Σταθερότητα στην παραγωγή, βελτιωμένες τιμές, ασφαλές επιχειρηματικό περιβάλλον και εμπιστοσύνη από τους επενδυτές, είναι τα βασικά συμπεράσματα της 11ης Ετήσιας Έκθεσης Υδατοκαλλιέργειας που εκδόθηκε από την Ελληνική Οργάνωση Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας (ΕΛΟΠΥ) και παρουσιάζει τις εξελίξεις του κλάδου για τη χρονιά που πέρασε. Επιπλέον, αναδεικνύει την διαχρονική θεσμική εκκρεμότητα της ολοκλήρωσης του χωροταξικού σχεδιασμού που εξακολουθεί να αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξη του κλάδου αλλά και την ανάγκη ταχύτερου εκσυγχρονισμού του νομικού πλαισίου στη σημερινή κλιματική πραγματικότητα.
Το 2024 η παραγωγή τσιπούρας και λαβρακιού μειώθηκε κατά 5,5% στους 114.500 τόνους ακολουθώντας την τάση που είχε η παράγωγη τους στην Ε.Ε. αλλά και διεθνώς. Η αξία των πωλήσεων ωστόσο αυξήθηκε κατά 3,5% στα 721 εκατομμύρια ευρώ βελτιώνοντας τα οικονομικά αποτελέσματα των επιχειρήσεων του κλάδου. Η πτώση της παραγωγής επηρέασε ανάλογα και τις εξαγωγές ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας οι οποίες κυμάνθηκαν στους 94.132 τόνους. Οι μέσες τιμές εξαγωγών ήταν βελτιωμένες και για τα δύο είδη σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά (+17% η τσιπούρα, +2% το λαβράκι). Σε μία χρονιά όπου το ισοζύγιο εξαγωγών-εισαγωγών της χώρας ήταν ελλειμματικό, τα ψάρια ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας διατήρησαν την έντονη εξωστρέφεια τους συμβάλλοντας θετικά στο εμπορικό ισοζύγιο τροφίμων. Το 82% της παραγωγής διατέθηκε σε 38 αγορές εκτός Ελλάδας.
Καθυστερεί ο χωροταξικός σχεδιασμός
Ως προς τις προκλήσεις του κλάδου, η έκθεση αναφέρεται στην αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του χωροταξικού σχεδιασμού που αναιρεί τους αναπτυξιακούς στόχους που έχουν τεθεί από την ίδια την Κυβέρνηση. Επιπλέον η έκθεση καταγράφει την κλιματική αλλαγή ως μια από τις καθοριστικές προκλήσεις του κλάδου. Η άνοδος της θερμοκρασίας των υδάτων και τα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα θέτουν σε δοκιμασία την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα του. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο εκσυγχρονισμός του νομικού πλαισίου παραγωγής και η ολοκλήρωση του χωροταξικού σχεδιασμού κρίνονται αναγκαία.
Όσον αφορά στο 2025, η πορεία των εξαγωγών καταγράφει άνοδο, ενισχύεται η διείσδυση των ελληνικών ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας σε σημαντικές αγορές, οι τιμές διατηρούνται σε πολύ καλά επίπεδα, η ζήτηση παραμένει υγιής, οι εξαγωγές στις ΗΠΑ δεν φαίνεται να κινδυνεύουν από επιθετικές εμπορικές πολιτικές, ενώ το κόστος παραγωγής έχει βελτιωθεί λόγω των αποπληθωριστικών τάσεων.
Σε ανοδική πορεία
Με αφορμή την δημοσίευση της 11ης Ετήσιας Έκθεσης Υδατοκαλλιέργειας, ο κ. Γιάννης Πελεκανάκης, Διευθυντής Ευρωπαϊκών Θεμάτων της ΕΛΟΠΥ, σχολίασε σχετικά «Το 2024 αποτέλεσε χρονιά προκλήσεων αλλά και προόδου για την ελληνική ιχθυοκαλλιέργεια καθώς διατήρησε την ηγετική της θέση στην ΕΕ και την έντονη εξωστρέφεια της παρά τις διαχρονικές θεσμικές εκκρεμότητες που υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα, τις επενδύσεις αλλά και το περί δικαίου αίσθημα. Οι προσπάθειες των Ελλήνων παραγωγών οδήγησαν σε ένα τελικά ισορροπημένο αποτέλεσμα που ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω ανάπτυξη, υπό την βασική προϋπόθεσή ότι θα ολοκληρωθεί το χωροταξικό. Όπως όλα δείχνουν το 2025 είναι ευοίωνο για τον κλάδο, αφού η παραγωγή, οι εξαγωγές και οι τιμές καταγράφουν ανοδική πορεία δημιουργώντας συνθήκες σταθερότητας, εμπιστοσύνης και ανάπτυξης. Ανάπτυξη που θα πρέπει να επικεντρωθεί στην εντατικοποίηση της παραγωγής με ακόμα πιο βιώσιμο και περιβαλλοντικά υπεύθυνο τρόπο ώστε να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη ζήτηση για αλιεύματα σε έναν ολοένα και πιο περιορισμένο σε πόρους κόσμο. Η ιχθυοκαλλιέργεια παραμένει ο πιο αειφόρος κλάδος παραγωγής τροφίμων προσφέροντας σημαντικές υπηρεσίες στο περιβάλλον, στις τοπικές κοινωνίες και στους καταναλωτές.»
