Μικρές αλλαγές που αφορούν την ενίσχυση της άποψης των τοπικών κοινωνιών κατά την αδειοδότηση των έργων ΑΠΕ και την αυξημένη ανταποδοτικότητα ως προς τα έσοδα για τους δήμους που τα φιλοξενούν, εισηγήθηκε κατά βάση η Περιφερειακή Αρχή της Ηπείρου στη χθεσινή συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου στο πλαίσιο γνωμοδότησης του οργάνου στη διαβούλευση επί του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού.
Σημαντικό είναι πως η Περιφερειακή Αρχή δεν προβάλλει ενστάσεις για τις μεταβατικές διατάξεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου που επιτρέπει να προχωρήσουν όλα τα αδειοδοτημένα έργα ΑΠΕ, σημείο στο οποίο υπήρξε διαφοροποίηση από την αντιπολίτευση.
Η τελική απόφαση του σώματος ωστόσο, ήταν κατά πλειοψηφία θετική, με την αρνητική ψήφο της “Λαϊκής Συσπείρωσης” μόνο.
Η εισήγηση του αρμόδιου αντιπεριφερειάρχη
Την κεντρική εισήγηση στη συζήτηση για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ στο πλαίσιο της τακτικής συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Ηπείρου , έκανε ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος, Βασίλειος Γοργόλης. Όπως ανέφερε, η αναθεώρηση του ισχύοντος πλαισίου αποτελεί αναγκαία θεσμική πρωτοβουλία, καθώς από το 2008 μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα στον τομέα της ενέργειας και των επενδύσεων στις ΑΠΕ.
Ο κ. Γοργόλης χαρακτήρισε θετική την προσπάθεια του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να διαμορφώσει ένα πιο δομημένο και σαφές σύστημα χωροθέτησης, επισημαίνοντας πως η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να προχωρήσει μόνο με τη συμμετοχή και τη συναίνεση των τοπικών κοινωνιών.
Στην εισήγηση της Περιφέρειας επισημαίνεται ότι απαιτούνται σαφέστεροι κανόνες χωροθέτησης και ενίσχυση των φίλτρων προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Θετικά αποτιμώνται οι περιορισμοί για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων, καθώς και οι ειδικές προβλέψεις για την προστασία των περιοχών Natura.
Παράλληλα, ζητείται να λαμβάνονται υπόψη πολυπαραμετρικά κριτήρια κατά τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία της ορνιθοπανίδας, της οικολογικής συνδεσιμότητας και των ορεινών οικοσυστημάτων. Η Περιφέρεια προτείνει επίσης να συνεκτιμώνται οι σωρευτικές επιπτώσεις των έργων αλλά και τα έργα που τα συνοδεύουν.
Σε ό,τι αφορά τα φωτοβολταϊκά, η Περιφερειακή Αρχή εισηγείται να δίνεται προτεραιότητα σε εγκαταλελειμμένες εκτάσεις και να προστατεύεται η γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχιση της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριότητας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η θέση της Περιφέρειας για τις μεταβατικές διατάξεις του νέου χωροταξικού πλαισίου. Η Περιφερειακή Αρχή δηλώνει σύμφωνη με τη δυνατότητα συνέχισης των έργων που διαθέτουν ώριμη περιβαλλοντική αδειοδότηση, εκτιμώντας ότι δεν είναι εφικτό να ανασταλούν επενδύσεις που έχουν ήδη προχωρήσει σημαντικά.
Παράλληλα, προτείνει ενίσχυση της κοινωνικής αποδοχής και της ενεργειακής δικαιοσύνης μέσω ισχυρότερων διαδικασιών διαβούλευσης και μεγαλύτερης ανταποδοτικότητας των εσόδων των έργων προς τις τοπικές κοινωνίες.
Ενστάσεις και προτάσεις από την αντιπολίτευση
Ο περιφερειακός σύμβουλος της παράταξης «Κοινό των Ηπειρωτών» Θεόδωρος Κορωναίος διατύπωσε επιφυλάξεις για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε γαίες υψηλής παραγωγικότητας, τονίζοντας ότι δεν είναι λογικό να πραγματοποιούνται δημόσιες επενδύσεις σε αρδευτικές υποδομές και ταυτόχρονα να δεσμεύονται παραγωγικές εκτάσεις για ενεργειακές χρήσεις.
Αναφέρθηκε επίσης στα μικρά υδροηλεκτρικά έργα, επισημαίνοντας ότι προκαλούν σημαντικές περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις, ενώ εξέφρασε προβληματισμό για το κατά πόσο θα πρέπει να επιτρέπονται σε προστατευόμενες περιοχές.
Για τις μεταβατικές διατάξεις υποστήριξε ότι η οριζόντια εξαίρεση αδειοδοτημένων έργων κινδυνεύει να ακυρώσει στην πράξη το νέο χωροταξικό πλαίσιο, ζητώντας να προβλέπεται επανεξέταση έργων που έχουν συγκεντρώσει αρνητικές γνωμοδοτήσεις με βάση τα νέα γεωχωρικά δεδομένα. Πρότεινε επίσης υποχρεωτική γνωμοδότηση των Δήμων και ισχυρότερη συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο επικεφαλής της παράταξης «Ήπειρος Όλον» Στέφανος Ζούμπας υποστήριξε ότι η Ήπειρος έχει επωμιστεί δυσανάλογο βάρος στην ανάπτυξη έργων ΑΠΕ, με σημαντικές επιπτώσεις στο φυσικό τοπίο. Τόνισε ότι απαιτούνται σαφείς χωροταξικοί κανόνες, αποκλεισμός ευαίσθητων οικοσυστημάτων από νέες εγκαταστάσεις και ουσιαστική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στις αποφάσεις.
Παράλληλα, έδωσε έμφαση στη δίκαιη κατανομή των οικονομικών οφελών, μέσω της ενίσχυσης των ενεργειακών κοινοτήτων και της διασφάλισης ότι μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας θα παραμένει στις τοπικές κοινωνίες.
Από την πλευρά της «Λαϊκής Συσπείρωσης Ηπείρου», η Κωνσταντίνα Ζέκα άσκησε συνολική κριτική στο μοντέλο ανάπτυξης των ΑΠΕ, υποστηρίζοντας ότι η ενεργειακή πολιτική που ακολουθείται τα τελευταία χρόνια εξυπηρετεί κυρίως μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα και όχι τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και της προστασίας του περιβάλλοντος. Η ζωνοποίηση του ειδικού χωροταξικού πλαισίου προτείνει περιοχές καταλληλότητας και όλη η Ήπειρος προβλέπεται να έχει ΑΠΕ, το μόνο που διασφαλίζει ότι δεν θα γινουν ανεμογεννήτριες μόνο στον κάμπο της Άρτας, σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο Σπύρος Υφαντής των “Οριζόντων Ηπείρου” ζήτησε αυστηρότερο πλαίσιο για την χωροθέτηση σε ευαίσθητους περιβαλλοντικά τόπους καθώς και την σωρευτική εκτίμηση των επιπτώσεων των υφιστάμενων και νέων ΑΠΕ. Επίσης, πρότεινε σε περιοχές όπως λατομεία και εγκαταλελειμμένους χώρους να γίνει χωροθέτηση κατά προτεραιότητα έργων ΑΠΕ, καθώς και ενίσχυση των ανταποδοτικών οφελών προς τις τοπικές κοινωνίες.
Τη συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο έκλεισε ο Περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης επεσήμανε πως πολλές από τις άδειες που έρχονται σε αυτή τη φάση επιχειρούν να προλάβουν το νέο θεσμικό πλαίσιο.
