Το επιχείρημα ότι ο δρόμος στο Γράμμο ήταν προϋπάρχων και η Περιφέρεια Ηπείρου εκτέλεσε απλή συντήρηση και καθαρισμό του και όχι διάνοιξη, υποστήριξε στη χθεσινή συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ηπείρου ο Περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης, για το θέμα που έχει εκθέσει αρχές και φορείς εδώ και περίπου ένα χρόνο. Στην… εξοντωτική σε διάρκεια απάντηση ο Περιφερειάρχης επανέλαβε πολλές φορές τις ίδιες απόψεις και επιχειρήματα για να τονίσει ότι τον έχουν στοχοποιήσει συγκεκριμένοι υπάλληλοι της Επιθεώρησης Περιβάλλοντος Βορείου Ελλάδος, υπηρεσία που ως γνωστόν προ ημερών του κοινοποίησε απόφαση προστίμου 14.200 ευρώ για τις εργασίες στο Γράμμο. Ο κ. Καχριμάνης με κάθε τρόπο υποστήριξε πως ο δρόμος ήταν υφιστάμενος εδώ και 70 τουλάχιστον χρόνια και σε αυτό συμπυκνώνεται η άποψη της διοίκησης της Περιφέρειας για το επίμαχο έργο στο Γράμμο.
Αναφέρθηκε επί μία και πλέον ώρα αναλυτικά -με προβολή παράλληλα διαφανειών των επίσημων εγγράφων που επικαλούνταν- σε τρεις συνολικά εκθέσεις πορισμάτων της ίδιας υπηρεσίας με αντιφατικά μεταξύ τους συμπεράσματα και ήταν εξαιρετικά δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς αδιατάρακτα τον ειρμό της παρουσίασης του Περιφερειάρχη, την οποία διάβαζε. Το έργο στα τρία πορίσματα, από συντήρηση, έγινε διάνοιξη και στην τρίτη έκθεση εκσυγχρονισμός… “Έμασε ο δρόμος στο πλύσιμο” και μίκρυνε το πρόστιμο από το αρχικά επιβληθέν ύψους 37.400, ήταν μια από τις χαρακτηριστικές φράσεις του Περιφερειάρχη που έκανε γνωστό πως η συνέχεια της απίστευτης ιστορίας θα δοθεί στα δικαστήρια, προφανώς μεταξύ του Περιφερειάρχη και των υπηρεσιακών παραγόντων της Επιθεώρησης Περιβάλλοντος. Ανοιχτό άφησε να προσφύγει στη Δικαιοσύνη και κατά όσων τον συκοφαντούν για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Τη συζήτηση επί του πορίσματος για τον Γράμμο ζήτησαν με κοινό αίτημα τους 17 περιφερειακοί σύμβουλοι της αντιπολίτευσης, κάνοντας χρήσης της παραγράφου 10 άρθρο 9 του Κανονισμού Λειτουργίας του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Η εισήγηση της αντιπολίτευσης
Ο επικεφαλής της παράταξης “Λαϊκή Συσπείρωση Ηπείρου” Γιώργος Πρέντζας έκανε την εισήγηση τονίζοντας ότι το περιεχόμενο του πορίσματος καταρρίπτει όλα τα επιχειρήματα που έχουν ακουστεί μέχρι σήμερα και αναρωτήθηκε για ποιον λόγο υπήρξε άρνηση ανάρτησης του πορίσματος ελέγχου, στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας Ηπείρου. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε το πόρισμα διαπιστώνει δύο σοβαρές παραβάσεις που αφορούν την παρέμβαση εντός προστατευόμενης περιοχής Natura του ΟΦΥΠΕΚΑ και την αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος με καταστροφή ενδιαιτήματος άγριων ζώων ενώ ζητείται ρητά η αποκατάσταση στην πρότερη κατάσταση. Το έγγραφο κοινοποιείται και στο ΓΕΣ καθώς στο μεσοδιάστημα είχε υπάρξει απάντηση του Υφυπουργού κ. Δαβάκη η οποία φαίνεται να μην έλαβε υπόψη τα ευρήματα των Ελεγκτών.
