Του Νίκου Ιωαννίδη
Αν και αρκετά παιχνίδια και αθλήματα έχουν ηλικία πολλών αιώνων, τα περισσότερα δημοφιλή σημερινά μετράνε λιγότερο από ενάμιση αιώνα ζωής. Η μεγάλη τους πλειονότητα έχει ξεκινήσει με την υποτιθέμενη αναβίωση τών Ολυμπιακών αγώνων – λέμε υποτιθέμενη, διότι χωρίς εκεχειρία η “γιορτή” είναι ύβρις προς το Ολυμπιακό πνεύμα!
Ήταν ο βαρώνος Κουμπερτέν κυρίως αυτός που αποφάσισε ποια θα είναι τα αγωνίσματα. Στη συνέχεια προστέθηκαν σταδιακά κάποια παιχνίδια και μεταβιομηχανικά αγωνίσματα όπως το ποδήλατο, ή προσφάτως το ακροβατικό ποδήλατο. Ή ακόμα η συγχρονική κολύμβηση που για να υπάρξει, έπρεπε προηγουμένως να κατασκευαστούν οι υποβρύχιες κάμερες.
Όμως τα αγωνίσματα των 100 μέτρων, τών 200 μ., τών 400μ., τών 800μ., τών 1500μ., τών 5000μ., τών 10000 Μ, τών 20000 βάδην, τού Μαραθωνίου, τών δρόμων μετ’ εμποδίων, τού άλματος εις ύψος, τού άλματος επί κοντώ, τής κολύμβησης και εν πολλοίς τα περισσότερα δημοφιλή σημερινά αθλήματα ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΑΝ πριν 128 χρόνια! Ο Κουμπερτέν τα αποφάσισε.
Οι δε “αθλητές” που συμμετείχαν στους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες ήταν κανονικοί εργαζόμενοι άνθρωποι που είχαν ιδιαίτερες επιδόσεις στο τρέξιμο, στα άλματα, στη δύναμη, την αντοχή κλπ και αποφάσισαν να παραβγούν με όμοιούς τους σε διεθνές επίπεδο.
Το επάγγελμα αθλητής ήταν αδιανόητο!
(Παρεμπιπτόντως και στην αρχαία Ελλάδα ήταν αδιανόητο, όπου τα αγωνίσματα ήταν όλα συνδεδεμένα με αυτά που απαιτούσαν οι καθημερινές τους δραστηριότητες, τού πολέμου συμπεριλαμβανομένου.
Ενώ λοιπόν οι Ολυμπιονίκες απολάμβαναν μεγάλων τιμών, όσοι ενήλικες έτρωγαν τον ελεύθερο χρόνο τους με μανιώδη γυμναστική απολάμβαναν την περιφρόνηση! Γεμάτα είναι τα γραπτά τών σοφών μας από αποσπάσματα που τούς χλευάζουν ως άχρηστους, ως μειωμένης αντίληψης που έφτιαχναν υπερβολικούς μύες οι οποίοι αργότερα γίνονταν κοιλιές που απαιτούσαν ακόμη πιο μανιώδη γυμναστική για να φύγουν, και ως καταδικασμένους να μην γνωρίσουν το βαθύ γήρας, ζώντας τον περισσότερο καιρό με τα κουσούρια που τούς έμεναν από τη μανιώδη άσκηση! Κάτι είχαν δει οι σοφοί μας φαίνεται, οι σύγχρονες στατιστικές επιβεβαιώνουν ότι ελάχιστοι σύγχρονοι πρωταθλητές γνωρίζουν γεράματα… Όσο για κουσούρια, ένας το πόδι, άλλος το χέρι, άλλος τον ώμο, άλλος το κεφάλι…)
Όμως πολλά από αυτά που ήταν αδιανόητα, πραγματοποιήθηκαν στον 20ο αιώνα. Και όχι απλώς πραγματοποιήθηκαν, αλλά επιβλήθηκαν και ως πρότυπα!
Έτσι, από το 1900 ξεκινώντας, η συμμετοχή στα αθλήματα τών Ολυμπιακών αγώνων άρχισε να απαιτεί “προετοιμασία”. Που σημαίνει ότι αυτός που ήταν καλός στο τρέξιμο, (από τη φύση του, από τη δουλειά του, ή και από τα δύο), έπρεπε πρώτα να σκεφτεί αν θα διαλέξει πχ 100 μέτρα ή Μαραθώνιο, και μετά να κάνει συνέχεια μόνο εκατοστάρια ή μόνο Μαραθώνιους. Που σημαίνει ότι έπρεπε να βρίσκει έξτρα χρόνο. Κι επειδή ο χρόνος είναι χρήμα στην μεταβιομηχανική εποχή, ο αθλητής θα έπρεπε να αμοίβεται και με άλλους τρόπους εκτός από ένα μετάλλιο, έπρεπε προοδευτικά ο αθλητισμός να γίνει επάγγελμα! Μερικής απασχόλησης στην αρχή, αποκλειστικής εδώ και δεκαετίες. Κι επειδή ο χρόνος είναι αδυσώπητος και δεν μπορεί κάποιος να τρέχει εκατοστάρια μέχρι να πεθάνει, μόλις ένας επαγγελματίας αθλητής ζυγώσει τα 30 γίνεται προπονητής. Έτσι, δύο ενασχολήσεις που θεωρούνταν στην καλύτερη περίπτωση άχρηστες πριν το 1896, μετατράπηκαν σε επαγγέλματα, πολύ συχνά χρυσοφόρα. Από κοντά τους, ξεφύτρωσαν και δεκάδες άλλα επαγγέλματα γύρω από τα μέχρι τότε άχρηστα. Η βιομηχανία, (ιδίως λόγω τής δυνατότητας πλέον κινηματογράφησης τών αγώνων), μυρίστηκε παρά! Κατασκευές σταδίων παντού, παραγωγή αθλητικών ειδών ένδυσης, υπόδησης, άσκησης, οργάνων μέτρησης τής απόδοσης, φαρμάκων ενίσχυσης τής απόδοσης, ειδικών καμερών για σούπερ λήψεις κ.ο.κ.
