Στην τελική ευθεία προς το 4ο Συνέδριό του, που θα πραγματοποιηθεί το τριήμερο 27–29 Μαρτίου 2026 στην Αθήνα, το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής επιχειρεί να διαμορφώσει το πολιτικό και οργανωτικό του στίγμα για την επόμενη περίοδο, μέσα σε ένα περιβάλλον έντονων διεργασιών και συζητήσεων για την κατεύθυνση της παράταξης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Χάρης Δούκας μιλά στους «Νέους Αγώνες Ηπείρου», αναπτύσσοντας τις θέσεις του για την επόμενη ημέρα του χώρου, τον ρόλο της αυτοδιοίκησης και τις προτεραιότητες μιας σύγχρονης προοδευτικής πολιτικής πρότασης.
Στη συνέντευξή του αναδεικνύει την ανάγκη για ενίσχυση της πολιτικής αυτονομίας της παράταξης, εστιάζει στα ζητήματα καθημερινότητας και βιώσιμης ανάπτυξης, ενώ απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Παράλληλα, τοποθετείται για τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει το ΠΑΣΟΚ στην προσπάθεια επανασύνδεσής του με την κοινωνία.
1. Το επικείμενο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ θεωρείται κομβικό για την πορεία του κόμματος. Ποιο θεωρείτε ότι είναι το βασικό διακύβευμα αυτής της διαδικασίας;
Το ΠΑΣΟΚ έχει ως διακηρυγμένο στόχο να έρθει πρώτο κόμμα στις εκλογές ώστε να αναλάβει ρόλο πρωταγωνιστή σε μια προοδευτική διακυβέρνηση. Επομένως, το Συνέδριο θα αποτελέσει εκ των πραγμάτων την αφετηρία της προεκλογικής πορείας του Κινήματός μας που πρέπει να μάς βρει όλους μαζί να υπηρετούμε ενωμένοι ένα καθαρό σχέδιο. Θέλω να είμαι ξεκάθαρος. Το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ οφείλει να λάβει σημαντικές αποφάσεις που θα ενισχύουν την στόχευσή του να αναδειχθεί νικητής των εκλογών. Μία από αυτές τις αποφάσεις προϋποθέτει την απάλειψη των όποιων εσφαλμένων εντυπώσεων έχουν δημιουργηθεί στους πολίτες σε σχέση με το ενδεχόμενο συνεργασίας με τη ΝΔ. Το 2026 δεν είναι 2012, όταν προτάξαμε το εθνικό συμφέρον και τη διάσωση της χώρας. Το κυρίαρχο κατ’ εμέ είναι να γίνουμε απολύτως σαφείς ότι δεν θα συγκυβερνήσουμε με τη Νέα Δημοκρατία. Ρητά και κατηγορηματικά χωρίς αστερίσκους και υποσημειώσεις. Επομένως, το ΠΑΣΟΚ οφείλει να βγει από το Συνέδριό του έχοντας σβήσει όλες τις σκιές που οδηγούν σε σκέψεις ότι η συγκυβέρνηση με τη δεξιά και τη Νέα Δημοκρατία είναι κάτι που μπορεί να επαναληφθεί. Δεν υπάρχει καμία ιδεολογική και πολιτική συμβατότητα.
2. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα στοιχεία που πρέπει να ενισχύσει το ΠΑΣΟΚ ώστε να ξαναγίνει κυρίαρχος πόλος στον προοδευτικό χώρο;
Το ΠΑΣΟΚ και είναι και πρέπει να παραμείνει ο κυρίαρχος πόλος στον προοδευτικό χώρο. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπενθυμίζει με όλες του τις επιλογές και με τις πολιτικές που προτείνει τις σοσιαλιστικές του ρίζες και αξίες. Οφείλει να ανακτήσει την αξιοπιστία του και γι’ αυτό, επαναλαμβάνω, μία πολιτική απόφαση του Συνεδρίου για μη συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία θα συμβάλλει προς αυτήν την κατεύθυνση. Το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να αποδείξει με πράξεις στην κοινωνία ότι είναι ο γνήσιος εκφραστής των αναγκών της, των αγωνιών της και των αγώνων της για καλύτερες ημέρες. Να υπενθυμίσει ότι δεν είμαστε σοσιαλιστές μόνο κατ’ όνομα αλλά στην πράξη. Να μάχεται καθημερινά για το κοινό καλό και για τις αξίες της Δημοκρατίας. Να αποδείξει ότι δεν είμαστε παρακολούθημα της Νέας Δημοκρατίας ούτε οι πρόθυμοι σύμμαχοί της. Να σβήσει κάθε σκέψη ότι μπορεί να βρεθεί σε μία συγκυβέρνηση με το κόμμα που τα τελευταία, τουλάχιστον, χρόνια διακρίθηκε στα σκάνδαλα, στις σπατάλες και στο βόλεμα των ημετέρων.
