Το Δημοτικό Συμβούλιο Ηγουμενίτσας γνωμοδότησε προχθές θετικά, με την προσθήκη περιβαλλοντικών και λειτουργικών προϋποθέσεων, επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων για τη χρήση του λιμανιού ως χερσαίας βάσης υποστήριξης της ερευνητικής γεώτρησης «Ασωπός-1» στο Block 2 του βορειοδυτικού Ιονίου.
Η συζήτηση δεν περιορίστηκε στις προσωρινές δραστηριότητες που θα αναπτυχθούν στο λιμάνι και θα διαρκέσουν περίπου ένα εξάμηνο, αλλά επεκτάθηκε στη μελλοντική φυσιογνωμία του, στα οφέλη που μπορεί να μείνουν στη Θεσπρωτία, στους μηχανισμούς ελέγχου και στο ενδεχόμενο η ερευνητική δραστηριότητα να οδηγήσει, έπειτα από χρόνια, σε παραγωγική εκμετάλλευση.
Η γεώτρηση θα γίνει εκτός των διοικητικών ορίων του Δήμου Ηγουμενίτσας, σε θαλάσσια περιοχή που υπάγεται στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων. Προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σε βάθος νερού περίπου 850 μέτρων, με στόχο τη διερεύνηση πιθανού ταμιευτήρα σε βάθος περίπου 4.000 μέτρων κάτω από τον πυθμένα.
Γεώτρηση το πρώτο τρίμηνο του 2027 και για έξι μήνες η βάση
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε στο Δημοτικό Συμβούλιο ο δήμαρχος Παναγιώτης Νταής, η έναρξη της γεώτρησης τοποθετείται στο πρώτο τρίμηνο του 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν ολοκληρωθεί οι αδειοδοτήσεις. Η καθαυτό γεώτρηση εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου 60 ημέρες, ενώ η συνολική λειτουργία της χερσαίας βάσης και οι εργασίες κινητοποίησης και αποκινητοποίησης μπορεί να εκτείνονται σε διάστημα περίπου έξι μηνών.
Η πιθανότητα να εντοπιστεί κοίτασμα που θα δικαιολογεί τη συνέχιση των ερευνών εκτιμάται, με βάση τα έως τώρα δεδομένα, στο 16%. Μετά την ολοκλήρωση της ερευνητικής γεώτρησης θα απαιτηθούν, σύμφωνα με την ενημέρωση, δύο έως τρία χρόνια για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και τη λήψη απόφασης σχετικά με τα επόμενα βήματα.
Η Ηγουμενίτσα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 60 έως 70 ναυτικών μιλίων από το σημείο της γεώτρησης, ανάλογα με τη διαδρομή προσέγγισης. Ο χρόνος πλεύσης των πλοίων υποστήριξης υπολογίζεται περίπου στις πέντε ώρες.
Χωρίς νέες μόνιμες εγκαταστάσεις
Για τη λειτουργία της βάσης δεν προβλέπεται η κατασκευή νέων μόνιμων λιμενικών εγκαταστάσεων. Θα χρησιμοποιηθεί τμήμα προβλήτας περίπου 3.000 τετραγωνικών μέτρων στο εμπορικό λιμάνι, καθώς και προσωρινός περιφραγμένος αποθηκευτικός χώρος περίπου 14 στρεμμάτων. Η έκταση βρίσκεται κοντά στην είσοδο του νέου τμήματος του λιμανιού και απέχει περίπου 600 μέτρα από την πλησιέστερη οικοδομική γραμμή του Λαδοχωρίου.
Στον χώρο θα αποθηκεύονται προσωρινά σωληνώσεις, μηχανολογικός εξοπλισμός, ανταλλακτικά, αναλώσιμα και άλλα εφόδια. Δεν προβλέπεται η δημιουργία μονάδας παραγωγής γεωτρητικού πολφού ούτε εγκατάστασης χύδην αποθήκευσης χημικών ή καυσίμων. Ο ανεφοδιασμός των πλοίων θα γίνεται μέσω των υφιστάμενων αδειοδοτημένων εγκαταστάσεων του λιμένα.
