Την υποχρηματοδότηση των δήμων για τη συντήρηση των σχολικών υποδομών ή την δημιουργία νέων και ταυτόχρονα την ανάγκη για κοινή διεκδίκηση επιπλέον πόρων και ειδικών προγραμμάτων, ανέδειξε ο Δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, κατά την τοποθέτησή του στη συνεδρίαση της ΠΕΔ Ηπείρου, με αφορμή τη δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει τις τελευταίες ημέρες γύρω από ζητήματα που αφορούν σχολικές μονάδες. Στο πλαίσιο αυτό η πρόταση του κ. Μπέγκα υιοθετήθηκε με την προσθήκη δυο ακόμη αιτημάτων και θα ακολουθήσει η υποβολή συνολικού αιτήματος από την ΠΕΔ και την ΚΕΔΕ προς τα συναρμόδια υπουργεία.
Ο δήμαρχος Ιωαννίνων τόνισε ότι το θέμα των σχολικών κτιρίων δεν αφορά έναν μόνο δήμο αλλά το σύνολο της αυτοδιοίκησης και ουσιαστικά ολόκληρη τη χώρα, καθώς οι δήμοι καλούνται να διαχειριστούν μια ιδιαίτερα απαιτητική ευθύνη με περιορισμένα οικονομικά μέσα. Όπως επισήμανε, η ασφάλεια των μαθητών αποτελεί αυτονόητη προτεραιότητα και για τον λόγο αυτό οι δημοτικές αρχές οφείλουν να λειτουργούν με διαφάνεια, συνεχή ενημέρωση και σαφή σχεδιασμό για τη συντήρηση και αναβάθμιση των σχολικών υποδομών.
Κάλυψη αναγκών με ίδιους πόρους
Στην τοποθέτησή του παρέθεσε συγκεκριμένα στοιχεία από την περίπτωση του Δήμου Ιωαννιτών, προκειμένου – όπως είπε – να αποτυπωθεί η πραγματική διάσταση του ζητήματος.
«Για το οικονομικό έτος 2025, ο δήμος επιχορηγήθηκε με 366.500 ευρώ για την επισκευή και συντήρηση 140 σχολικών συγκροτημάτων. Από το ποσό αυτό, 171.700 ευρώ κατανέμονται ισόποσα στις δύο σχολικές επιτροπές για μικροεπισκευές και συντηρήσεις, ενώ τα υπόλοιπα 194.800 ευρώ διατίθενται από τον δήμο μέσω του τεχνικού προγράμματος για μεγαλύτερες παρεμβάσεις στα σχολικά κτίρια», σημείωσε ο κ. Μπέγκας.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι δήμοι καλούνται να καλύπτουν σημαντικές δαπάνες από ίδιους πόρους. Ενδεικτικά ανέφερε ότι στον Δήμο Ιωαννιτών για το σχολικό έτος 2025–2026 θα διατεθούν περισσότερα από 750.000 ευρώ από ίδιους πόρους για τις σχολικές καθαρίστριες, ενώ περίπου 123.000 ευρώ καταβάλλονται για μισθώματα σχολικών μονάδων.
Ο δήμαρχος επισήμανε ότι τα δεδομένα αυτά αποδεικνύουν πως οι δήμοι καλούνται να διαχειριστούν ένα σύνθετο και απαιτητικό πεδίο ευθύνης χωρίς επαρκή χρηματοδοτικά εργαλεία. Υπενθύμισε ότι η αυτοδιοίκηση θέτει διαχρονικά το ζήτημα της επαρκούς χρηματοδότησης των σχολικών υποδομών στα συλλογικά της όργανα και στην ΚΕΔΕ, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει μέχρι σήμερα η αναγκαία ανταπόκριση.
Όπως ανέφερε, με αποφάσεις των σχολικών επιτροπών του Δήμου Ιωαννιτών, η Διεύθυνση Παιδείας έχει ήδη εισηγηθεί προς την αρμόδια γνωμοδοτική επιτροπή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης την αύξηση της ποσοστιαίας κατανομής των πιστώσεων για επισκευές και συντήρηση σχολικών κτιρίων στο 60%, ακριβώς επειδή οι ανάγκες των σχολικών μονάδων είναι αυξημένες.
Ο κ. Μπέγκας στάθηκε επίσης στη γενικότερη κατάσταση των σχολικών υποδομών σε ολόκληρη τη χώρα, σημειώνοντας ότι μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος είναι παλαιό και απαιτεί συστηματικές παρεμβάσεις, προγράμματα αναβάθμισης και σταθερή χρηματοδότηση.
Δεν είναι ισομερείς οι ευθύνες
Παράλληλα, Δήμαρχος Ιωαννίνων εξέφρασε τον προβληματισμό του για τη δημόσια συζήτηση που αναπτύσσεται γύρω από το θέμα, επισημαίνοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις αναπτύσσεται μια εύκολη αντιπολιτευτική ρητορική η οποία αποδίδει ισομερώς ευθύνες στην αυτοδιοίκηση και στο κεντρικό κράτος.
«Είναι πραγματικά δυσάρεστο να βλέπουμε σε ορισμένες περιπτώσεις να αναπτύσσεται μια εύκολη αντιπολιτευτική ρητορική ή μια εύκολη κριτική από πολιτικούς φορείς, ακόμη και από συναδέλφους της αυτοδιοίκησης, που αντιμετωπίζουν τέτοια ζητήματα κυρίως ως ευκαιρία φθοράς της εκάστοτε δημοτικής αρχής.
Βλέπουμε συχνά να διατυπώνονται πύρινοι λόγοι για προβλήματα που παρουσιάζονται σαν να εμφανίστηκαν τα τελευταία δύο ή τρία χρόνια, ενώ όλοι γνωρίζουμε ότι πρόκειται για διαχρονικά ζητήματα δεκαετιών.
Ακόμη πιο προβληματικό είναι όταν αποδίδεται το ίδιο ή και μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης στην αυτοδιοίκηση με το κεντρικό κράτος. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Οι δήμοι καλούνται να διαχειριστούν την καθημερινότητα, να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα και να κρατήσουν τις υποδομές σε λειτουργία, με εξαιρετικά περιορισμένους πόρους», είπε χαρακτηριστικά.
Η πρόταση για διεκδίκηση
Με βάση τα παραπάνω, κάλεσε τους συναδέλφους του να κινηθούν συντονισμένα μέσα από την ΠΕΔ Ηπείρου και την ΚΕΔΕ, διεκδικώντας ουσιαστικές λύσεις από την κεντρική διοίκηση.
Συγκεκριμένα, πρότεινε να υπάρξει κοινή διεκδίκηση για σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης που αφορά τις σχολικές υποδομές, για την υλοποίηση ειδικών προγραμμάτων συντήρησης και αναβάθμισης σχολικών κτιρίων, για τη δημιουργία χρηματοδοτικών εργαλείων που θα καλύπτουν στατικούς και αντισεισμικούς ελέγχους, αλλά και για έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που θα αφορά την ανανέωση του σχολικού κτιριακού αποθέματος.
Η ΠΕΔ υιοθέτησε την πρόταση του Δημάρχου Ιωαννίνων με την προσθήκη δυο ακόμη αιτημάτων, να μην καταργηθούν οι Σχολικές Επιτροπές και να λυθεί το ιδιοκτησιακό πρόβλημα σχολικών κτιρίων υπέρ των Δήμων.
