Η πρότυπη αποκατάσταση του ιστορικού γεφυριού της Πλάκας βραβεύεται το Σάββατο, 2 Οκτωβρίου 2021, στα Τζουμέρκα.
Σε μια ιδιαίτερη τελετή στον χώρο του αποκατεστημένου γεφυριού, εκπρόσωποι των συντελεστών του έργου θα παραλάβουν την τιμητική πλακέτα από την Europa Nostra.
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), εκπρόσωπος της Europa Nostra στην Ελλάδα, που εντοπίζει και προωθεί τα ιδιαίτερα σημαντικά έργα στον χώρο της πολιτιστικής κληρονομιάς, εκφράζει τη χαρά και την συγκίνησή της για την διάσωση αυτού του μοναδικού μνημείου αλλά και την αναγνώριση αυτής της υποδειγματικής δουλειάς: την πρώτη ανακατασκευή λίθινης γέφυρας στην Ελλάδα και ένα από τα λίγα παρόμοια έργα παγκοσμίως.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ
Χαιρετισμοί από:
- Λίνα Μενδώνη, Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού
- Κώστας Καραμανλής, Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών,
- Αλέξανδρος Καχριμάνης, Περιφερειάρχης Ηπείρου
- Ανδρέας Μπουντουβής, Πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου
- Χρίστος Παπαβρανούσης, τ. Πρόεδρος Τ.Ε.Ε., τμήμα Ηπείρου
- Γιάννης Σεντελές, Δήμαρχος Β. Τζουμέρκων
Παρουσίαση του έργου:
Εκπρόσωποι της ομάδας του Ε.Μ.Π. για τη συμβολή τους στο συνολικό έργο
Εκπρόσωποι της ομάδας της μελέτης εφαρμογής του έργου
Εκπρόσωπος της αναδόχου κατασκευαστικής εταιρείας
Εκπρόσωπος του φορέα επίβλεψης του έργου
Τιμητικλή πλακέτα στην υπουργό Πολιτισμού
- Λυδία Καρρά, Πρόεδρος ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ)
- Αλεξάνδρα Προκοπίου, εκπρόσωπος της ΕΛΛΕΤ στην Europa Nostra
- Sneška Quaedvlieg – Mihailović, Γ.Γ. της Europa Nostra
Ξενάγηση
από τον Μανώλη Κορρέ, Πρόεδρο της Επιστημονικής Επιτροπής, Ομότιμο Καθηγητή Ε.Μ.Π.
- Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί με περιορισμένο αριθμό προσκεκλημένων λόγω της πανδημίας Covid 19 και θα τηρηθούν όλα τα προβλεπόμενα υγειονομικά μέτρα.
Λίγα λόγια για το έργο
Το γεφύρι της Πλάκας είναι ένα μονότοξο πέτρινο γεφύρι, το μεγαλύτερο και πιο εντυπωσιακό του είδους του στην Ήπειρο. Την 1η Φεβρουαρίου 2015, κατά τη διάρκεια μίας ισχυρής καταιγίδας η οποία προκάλεσε την υπερχείλιση του ποταμού, κατέρρευσε ένα σημαντικό μέρος της κύριας καμάρας και του ανατολικού βάθρου της γέφυρας. Το έργο αποκατέστησε το γεφύρι στην παλιά του μορφή και ανέδειξε την υλική και άυλη του αξία εντός του ιδιαίτερου φυσικού τοπίου στο οποίο βρίσκεται.
Το έργο ολοκληρώθηκε χάρη στην επιτυχημένη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, του Υπουργείου Υποδομών, του Υπουργείου Οικονομικών, της Περιφέρειας Ηπείρου, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και χρηματοδοτήθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών και Ανάπτυξης. Η Περιφέρεια Ηπείρου και ένας ιδιωτικός χορηγός συνέβαλαν επίσης οικονομικά στο έργο.
Το γεφύρι της Πλάκας χτίστηκε το 1866 στον ποταμό Άραχθο, με τόξο που εκτείνεται πλέον των 40 μ. σε μήκος και 20 μ. σε ύψος. Κατασκευάστηκε για να ενισχύσει την επικοινωνία και το εμπόριο στις γύρω κοινότητες και, μέχρι το 1913, βρισκόταν στη συνοριακή γραμμή μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, χρησιμεύοντας ως μία από τις δύο εισόδους στην ηπειρωτική χώρα. Έχει κηρυχθεί προστατευόμενο ιστορικό μνημείο και η ιστορική του σημασία για την Ελλάδα είναι σημαντική. Αν και κατά καιρούς πραγματοποιήθηκαν περιορισμένες επισκευαστικές εργασίες, καμία δεν αντιμετώπισε τη σοβαρή υποβρύχια διάβρωση των θεμελίων της γέφυρας.
Με ισχυρή δημόσια στήριξη, οι εργασίες ανάκτησης τμημάτων του γεφυριού της Πλάκας ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως μετά την κατάρρευση του τον Φεβρουάριο του 2015. Πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη διεπιστημονική έρευνα και τεκμηρίωση για τα αίτια της κατάρρευσης και για το σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου προγράμματος αποκατάστασης της γέφυρας. Στόχος του προγράμματος ήταν η στερέωση των εναπομεινάντων τμημάτων της, η αντιμετώπιση των δομικών ζητημάτων που προέκυπταν από την ροή του ποταμού και η αναστήλωση της γέφυρας χρησιμοποιώντας, όπου ήταν εφικτό, υλικό που είχε καταπέσει και επιλέγοντας προσεκτικά κατάλληλα νέα υλικά, όταν ήταν αναγκαίο. «Η έρευνα και η τεκμηρίωση αποτέλεσαν μια σταθερή βάση για αυτό το έργο που είχε ως στόχο να προσδιορίσει και να αναπαράγει τις παραδοσιακές τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή της γέφυρας», σημείωσε η κριτική επιτροπή της Europa Nostra.
Το έργο είναι σημαντικό καθώς αποτελεί την πρώτη ανακατασκευή λίθινης γέφυρας στην Ελλάδα και ένα από τα λίγα παρόμοια έργα παγκοσμίως. Το ευρύ φάσμα εμπειρίας και γνώσης που ανακτήθηκε από αυτό το μοναδικό έργο εμπλουτίζει την επιστημονική κοινότητα, με τα αποτελέσματα να διαχέονται στη διεθνή κοινότητα μέσω δημοσιεύσεων και παρουσιάσεων σε συνέδρια. Φυσικά, παραδοσιακά υλικά χρησιμοποιήθηκαν κατά την αποκατάσταση του μνημείου, ενώ ανακτήθηκαν και αξιοποιήθηκαν παραδοσιακές μέθοδοι κατασκευής. Το αποκατεστημένο μνημείο εντάχθηκε ξανά τόσο στο εξαιρετικό φυσικό τοπίο του, όσο και στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της τοπικής κοινότητας.
«Αυτό το έργο αποτελεί παράδειγμα του πώς μια χρηστική κατασκευή γίνεται αντιληπτή και ως όμορφη. Η ολοκληρωμένη αποκατάσταση του γεφυριού της Πλάκας συμβάλλει στην ανάδειξη του τοπίου και του περιβάλλοντος», δήλωσε η κριτική επιτροπή.
