Μια σύσκεψη με πολλή ένταση για τα προβλήματα ξηρασίας του κάμπου της Λαψίστας που το περσινό καλοκαίρι προκάλεσαν προβλήματα στους παραγωγούς της περιοχής πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τρίτης στην γραφεία της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου Δυτικής Μακεδονίας μετά από πρωτοβουλία του Γραμματέα Ιωάννη Σάββα.
Βουλευτές, ο Περιφερειάρχης Ηπείρου, οι Δήμαρχοι του Λεκανοπεδίου ο πρόεδρος της ΔΕΥΑ Ιωαννίνων και υπηρεσιακοί παράγοντες, καθώς και οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ Κρύας-Λαψίστας και άλλοι εκπρόσωποι των αγροτών συμμετείχαν στη συνάντηση που σημαδεύτηκε από τη μεγάλη ένταση στις τοποθετήσεις των διαφορετικών πλευρών, σε μια συνάντηση που είχε ως στόχο την επισκόπηση του βαθμού υλοποίησης των αποφάσεων της αντίστοιχης σύσκεψης που είχε πραγματοποιηθεί την 1η Σεπτεμβρίου στον ίδιο χώρο και με τους ίδιους συμμετέχοντες.
Στα θετικά της ημέρας είναι πως η σύσκεψη κατέληξε σε ορισμένες αποφάσεις τόσο για την οριστικοποίηση των ελέγχων που θα δείξουν ποιος ρυπαίνει την τάφρο της Λαψίστας – τόσοι μήνες τώρα ούτε αυτό δεν έχει κατορθωθεί να διαπιστωθεί… – όσο και για τις απαραίτητες εναλλακτικές λύσεις που θα αξιοποιηθούν στην περίπτωση που δεν είναι ξανά αρκετό το νερό στο κάμπο της Λαψίστας για την επόμενη καλλιεργητική περίοδο. Πλην των αποφάσεων αυτών, κρίσμο παραμένει και το θέμα των νέων αρδευτικών που έχουν προταθεί από την Περιφέρεια για χρηματοδότηση και δεν υπάρχει ακόμη εξέλιξη.
Σάββας: «Πάμε από 12 σε 132 ελέγχους – Το κρίσιμο είναι η ποιότητα του νερού»
Ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης, Ιωάννης Σάββας, σε δηλώσεις του μετά τη συνάντηση, παραδέχθηκε από την αρχή το κλίμα έντασης. «Τελικά μάλλον δίκιο είχαν που δεν ήθελαν κάμερες, γιατί υπήρξαν κάποιες εντάσεις που θα ήταν καλύτερα να μην αποτυπωθούν», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, έξι μήνες μετά την προηγούμενη σύσκεψη κρίθηκε αναγκαίο να γίνει νέα συνάντηση «για να δούμε τι έχει γίνει, πού βρισκόμαστε σήμερα και ποιο θα είναι το μέλλον». Χώρισε τη συζήτηση σε τέσσερις άξονες: τι έγινε μέχρι τώρα, ποια είναι η σημερινή κατάσταση, τι θα γίνει την επόμενη χρονιά και τι μπορεί να προβλεφθεί για τα επόμενα έτη.
Σε ό,τι αφορά την ποσότητα του νερού, εμφανίστηκε πιο αισιόδοξος: φέτος, λόγω των βροχοπτώσεων, «το ποσοτικό ζήτημα μειώνεται». Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το μεγάλο πρόβλημα είναι η ποιότητα. Τα προηγούμενα χρόνια, όπως είπε, οι μεγάλες ποσότητες νερού «αραίωναν» τις μετρήσεις και έδιναν εικόνα επιτρεπτών τιμών.
Η έμφαση πλέον μεταφέρεται στη ρύπανση. «Θέλουμε να εντοπίσουμε ποιες είναι οι πηγές ρύπανσης που απορρίπτουν στην τάφρο και ποιοι είναι πίσω από αυτές. Υπάρχουν οι φανερές και οι μη φανερές», ανέφερε.
Ανακοίνωσε δραστική ενίσχυση των ελέγχων: «Πάμε από τους 12 στους 132 ελέγχους για το επόμενο εξάμηνο, με 12 σημεία υδροληψίας». Παράλληλα, το Σώμα Επιθεωρητών και Ελεγκτών Περιβάλλοντος θα εφαρμόσει σύστημα μέτρησης που έχει δοκιμαστεί σε άλλες περιοχές της χώρας, σε συνεργασία με την Αποκεντρωμένη και την Περιφέρεια.
Σημαντική χαρακτήρισε και τη δέσμευση του Δήμου Ιωαννιτών για τον ΕΕΛ (βιολογικό καθαρισμό), ώστε όλες οι πηγές να κατευθύνονται εκεί, με δυνατότητα ενεργοποίησης by-pass σε περίπτωση έντονων καιρικών φαινομένων, όπως προβλέπει η περιβαλλοντική μελέτη.