3. Ως δήμαρχος της Αθήνας, αλλά και ως στέλεχος του κόμματος, πώς πιστεύετε ότι μπορεί να συνδεθεί περισσότερο το ΠΑΣΟΚ με τα καθημερινά προβλήματα των πολιτών;
Ασφαλώς η γείωση με την κοινωνία είναι το μέγα ζητούμενο. Να γίνουμε ένα με την κοινωνία και τα προβλήματά της. Όχι προσχηματικά αλλά ουσιαστικά. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ακούμε τα μηνύματα που μας στέλνουν οι πολίτες ακόμη και με την σιωπή τους. Το να εισπράττουμε συγχαρητήρια από τους ψηφοφόρους μας δεν μού αρκεί. Οφείλουμε να μιλάμε στην κοινωνία με ειλικρίνεια και να τολμήσουμε να την κοιτάξουμε στα μάτια. Αυτή η επαφή με μεγάλο τμήμα της δυστυχώς χάθηκε τα προηγούμενα χρόνια. Ε, ήρθε η ώρα να ξανακοιταχτούμε πριν ξαναμετρηθούμε.
4. Πολλοί μιλούν για ανάγκη ανανέωσης του πολιτικού λόγου της παράταξης. Τι σημαίνει για εσάς «ανανέωση» στην πράξη;
Στο Συνέδριό μας θα πρέπει να αποσαφηνίσουμε ποια παράταξη και ποια χώρα θέλουμε. Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να βαδίζει με την αυτοπεποίθηση ότι είναι ένα μεγάλο κόμμα που μπορεί να διεκδικήσει με αξιώσεις τη διακυβέρνηση της χώρας. Ένα ΠΑΣΟΚ μικρό, διστακτικό, κλειστό και φοβικό δεν είναι ελκυστικό για κανέναν. Επομένως, χρειάζεται ανανέωση, σε πρόσωπα, σε ιδέες, σε προτάσεις, θα έλεγα ακόμη και σε συμπεριφορές. Οφείλει να είναι ξεκάθαρο στις θέσεις του και οι πολιτικές του να παραπέμπουν στις σοσιαλιστικές αξίες. Δεν είμαστε μία light εκδοχή της Νέας Δημοκρατίας. Γι’ αυτό και το πρόγραμμά μας είναι προσηλωμένο στην κοινωνία, είναι μοντέρνο, σύγχρονο και έχει απαντήσεις και για θέματα που θα βρούμε μπροστά μας. Η ανανέωσή μας ξεκινάει από εμάς τους ίδιους και από το κατά πόσο κι εμείς ως πολιτικές οντότητες προσαρμοζόμαστε στις ανάγκες της εποχής.
5. Πιστεύετε ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική του απέναντι τόσο στη Νέα Δημοκρατία όσο και στον ΣΥΡΙΖΑ;
Χρειάζεται να πείσουμε ότι η στρατηγική μας, που είναι η αυτόνομη πορεία του ΠΑΣΟΚ και ο αποκλεισμός οποιασδήποτε μορφής συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία, πολλώ δε μάλλον η συμμετοχή σε μια κυβέρνηση συνεργασίας, είναι κάτι δεδομένο που δεν θα μεταβληθεί ούτε θα επαναξιολογηθεί την επομένη των εκλογών. Σε ό,τι αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ, έχω πει πολλές φορές ότι το κόμμα μας, ακολουθώντας τη δική του διακριτή αυτόνομη πορεία, μπορεί να επιδιώκει τον διάλογο και κοινές κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες με όλες τις δυνάμεις του προοδευτικού χώρου και της αριστεράς. Η πρωτιά του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές απαιτεί συμμάχους για την συγκρότηση μιας μεγάλης προοδευτικής κυβέρνησης με πρωταγωνιστή το Κίνημά μας.
