάσεων. Παρών επίσης στην ιστορία και ο πρόεδρος της ποδοσφαιρικής ομάδας ο Κυριάκος Αθανασιάδης ένας χαρακτήρας που αντιπροσωπεύει ότι βρώμικο και επαχθές έχει διαβρώσει την ελληνική κοινωνία. Και πάνω από όλα αυτά υπάρχει μια σκοτεινή δύναμη που έχει τυλίξει τους πάντες με τον μανδύα της.

Στο βιβλίο του Β. Γεωργάκη τίποτα δεν είναι απλά ξεκάθαρο, τίποτα δεν κινείται από τον ίδιο τον άνθρωπο, τον μικρό και αδύναμο άνθρωπο. Υπάρχουν σκοτεινές δυνάμεις που παίζουν παιχνίδια σε βάρος των ηρώων, αποφασίζουν για τις τύχες τους, γελούν με τις προσπάθειές τους. Μέσα στο κείμενο κάνει συχνά την εμφάνισή της μια σκοτεινή μορφή (ο ίδιος ο Διάβολος) που κινεί τα νήματα, προκαλεί φόβο. Ο αγώνας των ηρώων είναι δρόμος για τη λύτρωση. Ακόμα κι ένας χαμένος αγώνας μπορεί να σηματοδοτήσει νέες προσπάθειες για λύτρωση. Ο δρόμος για τη λύτρωση του ήρωα μπορεί να είναι παράλληλος με τον δρόμο μιας ολόκληρης χώρας ή του ίδιου του αναγνώστη. Και ίσως πολλές φορές για να έρθει αυτή η λύτρωση χρειάζεται η ολοκληρωτική ισοπέδωση. «Άμα δεν γκρεμίσεις τον κόσμο που εσύ έχτισες θα θαφτείς στα συντρίμμια του» αναφέρεται στο τέλος του βιβλίου.

Αναφορές στην πολιτική κατάσταση της Ελλάδας, τα μνημόνια, τη γενική κατήφεια τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και τις συμπλοκές που έχουν στοιχεία κανιβαλισμού έχουν τη θέση τους στο βιβλίο που επιδέχεται δεύτερη και τρίτη ερμηνεία. Το κείμενο είναι γραμμένο με ζεστή ρέουσα γλώσσα, χωρίς λογοτεχνικούς ακροβατισμούς και περιττά τερτίπια. Οι εικόνες και οι περιγραφές μεταφέρουν αβίαστα τον αναγνώστη σε έναν κόσμο κάπως σκοτεινό που τελικά έχει πολλά κοινά στοιχεία με τη σημερινή ζωή των Ελλήνων.

Στην μέσα σελίδα βλέπουμε τον υπότιτλο «Προφητεία», λέξη η οποία δίνει την αίσθηση της συνέχειας, δηλαδή έχουμε μέσα στο βιβλίο μόνο μια υπόθεση, μια προφητεία, ενδεχομένως να επαληθευτεί αλλά και να διαψευστεί, ενδεχομένως να αλλάξουν τα πράγματα να πάρουν άλλη τροπή. Το βιβλίο μας βάζει έναν προβληματισμό, εμείς αλλά και ο συγγραφέας μπορούμε να προχωρήσουμε και πέρα από αυτό.

* Συγγραφέας – Σχολική σύμβουλος

Το νέο της βιβλίο «Το Διώροφο της Τσιμισκή» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.