Με το χρέος του Συνδέσμου Ύδρευσης Λεκανοπεδίου Ιωαννίνων (ΣΥΔΛΙ) προς τη ΔΕΗ να ανέρχεται σε 8,2 εκατ. Ευρώ και η τακτοποίηση του με νομοθετική ρύθμιση από την κυβέρνηση να αποτελεί μονόδρομο, το Δημοτικό Συμβούλιο Ιωαννίνων συζήτησε το βράδυ της Τετάρτης την επόμενη ημέρα της ύδρευσης στο Λεκανοπέδιο, ενόψει της νομοθετικά προβλεπόμενης κατάργησης του Συνδέσμου στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Κατά τη συζήτηση διαμορφώθηκε ευρεία συμφωνία και στην ψήφιση τελικά ομοφωνία υπέρ της ενιαίας ανάληψης των αρμοδιοτήτων του ΣΥΔΛΙ από τη ΔΕΥΑΙ. Ωστόσο, οι εκπρόσωποι και των δύο φορέων ύδρευσης, ΔΕΥΑΙ και ΣΥΔΛΙ έθεσαν ως κρίσιμο ζήτημα την οικονομική διαχείριση της μετάβασης, ζητώντας κρατική παρέμβαση ώστε οι υφιστάμενες οφειλές να μη μετακυλιστούν στους καταναλωτές.
Οι τοποθετήσεις των δυο προέδρων
Ο πρόεδρος του ΣΥΔΛΙ, Ηλίας Αρλέτος, διευκρινίζοντας ότι η υφιστάμενη ρύθμιση εξυπηρετείται κανονικά και ότι οι οφειλές του Συνδέσμου αφορούν αποκλειστικά τη ΔΕΗ. Παράλληλα, ανέφερε ότι οι οφειλές της ΔΕΥΑΙ προς τον Σύνδεσμο ανέρχονται σε 2,3 εκατ. ευρώ. Ο κ. Αρλέτος υπογράμμισε τη σημασία του Συνδέσμου για την υδροδότηση της περιοχής, επισημαίνοντας ότι σήμερα εξυπηρετεί 30 κοινότητες του Δήμου Ιωαννιτών.
Αναφερόμενος στα οικονομικά προβλήματα, υποστήριξε ότι η τιμολογιακή πολιτική που ακολουθήθηκε επί σειρά ετών ήταν λανθασμένη, καθώς δεν ανταποκρινόταν στην αύξηση του ενεργειακού κόστους. Κατά την τοποθέτησή του, η κυβέρνηση όφειλε να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό που προέκυψε από την αύξηση της δαπάνης ηλεκτροδότησης, όπως είχε δεσμευτεί, χωρίς όμως να προχωρήσει στην αναγκαία χρηματοδότηση.
Ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΙ, Γιώργος Παπαδιώτης, τάχθηκε υπέρ της πλήρους ενσωμάτωσης του ΣΥΔΛΙ στη δημοτική επιχείρηση, χαρακτηρίζοντας τη συνύπαρξη δύο φορέων ύδρευσης στον ίδιο δήμο «νομικό παράδοξο». Όπως ανέφερε, η δημιουργία ενός ενιαίου φορέα αποτελούσε διαχρονικό αίτημα, το οποίο πλέον δρομολογείται μέσω της νομοθετικής κατάργησης του Συνδέσμου. Ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΙ επισήμανε ότι το σημαντικότερο πρόβλημα παραμένει η απουσία σαφούς πρόβλεψης για τις οικονομικές υποχρεώσεις του ΣΥΔΛΙ. Έθεσε συγκεκριμένα ερωτήματα για το ποιο μέρος του χρέους προς τη ΔΕΗ θα μεταφερθεί στον νέο φορέα και ποια οικονομική ενίσχυση θα χορηγήσει το κράτος. Ζήτησε οι εκκρεμότητες να αποσαφηνιστούν πριν από το τέλος του 2026, προτείνοντας, σε διαφορετική περίπτωση, να δοθεί παράταση στην κατάργηση των Συνδέσμων Ύδρευσης ώστε να αποφευχθούν προβλήματα στη λειτουργία τους.
