Σεισμική δραστηριότητα αποσβαίνουσα καταγράφουν οι επιστήμονες στην Ήπειρο τις τελευταίες μέρες σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) Ευθύμιο Λέκκα, ο οποίος την Δευτέρα βρέθηκε στα Γιάννενα με σκοπό να παραστεί στην παρουσίαση της μελέτης που εκπόνησε η ομάδα του για το Δήμο Ιωαννιτών.
Νωρίς το πρωί ο κ. Λέκκας είχε συνάντηση με τον Περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρο Καχριμάνη, με τον οποίο συζήτησαν θέματα που έχουν προκύψει από την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή. Από την πλευρά του, ο Περιφερειάρχης Ηπείρου ευχαρίστησε τον κ. Λέκκα για τη συνεχή και έγκυρη ενημέρωση που παρείχε καθ’ όλη τη διάρκεια της σεισμικής δραστηριότητας, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία με τον ΟΑΣΠ ήταν καθοριστική για την αποτελεσματική διαχείριση της κατάστασης. Παράλληλα, ανέφερε ότι στη συνάντηση συζητήθηκαν και ζητήματα που αφορούν τις διατάξεις του νέου νόμου για την πολιτική προστασία.
Σε παλιές κατασκευές οι ζημιές, “αντέχει” ο δομημένος ιστός πόλεων
Ο Πρόεδρος του ΟΑΣΠ, ευχαριστώντας τον Περιφερειάρχη για τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών κατά την περίοδο της σεισμικής δραστηριότητας, επισήμανε ότι το ζήτημα των σεισμών και των φυσικών φαινομένων παραμένει εξαιρετικά σύνθετο, ιδιαίτερα υπό τις συνθήκες της κλιματικής κρίσης, που καθιστούν δυσκολότερη την πρόβλεψη της εξέλιξής τους. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι η διαρκής ανταλλαγή επιστημονικών δεδομένων ήταν καθοριστική για την αποτίμηση της κατάστασης.
Όπως ανέφερε, με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία, η σεισμική δραστηριότητα στην Ήπειρο συνιστά μια έξαρση μικρού μεγέθους, η οποία σταδιακά αποσβένεται. Υπογράμμισε ότι η περιοχή, λόγω της ιστορικής σεισμικότητάς της, χαρακτηρίζεται από δονήσεις μικρότερων μεγεθών σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας, οι οποίες όμως έχουν διάρκεια μίας έως δύο εβδομάδων, στο πλαίσιο των γεωδυναμικών διεργασιών που εξελίσσονται στην περιοχή. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η Ήπειρος αποτελεί μια ιδιαίτερη γεωλογικά περιοχή, με ξεχωριστά χαρακτηριστικά σε σχέση με άλλες περιφέρειες της Ελλάδας.
Αναφερόμενος στις επιπτώσεις, σημείωσε ότι οι πρόσφατες δονήσεις προκάλεσαν ζημιές κυρίως σε παλαιές και ευάλωτες κατασκευές, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι ο σύγχρονος δομημένος ιστός των πόλεων είναι ασφαλής ακόμη και σε μεγαλύτερα σεισμικά μεγέθη. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις κατοικίες των χωριών, οι οποίες, όπως είπε, εμφανίζουν σε ορισμένες περιπτώσεις αυξημένη τρωτότητα.
Ο κ. Λέκκας τόνισε με έμφαση ότι στα μεγέθη που καταγράφηκαν δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, ενώ υπογράμμισε ότι ακόμη και σε μεγαλύτερους σεισμούς οι κατασκευές αντέχουν, εφόσον τηρούνται οι σύγχρονοι κανονισμοί. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η βασική προτεραιότητα της πολιτείας και της επιστημονικής κοινότητας είναι η μείωση της τρωτότητας, μέσα από τον σχεδιασμό και τον έλεγχο των κατασκευών.
Πρωτοβάθμιος προσεισμικός έλεγχος
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα πρωτοβάθμιου προσεισμικού ελέγχου, σημειώνοντας ότι ελέγχθηκαν συνολικά 28.000 δημόσια κτίρια σε όλη τη χώρα, μεταξύ των οποίων και κτίρια στην Περιφέρεια Ηπείρου. Όπως εξήγησε, μέσω της διαδικασίας αυτής έχει διαμορφωθεί πλέον σαφής εικόνα για την κατάσταση των κατασκευών, ενώ περίπου το 5% των κτιρίων έχει κριθεί ότι απαιτεί δευτεροβάθμιο έλεγχο. Τα αποτελέσματα, όπως ανέφερε, έχουν κοινοποιηθεί στους αρμόδιους φορείς – Δήμους, Περιφέρειες και Υπουργεία – και είναι καταγεγραμμένα τόσο στον ΟΑΣΠ όσο και στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας.
Διευκρίνισε επίσης ότι η απόφαση για το ποιες κατασκευές θα περάσουν σε δευτεροβάθμιο έλεγχο και ποιες παρεμβάσεις θα απαιτηθούν αποτελεί αντικείμενο κεντρικού σχεδιασμού από την κυβέρνηση, η οποία θα καθορίσει τις προτεραιότητες με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα. Ο ίδιος επισήμανε ότι μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα θα υπάρξουν σχετικές αποφάσεις, καθώς πλέον υπάρχει ολοκληρωμένη εικόνα για το πού απαιτούνται παρεμβάσεις και σε ποιο βαθμό.