Και πάνω από όλα μία νέα μόδα με ένα ωραίο παραμύθι προόδου για τις μάζες: “αφού τρέχουμε πχ τα 100μ όλο και σε λιγότερο χρόνο, συνεχώς προοδεύουμε! Όλα καλά!”.
Κάτι τρέχει στα γύφτικα! Θα τα τρέξουμε ποτέ σε ένα δευτερόλεπτο; Θα τα τρέξουμε και σε μισό; Ε, και; Και γιατί “την καλύτερη επίδοση στην Ιστορία” που λένε οι παρουσιαστές (άλλο “χρήσιμο” επάγγελμα!), πχ στο μήκος, δεν την έχει ο Κατσαντώνης, που πήδησε φαράγγι 11 μέτρων, ή ο άγνωστος Αφρικανός που τον κυνηγούσε το λιοντάρι;
Επειδή η Ιστορία ξεκινάει το 1896 ή επειδή δεν υπήρχε κάμερα;
Και για να τραφεί το παραμύθι οικουμενικώς, αναζητούμε σε όλα τα μήκη και πλάτη τής γης τούς επόμενους “πρωταθλητές”, χτίζουμε και στάδια σε χώρες που δεν έχουν ψωμί να φάν, για να “δώσουμε διέξοδο στα νέα παιδιά”, να τα βοηθήσουμε δηλαδή να “δραπετεύσουν” από τη μιζέρια τής πατρίδας τους. Που έχει όμως στάδια, παρά την μιζέρια. Σχολεία και νοσοκομεία, άλλη φορά!
Και βεβαίως, επειδή ο Δυτικός κόσμος δεν σταμάτησε ποτέ να είναι Ρωμαϊκός, εισήγαγε στην Ολυμπιάδα, “αθλήματα” που θα έκαναν έναν αρχαίο Ολυμπιονίκη να μαίνεται, απαιτώντας την κατάργησή τους εξ ολοκλήρου!
Διότι δεν έχουμε βέβαια μονομαχίες μέχρι θανάτου στην αρένα, έχουμε όμως το μποξ και όσα όπου κινδυνεύει η ζωή τού αντιπάλου. Από την πάλη δεν σκοτώθηκε ποτέ κανείς, από το μποξ όσοι γλύτωσαν τον άμεσο ή έμμεσο θάνατο, έχουν όλοι χρόνια προβλήματα που προξενούνται από τις αναπόφευκτες διασείσεις εγκεφάλου, τού οργάνου που μάς κάνει ανθρώπους!
Ωραίες “αξίες” προωθούνται! Ρωμαϊκότατες!
Το χειρότερο όμως είναι ότι η βιομηχανία δεν αρκέστηκε στους αθλητές, καθώς ο στόχος της ήταν εξ αρχής το σύνολο τής νεολαίας, η νεολαία κινεί την αγορά! Σε όλα!
Έτσι από τον Β’ Παγκόσμιο και μετά, από τη μία ο αθλητισμός έγινε υποχρεωτική δραστηριότητα για μία “υγιή ζωή” και ένα “ελκυστικό λουκ”, ενώ παράλληλα στον ανταγωνισμό για επιδόσεις (ιδίως μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ), η βιομηχανία “φαρμάκων” γιγαντώθηκε, με αποτέλεσμα επί 50 χρόνια να μην μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τη γνησιότητα κανενός από τα ρεκόρ που έγιναν σ’ αυτό το διάστημα – μόνο τα τελευταία 30 χρόνια οι έλεγχοι είναι προηγμένοι κι ακόμα σήμερα όλο και παρουσιάζονται “φάρμακα” ή “ουσίες” που ξεφεύγουν!
Παρά ταύτα, τίποτα δεν απασχολεί τα πλήθη, ο αθλητισμός είναι υγεία! Τέλος!
Κι ας παραδόθηκαν 2 τουλάχιστον γενιές νεολαίας στα αναβολικά τών μποντυμπιλντερς που δεν ζουν ούτε ως τα 40…
Και κάνουμε ήρωες ανθρώπους που δεν έκαναν ποτέ ούτε ένα κανονικό μεροκάματο, που από την εφηβεία τους τρέχουν μόνο εκατοστάρια , και που μόλις μεγαλώσουν λίγο, γίνονται προπονητές άλλων ανθρώπων που τρέχουν μόνο εκατοστάρια και δεν έκαναν ποτέ ούτε ένα κανονικό μεροκάματο.
Γιατί; Επειδή ίσως μάς φέρουν κάποτε μετάλλιο και έτσι δοξαστεί η κάθε Ζιμπάμπουε, για να βγάζει όλο και περισσότερους αθλητές και προπονητές κι όλο λιγότερους απασχολούμενους σε κανονικές δουλειές.
Δεν βαριέσαι, έτσι κι αλλιώς όλες τις δουλειές σε λίγο θα τις κάνουν τα…ρομπότ!
Πίτουρο και Θεάματα! Ούτε καν Άρτος!
Αλήθεια πότε φάγατε τελευταία φορά αληθινό ψωμί;