Στο επίμαχο πόρισμα σημειώνεται ότι η Περιφέρεια Ηπείρου προχώρησε σε εργασίες χωρίς την απαραίτητη περιβαλλοντική αδειοδότηση σε ένα σημείο που ήταν μη προσβάσιμο για μηχανοκίνητα μέσα από το 1980. Παρά τους ισχυρισμούς της Περιφέρειας για προϋπάρχοντα δρόμο βάσει διανομής της Κοινότητας Πληκατίου του 1959 η αυτοψία των Επιθεωρητών δείχνει ότι στην πραγματικότητα υπήρχε μόνο ένα μονοπάτι ή δρόμος για μουλάρια που χρησιμοποιούνταν παλαιότερα από τον στρατό. Η Γεωγραφική Υπηρεσία του Στρατού επιβεβαιώνει αυτόν τον χαρακτηρισμό ενώ αναφέρεται ότι μεταξύ 2020 και 2022 Πανεπιστήμιο μελέτησε την περιοχή ως ζώνη άνευ δρόμων στο πλαίσιο των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ.
Η παρέμβαση εξελίσσεται εντός αλπικής ζώνης πλησίον του Πάρκου Πίνδου και εντός καταφυγίου άγριας ζωής γεγονός που εκθέτει την περιφερειακή αρχή και τον Υφυπουργό Άμυνας καθώς δεν διευκρινίστηκε ποτέ αν ο δρόμος αφορά την αμυντική γραμμή της χώρας και γιατί σε μια τέτοια περίπτωση το έργο δεν εκτελέστηκε από τον ίδιο τον στρατό, ανέφερε ακόμα ο κ. Πρέντζας. Παράλληλα έθεσε ερωτήματα για τη θεσμική φύση των συναντήσεων του Περιφερειάρχη με τους ελεγκτές του και αν αυτές αποτελούν προσπάθεια αποτροπής έκδοσης των ενοχοποιητικών πορισμάτων, ενώ υπήρξαν αιχμές για τη χρήση μελετητών άσχετων ειδικοτήτων όπως συνέβη στο παρελθόν με τον Λούρο. Το κεντρικό ερώτημα παραμένει ποιος είναι ο πραγματικός σκοπός του έργου και αν η Περιφέρεια θα συμμορφωθεί τελικά με τις υποδείξεις των ελεγκτών ή αν θεωρεί ότι λειτουργεί υπό καθεστώς ασυλίας, κατέληξε ο κ. Πρέντζας.
Η απάντηση Καχριμάνη
Στην απάντησή του ο Περιφερειάρχης αναφέρθηκε εκτενώς στα δεδομένα που, κατά την άποψή του, τεκμηριώνουν ότι οι παρεμβάσεις στον Γράμμο αφορούσαν αποκλειστικά καθαρισμό και συντήρηση υφιστάμενου δρόμου και όχι διάνοιξη νέου. Έφτασε μέχρι την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ για να υποστηρίξει πως κάποια οργανωμένα συμφέροντα τον χτυπούν.
Ξεκινώντας από αναφορές που είχαν γίνει στη συζήτηση στη βουλή ερώτησης του Νίκου Εξάρχου, ο κ. Καχριμάνης σημείωσε ότι σε αντίθεση με όσα υποστηρίχθηκαν από τον βουλευτή του ΚΚΕ περί απουσίας κτηνοτροφικής δραστηριότητας, στον Γράμμο βόσκουν δεκάδες εκτροφές από Ιωάννινα, Θεσπρωτία, Πρέβεζα και Λάρισα. Συνολικά δραστηριοποιούνται περίπου 79 εκτροφές βοοειδών με 7.600 ζώα και περίπου 12 εκτροφές αιγοπροβάτων σε χαμηλότερα υψόμετρα με περίπου 4000 ζώα (από Πρέβεζα 5, από Θεσπρωτία 80, από Γιάννενα 6 και από την Αετομηλίτσα στη Λάρισα 12 ). Τόνισε ότι οι παρεμβάσεις έγιναν στο πλαίσιο της θερινής μετακίνησης των κτηνοτρόφων, οι οποίοι έχουν θεσμικό δικαίωμα πρόσβασης στην περιοχή.