“Εγκέλαδος” και “Δάρδανος”
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο νέο θεσμικό πλαίσιο που θεσπίστηκε πρόσφατα, το οποίο προβλέπει την επικαιροποίηση και βελτίωση των σχεδίων πολιτικής προστασίας σε τοπικό, περιφερειακό και κεντρικό επίπεδο. Όπως τόνισε, τα νέα σχέδια που παρουσιάζονται στον Δήμο Ιωαννιτών είναι πλήρως προσαρμοσμένα στις τοπικές ιδιαιτερότητες και αποτελούν μέρος ενός συνολικού σχεδιασμού που θα εφαρμοστεί σε όλους τους Δήμους της χώρας. Επεσήμανε ότι στο εξής οι Δήμοι θα είναι υποχρεωμένοι να διαθέτουν εξειδικευμένα σχέδια διαχείρισης κρίσεων για φαινόμενα όπως οι σεισμοί («Εγκέλαδος»), οι πλημμύρες («Δάρδανος») και άλλες φυσικές καταστροφές, εγκαταλείποντας τη μέχρι σήμερα πρακτική των γενικών και οριζόντιων σχεδίων.
Ο Πρόεδρος του ΟΑΣΠ υπογράμμισε ότι η χώρα βρίσκεται σε πολύ καλό επίπεδο ετοιμότητας, όχι μόνο σε σχέση με τους σεισμούς αλλά και συνολικά απέναντι στα φυσικά φαινόμενα, επισημαίνοντας ωστόσο την ανάγκη για συνεχή προσπάθεια σε τρία επίπεδα: στην επιστημονική έρευνα, στη βελτίωση των κατασκευών και στην επιχειρησιακή ετοιμότητα. Όπως ανέφερε, καθοριστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια διαδραματίζει η συνεργασία μεταξύ επιστημονικών φορέων, επιχειρησιακών μηχανισμών και τοπικής αυτοδιοίκησης.
Σχολικές μονάδες
Απαντώντας σε ερώτημα σχετικά με την ανησυχία που προκλήθηκε λόγω προβλημάτων σε σχολικές μονάδες και για το κατά πόσο τα αποτελέσματα των ελέγχων θα είναι γνωστά, ο κ. Λέκκας διευκρίνισε ότι οι αρμόδιοι φορείς έχουν ήδη πλήρη γνώση των αποτελεσμάτων. Τόνισε ότι τα δεδομένα βρίσκονται καταγεγραμμένα στην κεντρική βάση που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της απογραφής και είναι διαθέσιμα τόσο στον ΟΑΣΠ όσο και στους εμπλεκόμενους δημόσιους οργανισμούς.
Η πολυφωνία του παρελθόντος δεν υφίσταται
Σε ερώτηση για τις δημόσιες τοποθετήσεις επιστημόνων και το ενδεχόμενο υπερβολών που ενδέχεται να προκαλούν ανησυχία, ο Πρόεδρος του ΟΑΣΠ επισήμανε ότι στο παρελθόν πράγματι υπήρχε ένα φαινόμενο ασυντόνιστων παρεμβάσεων από επιστήμονες, όχι μόνο στον τομέα της σεισμολογίας αλλά και σε άλλους κλάδους. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, η κατάσταση αυτή έχει πλέον αλλάξει, καθώς έχουν θεσμοθετηθεί επιτροπές εκτίμησης κινδύνου – σεισμικού, ηφαιστειακού και πολιτικής προστασίας – στις οποίες συμμετέχουν εκπρόσωποι όλων των ερευνητικών ιδρυμάτων και πανεπιστημίων της χώρας. Μέσα από αυτές τις επιτροπές γίνεται η σύνθεση των επιστημονικών απόψεων, η οποία στη συνέχεια μεταφέρεται ως ενιαία εισήγηση προς την πολιτεία και τους επιχειρησιακούς φορείς.
Όπως ανέφερε, το φαινόμενο της πολυφωνίας χωρίς συντονισμό, που χαρακτήριζε τις προηγούμενες δεκαετίες, δεν υφίσταται πλέον, γεγονός που αποτυπώθηκε και στη διαχείριση της πρόσφατης σεισμοηφαιστειακής κρίσης στη Σαντορίνη, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, αντιμετωπίστηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Τελικά “επιστρατεύονται” τα κοντέινερ
Στις χθεσινές δηλώσεις του ο Περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης ανακοίνωσε ότι, σε επικοινωνία που είχε με τον Υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστα Κατσαφάδο, ενημερώθηκε ότι το Υπουργείο θα αναλάβει τη μεταφορά κοντέινερ για την προσωρινή στέγαση των σεισμόπληκτων, των οποίων οι κατοικίες έχουν κριθεί ακατάλληλες και με τον πρώτο απολογισμό, να σημειώσουμε, ήταν δεκάδες κυρίως στους Δήμους Δωδώνης και Ζίτσας. Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει τον αρχικό σχεδιασμό που είχε ανακοινωθεί στην ευρεία σύσκεψη υπό τον κ. Κατσαφάδο στην Περιφέρεια και δεν προέβλεπε ως προτεραιότητα την στέγαση σε κοντέινερ, αλλά επιδότηση ενοικίου (μέχρι 500 ευρώ) για την προσωρινή στέγαση, ωστόσο φαίνεται ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα σπίτια στις πληγείσες περιοχές και πληγέντες δεν επιθυμούν να φύγουν από τα χωριά τους και επιλέγονται τα κοντέινερ.
Όπως διευκρίνισε ο Περιφερειάρχης, οι Δήμοι Ιωαννιτών, Δωδώνης, Ζίτσας και Σουλίου καλούνται να αποστείλουν ονομαστικές καταστάσεις των πολιτών που χρήζουν στέγασης, ενώ από τις 5 Απριλίου θα ξεκινήσει η διαδικασία μεταφοράς των κοντέινερ.