Η εισήγηση του Δημάρχου
Την ενιαία ανάληψη των αρμοδιοτήτων του Συνδέσμου Ύδρευσης Λεκανοπεδίου Ιωαννίνων (ΣΥΔΛΙ) από τη ΔΕΥΑΙ εισηγήθηκε ο δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας. Η πρόταση της δημοτικής αρχής προβλέπει τη διατήρηση της ενιαίας διαχείρισης του υδροδοτικού συστήματος για τους Δήμους Ιωαννιτών, Ζίτσας και Δωδώνης, με τη ΔΕΥΑΙ να αναλαμβάνει τις αρμοδιότητες του ΣΥΔΛΙ για το σύνολο του Λεκανοπεδίου. Ωστόσο, η μετάβαση συνοδεύεται από σημαντικές οικονομικές και διοικητικές εκκρεμότητες, με κυριότερη τις συσσωρευμένες οφειλές του Συνδέσμου προς τη ΔΕΗ. Ο δήμαρχος προειδοποίησε ότι, χωρίς ειδική νομοθετική ρύθμιση, υπάρχει κίνδυνος μεταφοράς δυσανάλογου οικονομικού βάρους στους δήμους και στους καταναλωτές.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο Θωμάς Μπέγκας, το άρθρο 287 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπει την αυτοδίκαιη κατάργηση του ΣΥΔΛΙ στο τέλος του 2026, χωρίς να παρέχεται στους δήμους-μέλη δυνατότητα επιλογής ως προς τη διατήρησή του. Η εξέλιξη αυτή καθιστά αναγκαία την προετοιμασία του φορέα που θα αναλάβει τη λειτουργία του υδροδοτικού συστήματος, με βασικές προτεραιότητες τη συνεχή παροχή νερού, την προστασία των εργαζομένων και την οικονομική βιωσιμότητα της νέας δομής.
Ο δήμαρχος ενημέρωσε ότι, με πρωτοβουλία της δημοτικής αρχής Ιωαννίνων, πραγματοποιήθηκε κοινή συνάντηση με τους δημάρχους Ζίτσας και Δωδώνης, κατά την οποία εξετάστηκαν οι δυσκολίες εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου. Οι τρεις δήμαρχοι συμφώνησαν στην ανάγκη παρέμβασης της Πολιτείας και απέστειλαν κοινή επιστολή προς τον υπουργό Εσωτερικών, θέτοντας δύο βασικά ζητήματα: την τακτοποίηση των οικονομικών υποχρεώσεων του ΣΥΔΛΙ και την εξασφάλιση επαρκούς χρόνου για την ομαλή μετάβαση. Παράλληλα, ζήτησαν συνάντηση με την ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, χωρίς ωστόσο να έχουν λάβει μέχρι σήμερα απάντηση.
Όπως ανέφερε ο Θωμάς Μπέγκας, αντί απάντησης στα αιτήματα των τριών δήμων, διαβιβάστηκε μέσω της Αποκεντρωμένης Διοίκησης έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών, με ημερομηνία 2 Οκτωβρίου. Με το συγκεκριμένο έγγραφο καλούνται τα Δημοτικά Συμβούλια των δήμων-μελών του ΣΥΔΛΙ να διατυπώσουν τη γνώμη τους για τον τρόπο διαδοχής των αρμοδιοτήτων του Συνδέσμου έως τις 15 Οκτωβρίου.
Νομοθετική ρύθμιση για τις οφειλές
Ο Θωμάς Μπέγκας υποστήριξε ότι απαιτείται ειδική θεσμική ή νομοθετική ρύθμιση για την τακτοποίηση των οφειλών πριν από την κατάργηση του ΣΥΔΛΙ. Διαφορετικά, όπως προειδοποίησε, οι συσσωρευμένες υποχρεώσεις ενδέχεται να επιβαρύνουν δυσανάλογα τους δήμους που συμμετέχουν στον Σύνδεσμο και, κατ’ επέκταση, τους καταναλωτές νερού. Για τον λόγο αυτό, η δημοτική αρχή επιμένει στην ανάγκη να προηγηθεί συγκεκριμένη παρέμβαση του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία θα ρυθμίζει τις υφιστάμενες οικονομικές υποχρεώσεις και θα εξασφαλίζει τον απαιτούμενο μεταβατικό χρόνο.
