Το πρόβλημα της υποχρηματοδότησης των ελληνικών Πανεπιστημίων αναδείχθηκε πρωτίστως στην 110η Σύνοδο των Πρυτάνεων που πραγματοποιήθηκε στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας και στα αποτελέσματά της αναφέρθηκαν το πρωί της Δευτέρας, στο πλαίσιο συνέντευξης τύπου, η Πρύτανης Άννα Μπατιστάτου, και οι τέσσερις αντιπρυτάνεις του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων που συμμετείχαν στις εργασίες της Συνόδου, επισημαίνοντας ότι η συσσωρευμένη υποχρηματοδότηση δεκαετιών αποτυπώνεται πλέον με τον πιο εμφανή τρόπο στις κτιριακές υποδομές των ΑΕΙ.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε, ειδικά για το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, στην ανάγκη συντήρησης και αναβάθμισης των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, αλλά και στη δημιουργία νέων κτιριακών υποδομών. Κεντρικό αίτημα αποτελεί η ανέγερση νέων φοιτητικών εστιών, με στόχο την ουσιαστική ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας. Πρόκειται για ζήτημα στρατηγικής σημασίας για ένα περιφερειακό πανεπιστήμιο, το οποίο καλείται να παραμείνει ανταγωνιστικό ως προς το κόστος ζωής και φοίτησης, σε ένα περιβάλλον όπου αναπτύσσονται –ή προγραμματίζονται– μη κρατικά πανεπιστήμια στα μεγάλα αστικά κέντρα, με κίνδυνο απορρόφησης φοιτητικού δυναμικού από την περιφέρεια.
Η κ. Μπατιστάτου, αναφερόμενη στα πορίσματα της Συνόδου, υπογράμμισε ότι η αδυναμία συντήρησης των κτιρίων αφορά το σύνολο των ελληνικών πανεπιστημίων, ενώ για το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων το πρόβλημα εντείνεται λόγω της παλαιότητας των εγκαταστάσεων. Όπως σημείωσε, ζητήθηκε από το Υπουργείο η αύξηση των διαθέσιμων κονδυλίων και η πρόβλεψη ειδικών χρηματοδοτήσεων για την κτιριακή συντήρηση, προς όφελος ολόκληρης της ακαδημαϊκής κοινότητας και κυρίως των φοιτητών.
Παράλληλα, έκανε αναφορά στα κονδύλια που έχουν ήδη εξασφαλιστεί για την αναβάθμιση των φοιτητικών εστιών εντός της Πανεπιστημιούπολης, ύψους 5,8 εκατ. ευρώ, με τα πρώτα ανακαινισμένα και επιπλωμένα δωμάτια να παραδίδονται το επόμενο διάστημα. Στάθηκε επίσης στη σημαντική αύξηση της ετήσιας χρηματοδότησης του Ιδρύματος, κατά περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ σε σχέση με πέρυσι, ως αποτέλεσμα της βελτίωσης των ποιοτικών δεικτών του Πανεπιστημίου, εξέλιξη που, όπως τόνισε, χαιρετίστηκε και από τη Σύγκλητο.
Από την πλευρά του, ο αντιπρύτανης Διοικητικών και Οικονομικών Υποθέσεων Ιωάννης Λεονάρδος επισήμανε ότι το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να βελτιώσει αισθητά τη θέση του και να εξασφαλίζει αυξημένες χρηματοδοτήσεις. Αναφέρθηκε εκτενώς στη συντήρηση των υποδομών, τονίζοντας ότι το Ίδρυμα έχει καταθέσει πλήρη κατάλογο αναγκών προς το Υπουργείο, λαμβάνοντας υπόψη και τις ιδιαίτερα δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής. Στο ίδιο πλαίσιο, στάθηκε στην επανεκκίνηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, μετά από πολυετή υστέρηση, υπογραμμίζοντας ότι το Πανεπιστήμιο είναι έτοιμο, με ολοκληρωμένες μελέτες και σχέδια, να αξιοποιήσει στο μέγιστο τις νέες δυνατότητες χρηματοδότησης.