6. Ποια ζητήματα θεωρείτε ότι πρέπει να βρεθούν στην κορυφή της ατζέντας του συνεδρίου;
Όλα τα ζητήματα που απασχολούν σήμερα την κοινωνία: Η ακρίβεια, η ανεργία, τα χαμηλά εισοδήματα, η στέγαση, τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, η δημόσια υγεία, οι ευκαιρίες για τους νέους, τα ζητήματα ασφάλειας, η ισότητα των φύλων, το πρόβλημα των συγκοινωνιών, ο πρωτογενής τομέας. Ό,τι συνιστά την καθημερινότητά μας. Για να κερδίσεις την κοινωνία πρέπει πρώτα να είσαι ενεργό κομμάτι της. Συγχρόνως, θα πρέπει να συζητηθούν όλα τα θέματα που αφορούν τη λειτουργία του κόμματός μας: Από τη δύναμη του διαλόγου και την αναγκαιότητα να υπάρχουν και να ακούγονται όλες οι φωνές, μέχρι τη μορφή και ουσιαστική λειτουργία των οργάνων και τους κανόνες του Καταστατικού μας. Η δημοκρατία στο εσωτερικό της δικής μας οικογένειας είναι ουσιαστική όταν ως πολιτικός οργανισμός υπερασπιζόμαστε την αναγκαιότητα σεβασμού των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα.
Το θέμα της μη συγκυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ με τη ΝΔ, ξέρετε καλά, ότι το ιεραρχώ ως μείζονα προτεραιότητα για το Συνέδριό μας.
7. Η αυτοδιοίκηση συχνά περιγράφεται ως πεδίο όπου δοκιμάζονται πολιτικές στην πράξη. Τι εμπειρίες από την τοπική διακυβέρνηση θεωρείτε ότι μπορούν να συμβάλουν στον διάλογο του συνεδρίου;
Από μόνη της η εμπειρία της εκλογής μου στον δήμο της Αθήνας είναι ένα πολύ ισχυρό παράδειγμα για τη δυναμική που μπορούν να αποκτούν οι καταστάσεις όταν υπάρχει συνέπεια και επιμονή σε στόχους. Πριν από τις αυτοδιοικητικές εκλογές ελάχιστοι θα στοιχημάτιζαν στη νίκη του εκλογικού μου συνδυασμού. Γιατί υποτιμούσαν την οργή των δημοτών για την προηγούμενη δημοτική διοίκηση υπό τον κ. Μπακογιάννη. Έτσι και για τις εθνικές εκλογές, νομίζω ότι δεν πρέπει να υποτιμούμε τη δυσαρέσκεια των πολιτών απέναντι στην καταστροφική και επικίνδυνη κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη. Μία δυσαρέσκεια που αποτυπώνεται σε όλες τις δημοσκοπήσεις με πολύ υψηλά ποσοστά. Αυτό που λέω, λοιπόν, είναι ότι πρέπει να πιστέψουμε στην πολιτική αλλαγή. Και να δουλέψουμε προς αυτήν την κατεύθυνση αυξάνοντας κάθε μέρα τις δυνάμεις μας. Με επιμονή, εντατική δουλειά, δημοκρατική λειτουργία του κόμματος, ενότητα, ένα καλό πρόγραμμα, που το έχουμε, κι έχοντας διασαφηνίσει από τώρα με ποιους θα πάμε και ποιους θα αφήσουμε. Όλα θα πρέπει να είναι δεδομένα, αποφασισμένα και ψηφισμένα από το Συνέδριο.
8. Πώς μπορεί το ΠΑΣΟΚ να προσεγγίσει ξανά ψηφοφόρους που στο παρελθόν το στήριξαν αλλά σήμερα βρίσκονται σε άλλους πολιτικούς χώρους ή στην αποχή;
Θεωρώ ότι η διεύρυνση με κανόνες, αρχές και αξίες πρέπει να είναι μία διαρκής στόχευση η οποία πρέπει να συνεχιστεί με συνέπεια και μετά τις εκλογές. Όσοι επιστρέφουν, να ασπάζονται τις αρχές και τις αξίες του κόμματός μας και να αποδεικνύουν πρωτίστως με το ήθος τους ότι δεν τους ενδιαφέρει η νομή της εξουσίας ή η απόκτηση κάποιων κομματικών τίτλων. Ότι δεν έρχονται κοντά μας με βάση τους προσωπικούς τους υπολογισμούς. Οι προοδευτικοί πολίτες έχουν αρχίσει ήδη να καταλαβαίνουν ότι έχουμε μάθει από τα λάθη του παρελθόντος, τα λαμβάνουμε υπόψη και δεν έχουμε λόγο να τα επαναλάβουμε.
9. Ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος των νέων στελεχών και της νέας γενιάς μέσα στην επόμενη φάση της παράταξης;
Δεν θέλουμε νέα στελέχη που απλώς θα… παρκάρουν στο ΠΑΣΟΚ. Τα θέλουμε ενεργά, δίπλα μας, συμμετοχικά. Αυτό σημαίνει ότι είναι και δική μας ευθύνη να τα αξιοποιήσουμε, να τα εμπιστευτούμε και να μην τα αφήνουμε στο περιθώριο των εξελίξεων σε mode αδράνειας. Συγχρόνως και τα ίδια τα στελέχη της νέας γενιάς μπορούν να μάς βοηθήσουν στο πεδίο της ανανέωσης, των ιδεών και των προτάσεων και να εργαστούν προς αυτήν την κατεύθυνση. Είναι μία αμφίδρομη σχέση η οποία πρέπει να αλληλοτροφοδοτείται.