Ο δήμαρχος παρουσίασε και σειρά διοικητικών και λειτουργικών ζητημάτων που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η καταγραφή και κατανομή των περιουσιακών στοιχείων του Συνδέσμου, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες, καθώς και η έκδοση των απαραίτητων πράξεων από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο προσωπικό του ΣΥΔΛΙ, το οποίο, σύμφωνα με το πλαίσιο που παρουσίασε ο δήμαρχος, θα μεταφερθεί αυτοδικαίως στους δήμους-μέλη και στη συνέχεια θα αποσπαστεί υποχρεωτικά στη ΔΕΥΑΙ. Ο Θωμάς Μπέγκας τόνισε ότι απαιτείται προσεκτική διαχείριση, ώστε να προστατευτούν τα εργασιακά δικαιώματα και να αποφευχθούν προβλήματα υποστελέχωσης. Επιπλέον, η ενσωμάτωση των τελών και των τιμολογίων ύδρευσης των περιοχών που εξυπηρετεί σήμερα ο ΣΥΔΛΙ στο τιμολογιακό σύστημα της ΔΕΥΑΙ θα απαιτήσει μεταβατικές ρυθμίσεις.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο, στόχος είναι η προσαρμογή να γίνει σταδιακά και με τρόπο που θα αποτρέπει αδικαιολόγητες οικονομικές επιβαρύνσεις για τους δημότες.
Τα πλεονεκτήματα της ενοποίησης
Αναλύοντας τα πλεονεκτήματα της πρότασης, ο Θωμάς Μπέγκας υποστήριξε ότι η ανάληψη του συνόλου των αρμοδιοτήτων από τη ΔΕΥΑΙ μπορεί να εξασφαλίσει ενιαίο σχεδιασμό, οικονομίες κλίμακας και αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποδομών. Όπως επισήμανε, το υδροδοτικό σύστημα του Λεκανοπεδίου είναι ενιαίο και περιλαμβάνει κεντρικούς αγωγούς, αντλιοστάσια και δεξαμενές που εξυπηρετούν περισσότερους από έναν δήμους. Η ενιαία διαχείριση από τη ΔΕΥΑΙ εκτιμάται ότι θα επιτρέψει καλύτερο τεχνικό σχεδιασμό, συγκεντρωμένη παρακολούθηση των οικονομικών υποχρεώσεων και μεγαλύτερη δυνατότητα αξιοποίησης χρηματοδοτήσεων. Παράλληλα, απαιτείται πλήρης απογραφή των δικτύων, των αντλιοστασίων, των δεξαμενών και των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων, ώστε να αποσαφηνιστούν οι ευθύνες του νέου φορέα.
«Στόχος μας είναι ένας ενιαίος, οικονομικά βιώσιμος και τεχνικά επαρκής φορέας ύδρευσης, που θα υπηρετεί με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα όλους τους πολίτες του Λεκανοπεδίου», κατέληξε ο Δήμαρχος αναγνωρίζοντας πάντως τη δυσκολία του εγχειρήματος και σημειώνοντας ότι «από σήμερα ξεκινά ένας μακρύς και επίπονος δρόμος για την ολοκλήρωση της διαδικασίας, αλλά είμαστε εδώ για να δώσουμε τη μάχη αυτή».
Στη δευτερολογία του ο δήμαρχος Ιωαννίνων επανέλαβε ότι η δημοτική αρχή εισηγείται την ενιαία μεταφορά των αρμοδιοτήτων στη ΔΕΥΑΙ, χωρίς όμως να έχει προηγηθεί η αποσαφήνιση των οικονομικών εκκρεμοτήτων. «Κι αυτό το θέμα είναι μια λογική της κυβέρνησης να βάλει το μαχαίρι στον λαιμό», σχολίασε, ασκώντας κριτική στα στενά χρονικά περιθώρια που έχουν δοθεί στους δήμους.
