Στο παρελθόν έχουν παραστεί στις εκδηλώσεις μνήμης για το ολοκαύτωμα των Λιγκιάδων Γερμανοί πρέσβεις και άλλοι αξιωματούχοι, ενώ τον Μάρτιο του 2014 ο Γερμανός Πρόεδρος Γιοαχίμ Γκάουκ κατέθεσε στεφάνι και στάθηκε μπροστά στο μνημείο των 81 θυμάτων, ζητώντας “συγγνώμη” για τη ναζιστική θηριωδία από τις οικογένειες των αθώων θυμάτων.
Ο κ. Γκάουκ επισκέφθηκε τους Λιγκιάδες μαζί με τον τότε- αείμνηστο- Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια, δηλώνοντας; ««Επιθυμώ να αρθρώσω, αυτό που δράστες, αλλά και πολιτικά υπεύθυνοι τόσων πολλών χρόνων στη μεταπολεμική περίοδο δεν ήθελαν ή δεν μπόρεσαν να προφέρουν, ότι δηλαδή τα όσα συνέβησαν εδώ ήταν κτηνώδης αδικία, και με αίσθημα ντροπής και πόνου, ζητώ από τις οικογένειες των δολοφονηθέντων “συγγνώμη”». Ο Γερμανός πρόεδρος επισκέφθηκε και την Εβραϊκή Συναγωγή στο Κάστρο.
Το 2023 (και πολλές φορές στο παρελθόν) στην τελετή μνήμης στους Λιγκιάδες παρέστη ο Γερμανός Πρέσβης, όμως τον περασμένο Οκτώβριο δεν υπήρξε παρουσία κάποιου Γερμανού αξιωματούχου στις εκδηλώσεις, όπως επέλεξαν οι κάτοικοι και η Τοπική Κοινότητα, ακολουθώντας την παρότρυνση του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών να μην προσκαλούν στις εκδηλώσεις τη Γερμανική πρεσβεία. Αιτία η αρνητική στάση της Γερμανίας στο ανοιχτό θέμα των Γερμανικών αποζημιώσεων και οφειλών προς τη χώρα μας.
Αυτή η απουσία προκάλεσε ένα μάλλον άκαιρο (έξι μήνες μετά) ερώτημα του πρώην Δημάρχου και επικεφαλής της παράταξης “Γιάννενα-Νέα Εποχή” Δημήτρη Παπαγεωργίου στην πρόσφατη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Ρώτησε τη Δημοτική Αρχή για ποιο λόγο από τις εκδηλώσεις μνήμης του Ολοκαυτώματος των Λιγκιάδων, τον περασμένο Οκτώβριο (!) δεν προσκλήθηκε εκπρόσωπος της Γερμανικής κυβέρνησης…
Εκτός της απάντησης από τον αντιδήμαρχο Πέτρο Παλάσχα ο οποίος είναι εκπρόσωπος του Δήμου στο Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών, ιδιαίτερα σκληρή ήταν η απάντηση από τους κατοίκους των Λιγκιάδων με αποδέκτη τον κ. Παπαγεωργίου χαρακτηρίζοντας ως “κατάπτυστες” τις δηλώσεις του και “άτυπο εκπρόσωπο των συμφερόντων του Γερμανικού κράτους”. Στην ανακοίνωση που εξέδωσαν οι κάτοικοι είναι εμφανής η οργή και ο θυμός τους για όσα είπε ο κ. Παπαγεωργίου.
Η ανακοίνωση-απάντηση των κατοίκων
“Πραγματοποιήθηκε (προ)χθες Τετάρτη, 1η Απριλίου 2026, και ώρα 18:00 στο Γραφείο της Τοπικής Κοινότητας Λιγκιάδων, η ανοιχτή συγκέντρωση των κατοίκων του χωριού, για συζήτηση και λήψη αποφάσεων, αναφορικά με απίστευτες και πρωτοφανείς δηλώσεις και θέσεις του πρώην Δημάρχου Ιωαννίνων και επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης της παράταξης «Γιάννενα Νέα Εποχή», κ. Δημήτρη Παπαγεωργίου, στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Ιωαννίνων.
