Ανυπολόγιστες καταστροφές στον πρωτογενή τομέα της Ζίτσας προκάλεσε η πρόσφατη σφοδρή χαλαζόπτωση που έπληξε την περιοχή, αφήνοντας πίσω της κατεστραμμένους αμπελώνες, δενδρώδεις καλλιέργειες και έντονη ανησυχία για το μέλλον της αμπελουργικής ζώνης ΠΟΠ Ζίτσας.
Για μια καταστροφή που δεν αφορά μόνο τη φετινή παραγωγή αλλά επεκτείνεται και στα επόμενα χρόνια έκανε λόγο ο πρόεδρος του Γενικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Ιωαννίνων – “Ένωση Αγροτών” και διευθύνων σύμβουλος της ZOINOS WINERY, Θανάσης Κατσανάκης.
Όπως ανέφερε, η περιοχή είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στα ακραία καιρικά φαινόμενα λόγω των ιδιαίτερων γεωγραφικών και κλιματικών συνθηκών της.
«Είμαστε επιρρεπείς σε καιρικά φαινόμενα, ειδικά στο υψόμετρο της Ζίτσας. Από ό,τι ξέρετε, το προηγούμενο βράδυ ήταν μεταξύ Πεδινής και Πανεπιστημιακού. Είδατε από κοντά τις ζημιές. Εξίσου, οι ίδιες και μεγαλύτερες είναι οι ζημιές στη ζώνη μας, ειδικά στον κάμπο της Ζίτσας. Σίγουρα έχει επηρεάσει μεγάλο μέρος των παραγωγών μας, αλλά όχι σε όλο το κομμάτι της Ζίτσας, όλων των επτά χωριών που αποτελούν τη ζώνη της Ζίτσας», τόνισε.
Η ψυχολογική και οικονομική διάσταση
Ο κ. Κατσανάκης στάθηκε ιδιαίτερα στην ψυχολογική και οικονομική διάσταση της καταστροφής, σημειώνοντας πως οι παραγωγοί βρίσκονταν μπροστά σε μία εξαιρετική χρονιά, μόλις λίγες εβδομάδες πριν τον τρύγο.
«Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο για φέτος. Όταν βλέπεις μπροστά σου ότι σε δύο μήνες έχεις τρύγο και βλέπεις μία πάρα πολύ καλή χρονιά, τη χαίρεσαι. Οι άνθρωποί μας, οι άνθρωποι του μόχθου, που κάνουν ολόκληρη προσπάθεια στα κλαδέματά τους, στις λιπάνσεις τους, στην περιποίηση του αμπελώνα, φτάνουν να λένε ότι θα έχουμε μία από τις καλύτερες χρονιές για τρύγο και μέσα σε μισή ώρα να γίνεται η μεγαλύτερη ζημιά στη ζώνη μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, ζημιές υπέστησαν ακόμη και οι αμπελώνες της ίδιας της ZOINOS, γεγονός που επιβεβαιώνει το εύρος του φαινομένου.
«Εμείς από τη μεριά μας και σαν Ένωση αλλά και σαν Zoinos, γιατί και τα δικά μας αμπέλια στην περιοχή έχουν πάθει ζημιές, βλέπουμε ότι το θέμα δεν αφορά μόνο τη φετινή χρονιά. Οι τεχνικοί γεωπόνοι μας λένε ότι χτυπήθηκαν τα μάτια των φυτών. Η έντονη χαλαζόπτωση έκανε πολύ μεγάλη ζημιά. Ναι, φέτος είναι ολική καταστροφή, αλλά από ό,τι λένε και οι ειδικοί, η ζημιά θα συνεχιστεί και την επόμενη χρονιά».
Στήριξη με χρηματοδοτήσεις και εργαλεία
Η εικόνα που διαμορφώνεται, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΓΑΣ Ιωαννίνων, δεν επιτρέπει καμία καθυστέρηση από την πλευρά της Πολιτείας.