Φοιτητική μέριμνα και διδακτική επάρκεια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη Σύνοδο και στα ζητήματα ακαδημαϊκής ποιότητας και φοιτητικής μέριμνας, όπως ανέφερε η αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Φοιτητικής Μέριμνας του Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Παναγιώτα Καντή.
Όπως σημείωσε, στη Σύνοδο των Αντιπρυτάνεων Ακαδημαϊκών Υποθέσεων συζητήθηκε εκτενώς η πορεία των διαδικασιών διασφάλισης ποιότητας και πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών, με την ενημέρωση από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης να καταδεικνύει ότι το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων βρίσκεται σε ιδιαίτερα ισχυρή θέση. Συγκεκριμένα, το Ίδρυμα έχει ήδη πιστοποιήσει με επιτυχία το σύνολο των προπτυχιακών του προγραμμάτων, ενώ αυτή την περίοδο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η διαδικασία πιστοποίησης των μεταπτυχιακών προγραμμάτων, με την υποχρέωση να έχουν κατατεθεί έως το τέλος του έτους και οι φάκελοι για τα διδακτορικά προγράμματα.
Στο ίδιο πλαίσιο, η κ. Καντή ανέφερε ότι το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων έχει προχωρήσει στην πιστοποίηση επτά νέων προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών, εκ των οποίων τα πέντε λειτουργούν ήδη, ενώ τα δύο αναμένεται να ξεκινήσουν την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά. Παράλληλα, χαρακτήρισε ιδιαίτερα θετική εξέλιξη την επανεκκίνηση από την ΕΘΑΕ της διαδικασίας πιστοποίησης υφιστάμενων μεταπτυχιακών προγραμμάτων, με τέσσερα προγράμματα του Ιδρύματος να έχουν ήδη ενταχθεί στον άμεσο προγραμματισμό.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στην επικείμενη αναθεώρηση των αντικειμενικών και ποιοτικών κριτηρίων βάσει των οποίων αξιολογούνται τα ελληνικά πανεπιστήμια και κατανέμεται η ετήσια χρηματοδότησή τους. Όπως τόνισε η αντιπρύτανης, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων εργάστηκε συστηματικά την προηγούμενη περίοδο ώστε να αποτυπώσει τεκμηριωμένα την ποιότητα του παραγόμενου ακαδημαϊκού και ερευνητικού έργου, γεγονός που αποτυπώθηκε σε σημαντική αύξηση της χρηματοδότησής του και σε ιδιαίτερα θετικά σχόλια εντός της Συνόδου. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η αναθεώρηση των κριτηρίων είναι αναγκαία, ώστε να επιβραβεύεται ουσιαστικά η πραγματική πρόοδος και βελτίωση κάθε Ιδρύματος και όχι απλώς η στατική επίδοση, κάτι που –όπως είπε– δεν διασφαλίζεται επαρκώς από τον υφιστάμενο αλγόριθμο.
Σε επίπεδο ακαδημαϊκών θεμάτων, ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσε το ζήτημα του πιστοποιητικού παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας. Η κ. Καντή υπενθύμισε ότι, με βάση τον νόμο 4957/2022, το πιστοποιητικό αυτό δεν αποδίδεται πλέον αυτομάτως με τον προπτυχιακό τίτλο σπουδών, παρά μόνο σε αποφοίτους συγκεκριμένων τμημάτων. Με αφορμή ψήφισμα των Τμημάτων Μαθηματικών της χώρας, η Σύνοδος επανέφερε δυναμικά το αίτημα επιστροφής στο προηγούμενο καθεστώς, με σαφείς προϋποθέσεις. Όπως τόνισε, το αίτημα αυτό διατυπώθηκε προς το Υπουργείο με αυστηρό και ξεκάθαρο τρόπο και εντάχθηκε τελικά στα πορίσματα της Γενικής Συνόδου, σηματοδοτώντας μια συλλογική και θεσμική πίεση για άμεση αλλαγή.