Οι κατάπτυστες και αυτές δηλώσεις του κ. Παπαγεωργίου, «γιατί δεν προσεκλήθη στις εκδηλώσεις μνήμης, εκπρόσωπος, του Γερμανικού Κράτους, και της Γερμανικής Προξενικής αρχής», σίγουρα προσβάλλουν την ιερή μνήμη των 81 αθώων θυμάτων, που δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ εκείνη την τραγική ημέρα, στις 3 Οκτωβρίου 1943 από τους δολοφόνους της 1ης ορεινής μεραρχίας ορεινών καταδρομών «Εντελβάις» (1.Gebirgs Division «Edelweiss»), του γερμανικού στρατού της Βέρμαχτ, (Deutsche Wehrmacht) αλλά και αποτελούν πραγματικά ύβρις, τόσο για τα αθώα θύματα της ναζιστικής βαρβαρότητας, όσο και για τις επόμενες γενιές που ακόμη και σήμερα βιώνουν το τραύμα που επέφερε στις Λιγκιαδίτισες και τους Λιγκιαδίτες η ναζιστική βαρβαρότητα.
Ως κάτοικοι του Μαρτυρικού χωριού των Λιγκιάδων, απευθύνουμε ερώτημα στον κ. Παπαγεωργίου και τον καλούμε να μας απαντήσει:
⦁ Από πότε έχετε αυτοανακηρυχθεί, ως άτυπος εκπρόσωπος των συμφερόντων του Γερμανικού Κράτους και της Γερμανικής Πρεσβείας στην Αθήνα;
⦁ Από πού εξάγετε το συμπέρασμα ότι στις 3 Οκτωβρίου (ημέρα μνήμης), «γιορτάσαμε την επέτειο», όπως αναφέρατε ο ίδιος χαρακτηριστικά, στην συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου;
Όχι, κ. Παπαγεωργίου, το Μαρτυρικό μας χωριό, δεν «δεν γιορτάζει την επέτειο», αλλά εκείνη την τραγική ημέρα, όλοι εμείς οι κάτοικοι του χωριού, πλήθος κόσμου και επίσημοι προσκεκλημένοι, στεκόμαστε ταπεινά, και γονατίζουμε ευλαβικά, στο μνημείο της οδύνης και θρηνούμε με δάκρυα στα μάτια, για τους αθώους συγχωριανούς μας, τις Λιγκιαδίτισες και τους Λιγκιαδίτες που πότισαν με το αίμα τους ετούτα εδώ τα ιερά χώματα του μαρτυρικού χωριού των Λιγκιάδων.
Οι γερμανοί καταδρομείς της «Εντελβάις»:
⦁ Δολοφόνησαν, εκτέλεσαν και έκαψαν, ογδόντα ένα (81), αθώους Λιγκιαδίτες και Λιγκιαδίτισες,
⦁ Έκαψαν (43) σπίτια και (63) αχυροκαλύβες.
⦁ Πραγματοποίησαν δύο (2), απεχθείς βιασμούς, νεαρές κοπέλες του χωριού μας, βιάσθηκαν από τους από τους γερμανούς καταδρομείς της «Εντελβάις, και αφού τις ατίμασαν, έβαλαν φωτιά στις αχυροκαλύβες και τις έκαψαν τις κοπέλες…τις έκαναν στάχτη.
⦁ Από τα συνολικά ογδόντα ένα (81) καταγεγραμμένα αθώα θύματα, στη σφαγή του άμαχου πληθυσμού του χωριού των Λιγκιάδων, που διέπραξαν οι γερμανοί καταδρομείς της «Εντελβάις», τα σαράντα (40) είναι παιδιά και κορίτσια από ηλικίας από μηνών μέχρι και 17 χρονών, δηλαδή τα παιδιά του χωριού των Λιγκιάδων αποτελούν το 50 % των συνολικών απωλειών.
⦁ H τραγικότητα των δύστυχων κατοίκων του χωριού των Λιγκιάδων αποτυπώνεται ρεαλιστικά μέσα από την μεταπολεμική Έκθεση Επιθεωρήσεως Σχολείων, Σχολικό έτος 1951 – 1952, όπου αναφέρει τα παρακάτω για το Μονοτάξιο Δημοτικό Σχολείο Λιγκιάδων:
«…Μαθηταί εις τας ανωτέρω τάξεις δεν υπάρχουν, διότι εκάησαν υπό των Γερμανών. Δια τον ίδιον λόγον είναι μειωμένος ο αριθμός των μαθητών της Ε΄ και Δ΄ τάξεως… Δυστυχώς το χωρίον τούτο μαρτυρεί ακόμη και σήμερον την θηριωδίαν των κατακτητών. Αι οικίαι είναι εισέτι ερειπωμέναι και οι μαθηταί άνευ γονέων…».
