Τη νύχτα της 3ης Απριλίου 2024 ξέσπασε φωτιά σε δωμάτιο του 3ου ορόφου του κτηρίου Γ του συγκροτήματος Β των Φοιτητικών Κατοικιών, που βρίσκονται στην Πανεπιστημιούπολη Α’ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Για το συγκεκριμένο συμβάν διενεργείται πραγματογνωμοσύνη από την Πυροσβεστική Υπηρεσία αλλά και η δέουσα εσωτερική διερεύνηση από το Πανεπιστήμιο. Έχουν δρομολογηθεί άμεσα όλες οι απαραίτητες ενέργειες, μετά την ολοκλήρωση των οποίων θα λάβουν συνολική και διαυγή πληροφόρηση οι φοιτητές και φοιτήτριές μας, οι γονείς τους, η ακαδημαϊκή κοινότητα, τα μέσα ενημέρωσης και κατ’ επέκταση η κοινωνία.
Το πολύ σοβαρό αυτό γεγονός οριοθετεί ένα κομβικό σημείο συνειδητοποίησης όσον αφορά στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι Φοιτητικές Κατοικίες. Για πολλά χρόνια, το ευαίσθητο αυτό πεδίο της φοιτητικής μέριμνας, από το οποίο εξαρτώνται οι σπουδές εκατοντάδων νέων και οι προσδοκίες των οικογενειών τους, είχε αναγορευτεί σε μια γκρίζα ζώνη, της οποίας η διαχείριση συντελείτο σε ένα μόνιμο σκηνικό αυξημένων διεκδικήσεων του συλλόγου των «Εστιακών». Εν μέσω έντασης και διαξιφισμών, η εφαρμογή των κανονισμών μετατρεπόταν σε ένα παιχνίδι αντιπαράθεσης με τις Πανεπιστημιακές Αρχές. Στα 4 συναπτά χρόνια της θητείας μου στη Σύγκλητο ως Πρόεδρος της Ιατρικής, είδα το παιχνίδι αυτό να γίνεται παράδοση, παρότι είναι προφανές ότι παίζεται «εν ου παικτοίς»: εκεί δηλαδή όπου η ασφάλεια των φοιτητών και των φοιτητριών που διαμένουν στις Φοιτητικές Κατοικίες είναι αδιαπραγμάτευτη.
Για τον λόγο αυτό η υπόθεση της φοιτητικής μέριμνας υπήρξε μια από τις πρώτες μας προτεραιότητες όταν αναλάβαμε τη Διοίκηση του Πανεπιστημίου. Ειδικότερα, όσον αφορά στην εύρυθμη λειτουργία των Φοιτητικών Κατοικιών, τον τελευταίο χρόνο έχουμε εργαστεί σκληρά στην κατεύθυνση της έμπρακτης αντιμετώπισης χρόνιων προβλημάτων:
– ενισχύσαμε σημαντικά το διοικητικό προσωπικό που στελεχώνει την Διεύθυνση Φοιτητικής Μέριμνας,
– ανασυγκροτήσαμε την Εφορεία Φοιτητικών Κατοικιών, η οποία συνεδριάζει πλέον τακτικότατα με τήρηση πρακτικών και καταγραφή αποφάσεων,
– διαμορφώσαμε και μηχανογραφήσαμε τους ονομαστικούς καταλόγους διαμενόντων/δωματίων και αρχίσαμε τη διαχείρισή τους με κατάλληλο λογισμικό,
– ανακτήσαμε κλειδιά όλων των δωματίων για χρήση σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης,
– καταγράψαμε εκτενείς υφιστάμενες ζημιές και προτεραιοποιήσαμε τις ανάγκες συντήρησης.
Ως αποτέλεσμα περίπου 200 δωμάτια, δηλαδή το 23% των δωματίων της Πανεπιστημιούπολης Α’, τα οποία ήταν για καιρό κενά, απογράφηκαν σε συνεργασία με φοιτητές/τριες, έγιναν επισκευές και σταδιακά αποδίδονται σε χρήστες. Οι εργασίες συνεχίζονται στο πλαίσιο των οικονομικών δυνατοτήτων μας.