10. Το ΠΑΣΟΚ ιστορικά συνδέθηκε με μεγάλες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις. Ποια θα μπορούσε να είναι σήμερα μια σύγχρονη «μεγάλη μεταρρύθμιση» που θα εξέφραζε την παράταξη;
Έχετε δίκιο, το ΠΑΣΟΚ έχει ταυτιστεί με τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που λειτούργησαν καταλυτικά στην ανάπτυξη της χώρας. Μεταρρυθμίσεις με κοινωνικό πρόσημο. Η πραγματικότητα των σύγχρονων αναγκών πιστεύω ότι ιεραρχεί ως πρωτεύουσα μία αναλυτική, τεκμηριωμένη, κοστολογημένη και απολύτως εφαρμόσιμη μεταρρύθμιση για το στεγαστικό. Είναι το κυρίαρχο πρόβλημα που απασχολεί κάθε νέο άνθρωπο και κάθε οικογένεια που είτε δεν μπορεί να αποκτήσει δική της κατοικία είτε αδυνατεί να αντεπεξέλθει στις υπερβολικές απαιτήσεις της ενοικίασης στέγης.
11. Στον δημόσιο διάλογο επανέρχεται συχνά η συζήτηση για πιθανές συνεργασίες στον προοδευτικό χώρο. Ποια θεωρείτε ότι πρέπει να είναι η στάση του ΠΑΣΟΚ;
Θα έλεγα ότι δυστυχώς αυτή η συζήτηση δεν είναι αρκετά δημοφιλής -ακόμη- στο ΠΑΣΟΚ. Είναι όμως δημοφιλής στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ οι οποίοι σε ποσοστό 57,2%, σύμφωνα με τελευταία μέτρηση της MRB, θέλουν συνεργασία με προοδευτικά και αριστερά κόμματα. Η πραγματικότητα υπαγορεύει ότι οι συνεργασίες των προοδευτικών δυνάμεων αμέσως μετά τις εκλογές μπορούν να ανακόψουν την πορεία του κ. Μητσοτάκη σε μία τρίτη πρωθυπουργική θητεία. Γι’ αυτό και έχω πει επανειλημμένως ότι ο διάλογος του ΠΑΣΟΚ με τις άλλες προοδευτικές δυνάμεις πρέπει να είναι ουσιαστικός και διερευνητικός ως προς την πιθανότητα δημιουργίας μίας μεγάλης προοδευτικής διακυβέρνησης με πρωταγωνιστή το ΠΑΣΟΚ την επόμενη ημέρα των εκλογών. Πρέπει να αναζητήσουμε τα προγραμματικά σημεία που μάς ενώνουν, να αμβλύνουμε τις διαφορές και να μην χάσουμε πολύτιμο χρόνο μέχρι να συμφωνήσουμε στον σχηματισμό μίας κυβερνητικής συμμαχίας. Αυτό προϋποθέτει τη νίκη του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές, κάτι για το οποίο οφείλουμε να παλέψουμε όλοι.
12. Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στα μέλη και στους φίλους της παράταξης ενόψει του συνεδρίου;
Για να πείσουμε τους άλλους πρέπει να πειστούμε εμείς πρώτοι στο ΠΑΣΟΚ ότι μπορούμε. Τα κοστούμια της συγκυβέρνησης μάς μίκρυναν ως κόμμα και άφησαν πάνω μας τις σκιές της αμφιβολίας για το ποιοι είμαστε. Στο συνέδριο όλοι μαζί, αφού όπως μού υπενθυμίζουν πολλοί σύντροφοί μου, λέμε ακριβώς το ίδιο πράγμα, πρέπει να συναποφασίσουμε ότι η όποια συζήτηση για συγκυβέρνηση με τη δεξιά δεν μάς αφορά. Είναι κάτι πέρα και έξω από εμάς. Αν το αποφασίσουμε αυτό, την επόμενη ημέρα του Συνεδρίου οι προοδευτικοί πολίτες που πιστεύουν σε εμάς θα έρθουν πιο κοντά γιατί θα αναδείξουμε την αντιδεξιά ταυτότητά μας. Τους καλώ να φωνάξουμε όλοι μαζί ότι πορευόμαστε αυτόνομα χωρίς προστάτες και χωρίς συμβιβασμούς.