Οι παρατάξεις τη αντιπολίτευσης
Υπέρ της μεταφοράς του ΣΥΔΛΙ στη ΔΕΥΑΙ χωρίς επιφυλάξεις τάχθηκε ο πρώην Δήμαρχος και σύμβουλος της μείζονος αντιπολίτευσης Φίλιππας Φίλιος, με την προϋπόθεση να υπάρξει συνεννόηση με τους άλλους δύο δήμους. Χαρακτήρισε τη διαδικασία ιστορική ευκαιρία για την αντιμετώπιση παλαιών προβλημάτων του υδροδοτικού συστήματος, υποστηρίζοντας ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται στις οφειλές προς τη ΔΕΗ.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις απώλειες νερού από τα δίκτυα, οι οποίες έχουν τόσο οικονομικές όσο και περιβαλλοντικές συνέπειες. Αναφέρθηκε επίσης στο υψηλό κόστος λειτουργίας των αντλιοστασίων που μεταφέρουν το νερό σε μεγαλύτερα υψόμετρα. Πρότεινε τον εκσυγχρονισμό του συστήματος, με δυνατότητα εντοπισμού και άμεσης αντιμετώπισης των διαρροών, αντικατάσταση παλαιών δικτύων και εγκατάσταση σύγχρονων υδρομέτρων.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της παράταξης «Γιάννενα Νέα Εποχή», Δημήτρης Παπαγεωργίου, δήλωσε ότι η παράταξή του θα υπερψηφίσει την εισήγηση της δημοτικής αρχής.
Ο επικεφαλής της «Ανεξάρτητης Δημοτικής Πρωτοπορίας» και πρώην Δήμαρχος Νίκος Γκόντας, υπενθύμισε ότι από το 2011 είχε τεθεί η ανάγκη συγχώνευσης των φορέων ύδρευσης. Υποστήριξε ότι, εάν η διαδικασία είχε προχωρήσει τότε, η σημερινή κατάσταση θα ήταν περισσότερο ομαλή. Αναγνώρισε τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκονται οι διοικήσεις του ΣΥΔΛΙ και της ΔΕΥΑΙ και συμφώνησε με την εισήγηση για μεταφορά των αρμοδιοτήτων. Έθεσε, ωστόσο, ως απαραίτητη προϋπόθεση την παρέμβαση της Πολιτείας για τη ρύθμιση των χρεών, ώστε το οικονομικό βάρος να μην περάσει στους πολίτες.
Ο δημοτικός σύμβουλος της παράταξης «Ιωάννινα_2023», Βασίλης Κοσμάς, ξεκαθάρισε ότι η παράταξή του δεν αντιτίθεται στην ανάληψη των αρμοδιοτήτων του ΣΥΔΛΙ από τη ΔΕΥΑΙ, θέτει όμως συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ζήτησε να προηγηθεί πλήρης οικονομικός και τεχνικός έλεγχος του Συνδέσμου, με καταγραφή των οφειλών, των περιουσιακών στοιχείων και της κατάστασης των δικτύων. «Μιλάμε για παραλαβή ενός ερειπίου;», διερωτήθηκε, ζητώντας αναλυτικά στοιχεία για το χρέος προς τη ΔΕΗ, το ποσό που έχει ενταχθεί σε ρύθμιση και το ενδεχόμενο ύπαρξης υποχρεώσεων εκτός ρύθμισης. Ο κ. Κοσμάς ζήτησε ακόμη εξηγήσεις για το γεγονός ότι τα τιμολόγια του ΣΥΔΛΙ δεν αναπροσαρμόστηκαν εγκαίρως όταν αυξήθηκε το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο Γενικός Γραμματέας του Δήμου Κώστας Μπαμπασίκας απέρριψε τον χαρακτηρισμό του ΣΥΔΛΙ ως «ερειπίου», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για φορέα που εξακολουθεί να υδροδοτεί τις περιοχές ευθύνης του. Απέδωσε τη δημιουργία των χρεών στην τιμολογιακή πολιτική προηγούμενων ετών, όταν δεν έγιναν οι απαραίτητες αναπροσαρμογές παρά την αύξηση του ενεργειακού κόστους. Όπως σημείωσε, η σημερινή διοίκηση προχώρησε σε αναπροσαρμογές, αλλά οι οφειλές είχαν ήδη συσσωρευτεί.