Τη σύνδεση της Ηγουμενίτσας με το πλωτό γεωτρύπανο θα εξυπηρετούν δύο πλοία εφοδιασμού εξεδρών, μήκους περίπου 90 μέτρων. Τα πλοία αυτά μπορούν να μεταφέρουν ξηρό και υγρό φορτίο, ενώ δεν αποκλείεται να χρησιμοποιηθεί και πρόσθετο σκάφος για τη μετακίνηση πληρωμάτων. Η κύρια μεταφορά του προσωπικού, πάντως, προβλέπεται να γίνεται με ελικόπτερα από το αεροδρόμιο της Κέρκυρας.
Η δραστηριότητα θα φέρει πρόσθετη κίνηση στο λιμάνι. Θα χρησιμοποιούνται γερανοί, περονοφόρα οχήματα και άλλος εξοπλισμός φορτοεκφόρτωσης, ενώ θα αυξηθούν οι μετακινήσεις φορτηγών για τη μεταφορά των υλικών. Η κύρια πρόσβαση θα γίνεται μέσω της Εγνατίας Οδού, χωρίς όμως να μπορεί να αποκλειστεί η διέλευση βαρέων οχημάτων από άλλα τμήματα του οδικού δικτύου.
Επιπτώσεις και όροι
Στο Δημοτικό Συμβούλιο επισημάνθηκε ότι η πρόσθετη λειτουργία θα προκαλέσει αύξηση του θορύβου, έστω και τοπικά, καθώς και μεγαλύτερη επιβάρυνση των λιμενικών υποδομών. Κάτοικος του Λαδοχωρίου ανέφερε ότι η περιοχή δέχεται ήδη σημαντική ηχορύπανση και ζήτησε αυστηρούς περιορισμούς στις φορτοεκφορτώσεις, ιδιαίτερα κατά τις ώρες κοινής ησυχίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη θέση όπου προβλέπεται να εγκατασταθεί ο προσωρινός αποθηκευτικός χώρος, καθώς στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν ρέματα και στο παρελθόν έχουν καταγραφεί πλημμυρικά φαινόμενα. Για τον λόγο αυτό ζητήθηκε να υπάρχει ειδική πρόβλεψη στο σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών.
Η δημοτική αρχή έθεσε ως προϋπόθεση να υπάρχει σαφής επιχειρησιακός σχεδιασμός για τις αφίξεις, τις φορτοεκφορτώσεις και τις αναχωρήσεις των πλοίων, ώστε οι εργασίες να πραγματοποιούνται σε ώρες που θα περιορίζουν την όχληση. Ζήτησε ακόμη πραγματικά στοιχεία για την κίνηση των φορτηγών και τη λήψη πρόσθετων μέτρων, εφόσον διαπιστωθεί επιβάρυνση του τοπικού οδικού δικτύου.
Στους όρους που προτάθηκαν περιλαμβάνονται η εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης του θορύβου και των αέριων εκπομπών, η ενημέρωση του Δήμου και των συναρμόδιων υπηρεσιών, η πλήρης καταγραφή της διακίνησης χημικών ουσιών και αποβλήτων και η εκπόνηση σχεδίου αντιμετώπισης θαλάσσιας ρύπανσης και άλλων έκτακτων περιστατικών.
Κατά τη συζήτηση επισημάνθηκε ότι η απλή αποστολή μετρήσεων στο Δήμο δεν είναι αρκετή. Χρειάζεται να προσδιοριστεί ο φορέας που θα ελέγχει τα στοιχεία, θα πιστοποιεί ενδεχόμενες υπερβάσεις και θα έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει, να επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης ή κυρώσεις. Ο Δήμος δεν διαθέτει από μόνος του ούτε τις αρμοδιότητες ούτε τον απαιτούμενο μηχανισμό για να αναλάβει αυτό το ρόλο.
Τα οικονομικά οφέλη
Στο οικονομικό σκέλος, η λειτουργία της βάσης μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετη δραστηριότητα σε μεταφορές, φορτοεκφορτώσεις, τεχνικές υπηρεσίες, προμήθειες, στέγαση και εστίαση. Η μελέτη προβλέπει δέκα προσωρινές θέσεις εργασίας για τις ανάγκες της εφοδιαστικής βάσης.