Αναφορικά με τη φοιτητική μέριμνα, η αντιπρύτανης έκανε ειδική μνεία στις φοιτητικές εστίες που λειτουργούν υπό την ευθύνη του ΙΝΕΔΙΒΙΜ, και συγκεκριμένα στη Φοιτητική Εστία Ιωαννίνων στη Δομπόλη, όπου το τελευταίο διάστημα πραγματοποιήθηκαν παρεμβάσεις μικρής κλίμακας. Όπως ανέφερε, ζητούμενο παραμένει η συνολική ανακαίνιση του συγκροτήματος, ώστε να βελτιωθούν ουσιαστικά οι συνθήκες διαβίωσης των φοιτητών. Διευκρίνισε, πάντως, ότι η συγκεκριμένη εστία δεν εντάσσεται στο έργο ανακαίνισης των φοιτητικών κατοικιών της Πανεπιστημιούπολης Α΄, το οποίο συνεχίζεται κανονικά.
Τέλος, η κ. Καντή αναφέρθηκε σε παρέμβαση που έγινε από κοινού με την Πρύτανη προς τη Σύνοδο, ώστε η πρόταση προς το Υπουργείο για τη συνυπολογισμό των αδειών λοχείας και ανατροφής τέκνου στον απαιτούμενο χρόνο για εξέλιξη μελών ΔΕΠ να έχει αποκλειστικά ευεργετικό χαρακτήρα και να μη λειτουργεί ποτέ περιοριστικά. Όπως σημείωσε, στόχος είναι η ουσιαστική στήριξη όσων συναδέλφων και συναδελφισσών επιθυμούν να κάνουν χρήση της διάταξης, χωρίς να δημιουργούνται εμπόδια στην ακαδημαϊκή τους εξέλιξη.
Έρευνα και χρηματοδότηση
Στον τομέα της έρευνας, ο αντιπρύτανης Έρευνας, Καινοτομίας και Ανάπτυξης Θεόδωρος Ματίκας ανέδειξε την υποχρηματοδότηση των ερευνητικών προγραμμάτων σε εθνικό επίπεδο, επισημαίνοντας καθυστερήσεις και αβεβαιότητες σε βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία. Τόνισε, ωστόσο, ότι στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων η Επιτροπή Ερευνών βρίσκεται σε καλή κατάσταση, με ισχυρή παρουσία σε ευρωπαϊκά προγράμματα, γεγονός που επέτρεψε στον ΕΛΚΕ να επιστρέψει πόρους στην πανεπιστημιακή κοινότητα. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στο νέο πρόγραμμα «ΔΩΔΩΝΗ», ύψους 300.000 ευρώ, για τη στήριξη νέων ερευνητών με μικρά ερευνητικά έργα.
Τέλος, ο αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας και Δια Βίου Μάθησης Ξενοφών Μπήτσικας υπογράμμισε ότι η θετική εικόνα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οφείλεται στον συντονισμό και τη συλλογική δουλειά της διοίκησης. Ανακοίνωσε ότι το Ίδρυμα θα έχει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση νέων δεικτών για την κατανομή της τακτικής χρηματοδότησης, με έμφαση και σε επιστημονικά πεδία που μέχρι σήμερα δεν αποτυπώνονται επαρκώς. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι τον Ιούνιο τα Ιωάννινα θα φιλοξενήσουν τη δεύτερη συνάντηση των ελληνικών πανεπιστημίων που συμμετέχουν σε Ευρωπαϊκές Συμμαχίες, μια διαδικασία που, όπως σημείωσε, ενισχύει την εξωστρέφεια και τη διεθνή παρουσία της ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας.
