Σε κομβικό σημείο του ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας αναδεικνύεται η Θεσπρωτία, καθώς σειρά μεγάλων έργων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας προβλέπεται να υλοποιηθούν στην περιοχή τα επόμενα χρόνια, ενισχύοντας τις διασυνδέσεις της Ελλάδας με την Ιταλία και την Αλβανία. H εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι ο νομός προορίζεται να φιλοξενήσει ένα από τα βασικά σημεία διασύνδεσης του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος με τη δυτική Ευρώπη.
Η κατασκευή νέου Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ), η σύνδεσή του με το υφιστάμενο δίκτυο του Αράχθου και η δημιουργία δύο νέων διεθνών ηλεκτρικών διασυνδέσεων διαμορφώνουν έναν σχεδιασμό που μπορεί να αναβαθμίσει σημαντικά τον ρόλο της Θεσπρωτίας στον ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Τα έργα περιλαμβάνονται στα Δεκαετή Προγράμματα Ανάπτυξης του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), για τα οποία έχει εκπονηθεί Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Ο σχετικός φάκελο ςτης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων έχει αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του ΑΔΜΗΕ και τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 9 Οκτωβρίου 2026, με προθεσμία υποβολής παρατηρήσεων έως τις 8 Νοεμβρίου, ενώ οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν εγγράφως ή ηλεκτρονικά τις απόψεις τους προς την αρμόδια Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Νέο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης και σύνδεση με ΚΥΤ Αράχθου
Σημαντικότερο έργο σε τοπικό επίπεδο είναι η δημιουργία νέου Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης στη Θεσπρωτία, το οποίο θα αποτελέσει σημείο σύνδεσης του ελληνικού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας με τα δίκτυα της Ιταλίας και της Αλβανίας.
Το νέο ΚΥΤ προβλέπεται να συνδεθεί με το υφιστάμενο ΚΥΤ Αράχθου μέσω νέας εναέριας γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας 400 kV.
Η συγκεκριμένη υποδομή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς θα επιτρέψει την ενσωμάτωση των νέων διεθνών διασυνδέσεων στο ελληνικό σύστημα μεταφοράς, ενισχύοντας παράλληλα τη δυνατότητα διακίνησης ηλεκτρικής ενέργειας και την ευστάθεια του δικτύου στην ευρύτερη περιοχή.
Πρόκειται για έργο που περιλαμβάνεται στον σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ εδώ και αρκετά χρόνια, ενώ ήδη από το 2024 είχε προκηρυχθεί διαδικασία για τοπογραφικές και φωτογραμμετρικές αποτυπώσεις, απαραίτητες για την οριστική μελέτη της γραμμής Αράχθου–Θεσπρωτίας.
Διασύνδεση με την Αλβανία μέσω Φίερι
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αλβανίας, μέσω της οποίας το προβλεπόμενο ΚΥΤ Θεσπρωτίας θα συνδεθεί με τον υποσταθμό Φίερι στη γειτονική χώρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει ο ΑΔΜΗΕ, πρόκειται για εναέρια γραμμή μεταφοράς 400 kV, συνολικού μήκους περίπου 170 χιλιομέτρων, από τα οποία τα 45 χιλιόμετρα υπολογίζεται ότι θα βρίσκονται σε ελληνικό έδαφος.
Το έργο εκτιμάται ότι θα αυξήσει τη δυνατότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των δύο χωρών κατά τουλάχιστον 200 MW προς κάθε κατεύθυνση.
Επένδυση 1,9 δισ. ευρώ για τη νέα σύνδεση με την Ιταλία
Ακόμη μεγαλύτερης οικονομικής και ενεργειακής σημασίας είναι η δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας, γνωστή ως GRITA 2.
Το έργο προβλέπει νέα σύνδεση μεταξύ της Θεσπρωτίας και της περιοχής Galatina της νότιας Ιταλίας, μέσω χερσαίων και υποβρύχιων καλωδίων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του ΑΔΜΗΕ, η νέα διασύνδεση θα έχει μεταφορική ικανότητα 1.000 MW, συνολικό μήκος περίπου 293 χιλιομέτρων και εκτιμώμενο προϋπολογισμό 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τεχνολογία συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης, ενώ ως χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσης είναι το 2033.
Η νέα υποδομή θα λειτουργεί παράλληλα με την υφιστάμενη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας, αυξάνοντας τη δυνατότητα ανταλλαγής ενέργειας μεταξύ των δύο χωρών.
Το έργο έχει ενταχθεί στον ευρωπαϊκό κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος, γεγονός που υπογραμμίζει τη διασυνοριακή σημασία του και προβλέπει ειδικό πλαίσιο υποστήριξης της ανάπτυξής του.
Οι περιοχές Natura της Θεσπρωτίας
Ωστόσο, ο σχεδιασμός των νέων υποδομών αναδεικνύει και σημαντικά περιβαλλοντικά ζητήματα, καθώς οι προβλεπόμενες γραμμές μεταφοράς σχετίζονται με περιοχές ιδιαίτερης οικολογικής αξίας.
Στην επίσημη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων καταγράφονται, μεταξύ άλλων, οι προστατευόμενες περιοχές «Όρη Παραμυθιάς, Στενά Καλαμά και Στενά Αχέροντα», καθώς και τα «Έλη Καλοδικίου, Μαργαρίτι, Καρτέρι και Λίμνη Προντάνη».
Οι περιοχές αυτές περιλαμβάνονται στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000 και συνδέονται με τις προβλεπόμενες εναέριες γραμμές Αράχθου–Θεσπρωτίας και Θεσπρωτίας–Φίερι.
Επιπλέον, στη μελέτη καταγράφεται το Καταφύγιο Άγριας Ζωής Παραμυθιάς–Πετουσίου–Αγίας Κυριακής σε σχέση με τη διασύνδεση προς την Αλβανία.
Αντίστοιχη αναφορά γίνεται και στη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή των Παξών και Αντιπαξών, σε σχέση με τη σχεδιαζόμενη υποβρύχια διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας.