Ο κ. Καχριμάνης υποστήριξε ότι η Περιφέρεια ενήργησε κατόπιν αιτημάτων κτηνοτρόφων και τοπικών κοινοτήτων, καθώς και ύστερα από ανησυχίες που είχαν εκφραστεί από αστυνομικές και στρατιωτικές αρχές για κινδύνους απώλειας ζώων, περιστατικά κλοπών από τη γειτονική χώρα και εκρίζωση αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών. Ευχαρίστησε ειρωνικά τους περιφερειακούς συμβούλους της αντιπολίτευσης που προκάλεσαν τη συζήτηση, σημειώνοντας ότι έτσι του δόθηκε η δυνατότητα να παρουσιαστούν, όπως είπε, θεσμικά και τεκμηριωμένα τα στοιχεία, απέναντι –κατά την άποψή του– σε φαινόμενα παραπληροφόρησης.
Αναφερόμενος στις εκθέσεις των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, είπε ότι τον Οκτώβριο του 2024 πραγματοποιήθηκε καθαρισμός υφιστάμενου δρόμου, ο οποίος, όπως υποστήριξε, υφίσταται από τη δεκαετία του 1950. Επικαλέστηκε την προσωρινή έκθεση ελέγχου που του επιδόθηκε μετά τις αυτοψίες των Επιθεωρητών στην οποία –όπως ανέφερε– γινόταν λόγος για υφιστάμενο δρόμο μήκους 4.920 μέτρων σε υψόμετρο περίπου 2.200 μέτρων, βάσει διανομής του 1959 της Κοινότητας Πληκατίου, δασοπονικών χαρτών και άλλων εγγράφων. Σύμφωνα με τον ίδιο, στην έκθεση αυτή δεν στοιχειοθετούνταν διάνοιξη, αλλά συντήρηση προϋπάρχοντος οδικού δικτύου, γεγονός που, όπως είπε, αποτυπωνόταν και σε σχετική φωτογραφία.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στη δεύτερη, συμπληρωματική προσωρινή έκθεση που κοινοποιήθηκε στις 15 Μαΐου 2025, υπογραμμίζοντας ότι αυτή υπογράφεται μόνο από μία επιθεωρήτρια, καθώς ο δεύτερος είχε αποχωρήσει από την υπηρεσία. “Αφού είχε αποχωρήσει ο ένας Επιθεωρητής γιατί δεν αντικαταστάθηκε στη συμπληρωματική έκθεση;” αναρωτήθηκε αρκετές φορές. Κατά τον Περιφερειάρχη, η έκθεση αυτή, βασιζόμενη μόνο και αποκλειστικά σε χαρτογραφική αποτύπωση του 1980, σε ένα χάρτη με κλίμακα 1:50.000 και φωτοερμηνεία της, χαρακτήρισε τον δρόμο ως ημιονική οδό και κατέληξε σε συμπεράσματα περί αλλοίωσης του περιβάλλοντος εντός προστατευόμενης περιοχής Natura, χωρίς νέα αυτοψία και χωρίς πρόσθετη τεχνική τεκμηρίωση. Ο κ. Καχριμάνης έθεσε ερωτήματα για το γιατί δεν ζητήθηκε φωτοερμηνεία αεροφωτογραφιών της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού και γιατί, όπως είπε, ανατράπηκε η αρχική κρίση «με κυριολεκτικά ασκήσεις επί χάρτου».
Ο Περιφερειάρχης ανέφερε ότι υπέβαλε απολογητικό υπόμνημα στο Υπουργείο Περιβάλλοντος στις 20 Ιουνίου 2025, συνοδευόμενο από 20 έγγραφα και φωτογραφίες, μεταξύ των οποίων ιστορικές πηγές και αεροφωτογραφίες, που –κατά τον ίδιο– αποδεικνύουν ότι πρόκειται για αμαξητό δρόμο ήδη από τη δεκαετία του 1950. Αναφέρθηκε αναλυτικά στο βιβλίο “Στα βήματα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος” Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, σε χάρτη του Χατζηγιάννη Μέξη του 1955 που μιλά για αμαξιτές οδούς, βατές κατά το θέρος, σε βιβλίο του Άγγελου Σινάνη με “Ο Γράμμος και τα Μαστοροχώρια της Κόνιτσας”, δικές του αεροφωτογραφίες, φωτογραφία του 2004 με τζιπ στο δρόμο κτλ. Επισήμανε ότι στην οριστική έκθεση ελέγχου, που κοινοποιήθηκε στις 23 Ιουλίου 2025, επιβλήθηκε πρόστιμο 37.800 ευρώ, με αναφορά ότι δεν είχε υποβληθεί απολογητικό υπόμνημα επί της συμπληρωματικής έκθεσης, γεγονός που αμφισβήτησε.