Άξιος λοιπόν ο κ. Παπαγεωργίου, ως άτυπος, δουλικός εκπρόσωπος των συμφερόντων του Γερμανικού Κράτους και της Γερμανικής πρεσβείας στην Αθήνα.
Απευθυνόμαστε στον κ. Παπαγεωργίου, τον άτυπο εκπρόσωπο των συμφερόντων του Γερμανικού Κράτους και της Γερμανικής Πρεσβείας στην Αθήνα, και του υπενθυμίζουμε ότι:
⦁ Tο ζήτημα για την διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων και οφειλών, δεν έχει κλείσει ακόμη, τουλάχιστον από την ελληνική πλευρά.
⦁ Οι αξιώσεις της Ελλάδας κατά της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, για το κατοχικό δάνειο και για τις αποζημιώσεις από τα εγκλήματα της ναζιστικής θηριωδίας, είναι πάντοτε νομικώς ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες.
⦁ Η τοπική Κοινότητα του Μαρτυρικού χωριού των Λιγκιάδων, συμμετέχει ενεργά και μαχητικά, στο Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών «Ελληνικά Ολοκαυτώματα 1940 – 1945».
⦁ Έως ότου η γερμανική πλευρά αναθεωρήσει την απαράδεκτη στάση της, στα ανωτέρω ζητήματα, το Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών, υποστηρίζει και παροτρύνει τους Δημάρχους και τους Προέδρους των Τοπικών Κοινοτήτων, των περιοχών που ανήκουν στο Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών «Ελληνικά Ολοκαυτώματα 1940 – 1945», να εξαιρούν απ’ τις εκδηλώσεις Μνήμης και τις προσκλήσεις των επετειακών εκδηλώσεων των Ολοκαυτωμάτων, την Γερμανική Πρεσβεία της Γερμανίας.
⦁ Το Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών «Ελληνικά Ολοκαυτώματα 1940 – 1945» εδώ και δεκαετίες κρατά με κάθε τρόπο ενεργή την διεκδίκηση, αξιώνοντας και απαιτώντας το τραύμα που προξένησαν οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής να κλείσει με την έμπρακτη καταβολή του χρέους των υπαιτίων για το σύνολο των οφειλών. Δηλαδή, για τις πολεμικές επανορθώσεις, για το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο, για τις συλλογικές και ατομικές αποζημιώσεις.
⦁ Δεν απεμπολούμε τις αξιώσεις μας.
⦁ Οι διεκδικήσεις μας είναι νόμιμες, είναι απολύτως δίκαιες, είναι αιτιολογημένες, νομικά ενεργές, απαράγραπτες και επιδιώξιμες.
Είναι χρέος μας να συνεχίσουμε, γιατί η κληρονομιά, που μας άφησαν τα αθώα θύματα του χωριού των Λιγκιάδων, αλλά και των άλλων ολοκαυτωμένων χωριών στο Ν. Ιωαννίνων, στην Ήπειρο και σε όλη την Ελλάδα, – είναι μια και μοναδική, – είναι η ηθική και η ιστορική δικαίωση:
«Να μην ξεχάσουμε ποτέ»
Κύριε Παπαγεωργίου, επτά (7) μήνες μετά, τι ακριβώς είναι αυτό που σας οδήγησε να μιλήσετε για «γιορτή», όπως χαρακτηριστικά αναφέρατε; Σας ήρθε, άραγε, τώρα η “θεία φώτιση” να ασχοληθείτε με τις Ημέρες Μνήμης του Ολοκαυτώματος των Λιγκιάδων;
Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στους Λιγκιάδες, με την παρουσία κατοίκων και επισήμων, με σεβασμό και συγκίνηση. Εσείς, ωστόσο, απουσιάζατε ουσιαστικά από το περιεχόμενο και το νόημα αυτών των ημερών. Η παρουσία σας περιορίστηκε σε μια τυπική εμφάνιση, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή.
Για να είμαστε ξεκάθαροι:
Στις 3 Οκτωβρίου δεν γιορτάζουμε.
Στις 3 Οκτωβρίου γονατίζουμε ταπεινά και ευλαβικά μπροστά στα θύματα.
Τιμούμε τη μνήμη τους και καταθέτουμε στεφάνι στο ιερό τους χώμα.
Και αυτό δεν είναι επικοινωνία. Είναι χρέος.
Και, ναι — είναι μόνο η αρχή”.