Κορωνίδα των προσπαθειών αυτών είναι ο νέος επικαιροποιημένος Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας των Φοιτητικών Κατοικιών, ο οποίος συντάχθηκε με διαφανείς δημοκρατικές διαδικασίες και εγκρίθηκε ομόφωνα από τα αρμόδια συλλογικά όργανα (2023). Αν δόθηκε τόσο μεγάλη σημασία στην κατάρτισή του, είναι διότι αποτελεί τον αντικειμενικό οδικό χάρτη, που μπορεί να εξασφαλίσει δίκαιη κατανομή των στεγαστικών πόρων στους φοιτητές και φοιτήτριες και εξορθολογισμένη διαχείρισή τους. Το χαρακτηριστικό του είναι ότι, εκτός από τα οικονομικά κριτήρια, δίνει έμφαση σε κριτήρια κοινωνικά και ακαδημαϊκά και προβλέπει στήριξη των ευάλωτων ομάδων. Φέτος ικανοποιήθηκαν, για πρώτη φορά όλες οι αιτήσεις προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών, και μάλιστα οι δικαιούχοι/ες ανακοινώθηκαν ένα μήνα νωρίτερα, σε σύγκριση με πέρυσι.
Από το κανονιστικό αυτό πλαίσιο, που έγινε για να προστατέψει όσους και όσες αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, προβλήματα υγείας ή κοινωνικές ανισότητες, και που παραμένουν αφοσιωμένοι στις σπουδές τους, προβάλλεται και σχολιάζεται μόνο το μειωμένο από φέτος αντίτιμο που ζητείται από τους χρήστες, και το οποίο ανακυκλώνεται στη λειτουργία και συντήρηση των υποδομών.
Ωστόσο, όλοι γνωρίζουν πόσο δύσκολη είναι η συγκυρία για την χρηματοδότηση των Πανεπιστημίων. Για όσα προαναφέρθηκαν χρησιμοποιήθηκαν πιστώσεις από τον Τακτικό προϋπολογισμό και από Προγράμματα των αρμόδιων Υπουργείων (κυρίως ΥΠΑΙΘΑ), ενώ η διεκδίκηση επιπλέον δημόσιων πόρων για τη συνολική αναβάθμιση των φοιτητικών κατοικιών παραμένει σταθερή. Οι διοικητικές πράξεις για όλα τα παραπάνω μαρτυρούν ότι οι προσπάθειες ήταν και είναι συνεχείς.
Επειδή ακούμε τους φοιτητές και τις φοιτήτριές μας και επειδή στεκόμαστε αλληλέγγυοι ως ακαδημαϊκή κοινότητα στον αγώνα κάθε έμψυχου μέλους της για την ενίσχυση της δημόσιας παιδείας, συνεχίζουμε να διεκδικούμε σθεναρά συνολική ενίσχυση του Δημόσιου Πανεπιστημίου. Ο αγώνας αυτός δεν είναι απλώς μια οικονομική διεκδίκηση. Είναι η υπεράσπιση βασικών κοινωνικών μας αξιών, ενός τόπου «εν ου παικτοίς», όπου θεμελιώνεται το μέλλον των νέων μας. Δεν υπερασπίζονται αυτούς τους νέους όσοι σπεύδουν να εκμεταλλευτούν το συμβάν της φωτιάς των Φοιτητικών Κατοικιών, μετερχόμενοι όλο το παραδοσιακό οπλοστάσιο της σύγχυσης και της εμπάθειας: ανακρίβειες και διαστρεβλώσεις, προσωπικές επιθέσεις… Το εκβιαστικό παιχνίδι αντιπαράθεσης επανέρχεται με τις παλιές ρητορικές, αναμενόμενο και πλέον παρωχημένο.
Στις ρητορικές αυτές, ως Διοίκηση έχουμε ήδη έμπρακτα απαντήσει με τη συστηματική προσπάθεια βελτίωσης των Φοιτητικών Κατοικιών, που ήταν εξ αρχής το πρώτιστο μέλημά μας. Κάθε άλλη επιλογή, ακόμη και αυτές που επικαλούνται δήθεν «τήρηση ισορροπιών», αποδεικνύεται πλέον επικίνδυνη. Όπως, επίσης, είναι επικίνδυνη και η σιωπηρή αποδοχή κάθε μορφής αυθαιρεσίας.
Στεκόμαστε με ψυχραιμία απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα αλλά θέτουμε όρια στην ένοχη ανοχή. Είμαστε και θα είμαστε με το μέρος των φοιτητών και των φοιτητριών μας, και πάντοτε θα υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματά τους μέσα από τη δημοκρατική νομιμότητα.
Μπορούν να είναι βέβαιοι/ες ότι θα συνεχίσουμε να κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο για την ασφάλεια και την αναβάθμιση της λειτουργίας των Φοιτητικών Κατοικιών. Επειδή, τελικώς, όλοι κρινόμαστε από τις πράξεις μας, η υπευθυνότητα είναι μονόδρομος.