Τέλος, υποστήριξε ότι δεν κατέστη δυνατή η περιβαλλοντική αδειοδότηση λόγω έλλειψης πλήρους φακέλου της περιοχής, δεν υφίσταται σχέδιο διαχείρισης, ούτε έχουν εκδοθεί αποφάσεις νόμου για τις περιοχές Natura, ενώ σημείωσε ότι στην πλευρά της Καστοριάς οι παρεμβάσεις συνεχίστηκαν από τον Στρατό, χωρίς καν την άδεια του Υπουργείου Περιβάλλοντος.
Δήλωσε καταλήγοντας ότι η υπόθεση θα κριθεί στη Δικαιοσύνη και εξήγησε γιατί η απόφαση των Επιθεωρητών δεν έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας όπως του ζητά με το πόρισμά της η Επιθεώρηση Περιβάλλοντος. Λειτουργεί ηλεκτρονικό περιβαλλοντικό μητρώο που τον απαλλάσσει από αυτή την υποχρέωση, είπε. Κατηγόρησε επανειλημμένα την υπηρεσία των Επιθεωρητών ότι η στάση της δεν δείχνει αμερόληπτη συμπεριφορά του δημοσίου απέναντι σε έναν πολίτη, αλλά αντίθετα δείχνει προκατάληψη, εμπάθεια αυθαίρετη απόδοση ευθυνών και κάτι που λέγεται “παραβίαση της αρχής της αμεροληψίας” στη δημόσια διοίκηση.
Απαντώντας στις ερωτήσεις της αντιπολίτευσης είπε γενικά πως ο δρόμος προσφέρεται για πολλές δουλειές, για τους κτηνοτρόφους, το στρατό κτλ. Σημείωσε πως ο Στρατός έχει δική του θεώρηση για το πως συνδέει τα φυλάκια, και έτσι εξυπηρετούνται οι κτηνοτρόφοι και οι ορειβάτες. Επίσης, επιφυλάχθηκε να επανέλθει με ερώτηση στους Επιθεωρητές Περιβάλλοντος για να ζητήσει εξηγήσει σχετικά με το πως επιθυμούν να γίνει η αποκατάσταση στο χώρο.
Οι απόψεις της αντιπολίτευσης
Ο Γιάννης Στέφος επικεφαλής της παράταξης “Κοινό των Ηπειρωτών”, αναφέρθηκε σε ηθική υποχρέωση του Περιφερειάρχη να αναρτήσει το τελικό πόρισμα. Τόνισε πως αποτελεί ακόμα μυστήριο για τον ίδιο ο πραγματικός λόγος που επέβαλε το συγκεκριμένο έργο στο Γράμμο.
Αλίμονο αν φταίει η αντιπολίτευση για την ερημοποίηση της υπαίθρου, είπε ξεκινώντας την τοποθέτησή του ο Στέφανος Ζούμπας, επικεφαλής της παράταξης “Ήπειρος Όλον Τόπος να Ζεις”. “Η υπόθεση στο Γράμμο δείχνει ότι το περιβάλλον το κάνετε δική σας υπόθεση”, σημείωσε μιλώντας στον Περιφερειάρχη.
Ο Γιώργος Πρέντζας από τη “Λαϊκή Συσπείρωση” επέμεινε πως δεν υπάρχει καμία αλλοίωση στις έννοιες: ο δρόμος στο Γράμμο ήταν ημιονικός. Επανέλαβε πως δεν γίνεται κατανοητός ο πραγματικός λόγος της διάνοιξης του δρόμου ή του παράνομου εκσυγχρονισμού.
Ο επικεφαλής της παράταξης “Ορίζοντες Ηπείρου” Σπύρος Υφαντής εκτίμησε πως η συζήτηση δεν έβγαλε κάποιο συμπέρασμα για τη χρησιμότητα του έργου.
Παναγιώτης Μπούρχας