Παραδέχθηκε ότι μέχρι σήμερα οι μετρήσεις «δεν ήταν τόσο συστηματικές» και δεν υπήρξε επαναληψιμότητα στα ευρήματα. «Οι μετρήσεις πρέπει να έχουν συστηματικό χαρακτήρα, αλλιώς δεν βγάζουν νόημα», υπογράμμισε.
Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων θα πραγματοποιεί χημικές και βιολογικές αναλύσεις, με χρηματοδότηση της Περιφέρειας. «Αν εντοπιστεί κάτι, να μπορούμε να ανέβουμε σιγά-σιγά στην πηγή και να βρούμε ποιος το προκαλεί», είπε χαρακτηριστικά.
Για τις μη φανερές πηγές ρύπανσης, έκανε λόγο για «ενδείξεις, ίσως και αποδείξεις», χωρίς όμως συγκεκριμένα στοιχεία. «Δεν έχουμε στοιχεία αυτή τη στιγμή για να πούμε “αυτός φταίει”. Αυτό μένει να ελεγχθεί», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι σε περίπτωση επιβεβαιωμένης ρύπανσης θα επιβληθούν κυρώσεις.
Ανακοίνωσε ακόμη ότι «θα δοθεί άδεια χρήσης νερού το πολύ σε ένα μήνα», ενώ αναγνώρισε πως μέχρι σήμερα η Αποκεντρωμένη δεν έχει θεσμική αρμοδιότητα για την άρδευση, αλλά ανέλαβε τον ρόλο του συντονιστή.
Στο τραπέζι και η μελέτη του ΤΟΕΒ
Ο ΤΟΕΒ έχει εκπονήσει μελέτη, η οποία έχει προταθεί για ένταξη στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Αν εγκριθεί, θα αποτελέσει σημαντικό βήμα για τη μόνιμη αντιμετώπιση του προβλήματος άρδευσης στον κάμπο.
Μέχρι τότε, οι παραγωγοί της Λαψίστας παραμένουν σε αναμονή: για τις αποζημιώσεις του παρελθόντος, για τις μετρήσεις που θα δείξουν αν το νερό είναι κατάλληλο και – κυρίως – για το αν φέτος θα μπορέσουν να ποτίσουν χωρίς να ξαναζήσουν το περσινό αδιέξοδο.
Οι αποζημιώσεις και το plan B
Στις δηλώσεις των υπολοίπων συμμετεχόντων, η Μαρία Κεφάλα (ΝΔ) υποστήριξε ότι το βασικό μέλημα των βουλευτών ήταν η εξασφάλιση των αποζημιώσεων για τους παραγωγούς. Όπως ανέφερε, «θα πληρωθούν με de minimis οι αποζημιώσεις» και η διαδικασία βρίσκεται προς ολοκλήρωση. Παράλληλα, αποφασίστηκαν περισσότεροι έλεγχοι στο νερό και, αν οι μετρήσεις το κρίνουν ακατάλληλο, «να υπάρξει ένα plan B».
Ο Γιώργος Αμυράς (ΝΔ) σημείωσε ότι «οι συσκέψεις είναι καλές και χρήσιμες αρκεί να βγαίνουν αποτελέσματα». Για τις αποζημιώσεις είπε ότι «το μεγάλο αίτημα είχε καλό τέλος» και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης θα αποζημιώσει τους παραγωγούς. Για το νερό, έκανε λόγο για εναλλακτικές και εξέφρασε αισιοδοξία ότι «θα έχουμε σίγουρη και σταθερή λύση τα επόμενα χρόνια».
Αντίθετα, η Μερόπη Τζούφη (Νέα Αριστερά) εμφανίστηκε επιφυλακτική. Όπως τόνισε, «ακούσαμε χωρίς να υπάρχει δέσμευση για το ύψος και τις εξαιρέσεις των αποζημιώσεων». Για την άρδευση, υπογράμμισε ότι οι υποσχέσεις για ένταξη έργων στο Ταμείο Ανάκαμψης δεν υλοποιήθηκαν και «μείναμε στις δεσμεύσεις». Έκανε λόγο για «οξυμμένο διάλογο» και επισήμανε ότι «ουσιαστική και άμεση απάντηση τι θα γίνει με την άρδευση δεν έχει δοθεί μέχρι τώρα».
Ο Γιάννης Τσίμαρης (ΠΑΣΟΚ) ανέφερε ότι το μόνο σαφές στοιχείο είναι πως «θα έχουμε έναν αξιόπιστο μηχανισμό που θα χαρτογραφήσει επιχειρήσεις και βιολογικούς για να διαπιστωθεί ποιος ρυπαίνει». Ωστόσο, χαρακτήρισε αόριστο το χρονοδιάγραμμα για μόνιμες λύσεις άρδευσης και αποζημιώσεις, λέγοντας ότι «πάει στις καλένδες το θέμα». Το θετικό, όπως είπε, είναι ότι «θα ξέρουμε ποιος κάνει τη ρύπανση».