Στη συνεδρίαση υπογραμμίστηκε, ωστόσο, ότι τα οφέλη δεν είναι αυτόματα ούτε επαρκούν για να αλλάξουν τα οικονομικά δεδομένα της περιοχής. Για τον λόγο αυτό ζητήθηκε να προβλεφθεί δικαίωμα προτίμησης για εργαζομένους και επιχειρήσεις της Θεσπρωτίας, εφόσον μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του έργου, καθώς και διαφάνεια στις αναθέσεις και στις προμήθειες.
Οι θέσεις των παρατάξεων
Ο επικεφαλής της παράταξης της μείζονος αντιπολίτευσης Γιάννης Λώλος τάχθηκε θετικά στη γνωμοδότηση, διευκρινίζοντας ότι αυτή πρέπει να αφορά αποκλειστικά την ερευνητική φάση και να μη δεσμεύει το Δημοτικό Συμβούλιο για οποιαδήποτε μελλοντική παραγωγική δραστηριότητα. Έθεσε επίσης το ζήτημα της προτίμησης τοπικών προμηθευτών και εργαζομένων και της συνεχούς ενημέρωσης της δημοτικής αρχής.
Ο Αντώνης Μπέζας από την ελάσσονα μειοψηφία υποστήριξε επίσης τη διεξαγωγή των ερευνών, έθεσε όμως ευρύτερο πλαίσιο διεκδικήσεων. Τόνισε ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο πόσα φορτηγά ή πλοία θα κινηθούν, αλλά τι θα μείνει στην Ηγουμενίτσα από μία δραστηριότητα που χαρακτηρίζεται εθνικής και ενεργειακής σημασίας.
Στις προτάσεις του περιέλαβε τη διεκδίκηση χρηματοδότησης του περιφερειακού δρόμου της Ηγουμενίτσας, τη διατήρηση πανεπιστημιακής παρουσίας στην πόλη, τη συζήτηση για τη σχέση του λιμανιού με την τοπική κοινωνία και τη δημιουργία ανεξάρτητου μηχανισμού περιβαλλοντικού και λειτουργικού ελέγχου.
Έθεσε ακόμη το ερώτημα εάν η επιτυχία των ερευνών μπορεί να οδηγήσει, σε βάθος χρόνου, σε μόνιμες ενεργειακές, εφοδιαστικές ή βιομηχανικές χρήσεις στο λιμάνι. Σε μία τέτοια περίπτωση, υποστήριξε, δεν θα πρέπει να ληφθεί απόφαση χωρίς προηγούμενη θεσμική διαπραγμάτευση με το Δήμο και την τοπική κοινωνία.
Αντιδράσεις φορέων της Κέρκυρας
Εκπρόσωποι φορέων και συλλογικοτήτων από την Κέρκυρα εξέφρασαν την αντίθεσή τους στις έρευνες υδρογονανθράκων στο Ιόνιο. Έθεσαν ζητήματα κινδύνου ατυχήματος, σεισμικότητας, προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αλιείας και τουρισμού, υποστηρίζοντας ότι η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στις δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας.
Η δημοτική αρχή αναγνώρισε τη σοβαρότητα αυτών των προβληματισμών, επισήμανε όμως ότι αντικείμενο της συγκεκριμένης γνωμοδότησης ήταν η προσωρινή χρήση του λιμανιού και όχι η συνολική ενεργειακή πολιτική ή μία ενδεχόμενη παραγωγική εκμετάλλευση.
Η τελική θέση του Δημοτικού Συμβουλίου ήταν θετική, με την ενσωμάτωση των παρατηρήσεων και των πρόσθετων προτάσεων στο κείμενο της γνωμοδότησης. Διευκρινίστηκε, πάντως, ότι πρόκειται για απλή γνωμοδότηση στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης και όχι για δεσμευτική απόφαση ή τελική περιβαλλοντική άδεια.