«Αυτό που ζητάμε εμείς σαν Ένωση και σαν Zoinos μαζί με τους παραγωγούς μας είναι η άμεση παρουσία του ΕΛΓΑ. Θέλουμε οι εκτιμητές να έρθουν επιτόπου και να ελέγξουν σε πραγματικό χρόνο τις ζημιές στους αμπελώνες και στις υπόλοιπες καλλιέργειες. Ό,τι υπήρχε σε δενδρώδεις καλλιέργειες στις περιοχές όπου έπεσε το χαλάζι έχει υποστεί ολική καταστροφή», υπογράμμισε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους νέους ανθρώπους που επέλεξαν να ασχοληθούν με την αμπελουργία, επενδύοντας το μέλλον τους στη ζώνη της Ζίτσας. «Ένα μεγάλο μέρος αφορά τη νέα γενιά παραγωγών. Από την πλευρά της Zoinos διαθέσαμε δικά μας αμπέλια σε νέους ανθρώπους, με μοναδικό κριτήριο να φέρνουν το σταφύλι στο οινοποιείο μας. Είναι πολύ δύσκολο να βλέπεις στα μάτια νέων ανθρώπων, που έβλεπαν το μέλλον τους με αισιοδοξία, την απογοήτευση που προκάλεσε μία χαλαζόπτωση διάρκειας μισής ώρας».
Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, απαιτούνται άμεσες αποζημιώσεις αλλά και μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις προστασίας. «Προσπαθούμε να ενθαρρύνουμε την προσπάθεια αυτών των ανθρώπων και θέλουμε και η Πολιτεία να συμβάλει μέσα από άμεσες αποζημιώσεις. Παράλληλα πρέπει να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα τα επόμενα χρόνια. Είτε με αντιχαλαζικά δίχτυα είτε με άλλες παρεμβάσεις και χρηματοδοτικά εργαλεία που θα βοηθήσουν ουσιαστικά τους παραγωγούς».
Ο κ. Κατσανάκης υπενθύμισε ότι η Ζίτσα αποτελεί τη μικρότερη αμπελουργική ζώνη της χώρας και ότι η διατήρησή της αποτελεί διαρκή αγώνα για τον συνεταιρισμό και την τοπική κοινωνία. «Βλέπουμε ότι έχουμε τη μικρότερη ζώνη στη χώρα. Την υποστηρίζουμε όλα αυτά τα χρόνια και ειδικά η Zoinos αυτό που κάνει είναι να συντηρεί τη ζώνη και να στηρίζει τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ. Προσπαθούμε να μπορέσουμε να κρατήσουμε τον κόσμο που έμεινε στη ζώνη, να μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του και να συνεχίσει να ζει και να εργάζεται στην επαρχία».
Κλιματική αλλαγή και μέτρα προστασίας
Αναφερόμενος στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, σημείωσε ότι τα ακραία φαινόμενα εμφανίζονται πλέον συχνότερα και με μεγαλύτερη ένταση. «Στη Βόρεια Ελλάδα έχουν εδώ και χρόνια παρόμοια φαινόμενα. Εμείς παραδοσιακά βλέπαμε περισσότερο ζημιές από τον παγετό. Τώρα οι κλιματικές αλλαγές μάς φέρνουν διαφορετικές συνθήκες. Έχουμε πιο ήπιους χειμώνες αλλά και πολύ έντονες καλοκαιρινές μπόρες. Άρα μιλάμε ξεκάθαρα για αλλαγή των κλιματολογικών συνθηκών».
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η προστασία της αμπελουργικής παραγωγής θα πρέπει να αποτελέσει στρατηγική προτεραιότητα για τα επόμενα χρόνια.
«Το να βάλεις δίχτυα δεν είναι εύκολη υπόθεση, γιατί ο κλήρος στην περιοχή μας είναι μικρός και κατακερματισμένος. Παρ’ όλα αυτά πρέπει να δούμε όλα τα διαθέσιμα μέτρα προστασίας. Όπως αντιμετωπίζουμε τον περονόσπορο και άλλες απειλές για το αμπέλι, έτσι πρέπει να δούμε και το θέμα της χαλαζόπτωσης. Θα κάνουμε τις σκέψεις μας και θα αναζητήσουμε λύσεις για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε αυτούς τους εναπομείναντες λίγους παραγωγούς και να διατηρήσουμε τη ζώνη μας ζωντανή».
Π. Μπούρχας
