Κορυφώθηκαν την Κυριακή στα Ιερά Βράχια του Σουλίου οι τριήμερες εκδηλώσεις μνήμης για το Ολοκαύτωμα του Κουγκίου, τη θυσία των Σουλιωτών και του Καλογήρου Σαμουήλ, με τη συμμετοχή εκατοντάδων προσκυνητών. Την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Αθανάσιος Δαβάκης, ο οποίος κατάγεται από τη Μάνη και με εμφανή συγκίνηση τίμησε τη μνήμη των ηρώων, αναφερόμενος στη σύνδεση των Σουλιωτών με τους Μανιάτες, μέσα από το κοινό τους ιστορικό χρέος και αίμα.
Το σημερινό Σούλι, όμως, δεν είναι μόνο οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης, αλλά και το μέλλον του τόπου και όσων κατοίκων απέμειναν να αγωνίζονται για την επιβίωσή τους, με το Δήμαρχο, Αθανάσιο Ντάνη να εκφράζει τον προβληματισμό του.
Η ημέρα ξεκίνησε με τη Θεία Λειτουργία στον Παλαιοχριστιανικό Ναό του Αγίου Δονάτου, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Παραμυθίας, Φιλιατών, Γηρομερίου και Πάργας κ.κ. Σεραπίωνος. Στην είσοδο του Σουλίου, στον «Προμαχώνα», πραγματοποιήθηκε υποδοχή των επισκεπτών από τον Όμιλο Απόδοσης Τιμών και Ιστορικής Αναβίωσης Σουλίου.
Ακολούθησε δοξολογία στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας και μετέπειτα οι παρευρισκόμενοι μετέβησαν στο Αμφιθέατρο, όπου εκφωνήθηκε ο πανηγυρικός της ημέρας από τον Παναγιώτη Παπακωνσταντίνου, ομότιμο καθηγητή της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Η εκδήλωση περιλάμβανε και την εντυπωσιακή αναπαράσταση της ανατίναξης του Κουγκίου, αποδίδοντας φόρο τιμής στην υπέρτατη πράξη αυτοθυσίας του καλόγερου Σαμουήλ.
Στο Βουλευτήριο του Σουλίου πραγματοποιήθηκε επιμνημόσυνη δέηση, προσκλητήριο πεσόντων, κατάθεση στεφάνων και ενός λεπτού σιγή. Οι εκδηλώσεις έκλεισαν με την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου, χαιρετισμό από τον Δήμαρχο Σουλίου και απονομές μεταλλίων στους δρομείς του 12ου Ορεινού Αγώνα Δρόμου Θυσίας, ο οποίος τερμάτισε στον ίδιο χώρο. Η ημέρα ολοκληρώθηκε με παραδοσιακούς χορούς, σε κλίμα συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας.
Τιμήθηκε έτσι η ηρωική αυτοθυσία των Σουλιωτών, οι οποίοι το 1803, κατά την τελευταία πολιορκία του Σουλίου από τις δυνάμεις του Αλή Πασά, προτίμησαν τον θάνατο από την υποταγή. Η κορυφαία στιγμή αυτής της αντίστασης, η ανατίναξη της Μονής Κουγκίου από τον Σαμουήλ και τους συντρόφους του, αποτέλεσε σύμβολο ελευθερίας και ανεξαρτησίας, χαραγμένο βαθιά στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων.
Ωστόσο, ιδιαίτερη βαρύτητα στις φετινές εκδηλώσεις δόθηκε στους προβληματισμούς για το παρόν και το μέλλον του τόπου, όπως διατυπώθηκαν από τον Δήμαρχο Σουλίου Αθανάσιο Ντάνη. Με λόγια βαθιά φορτισμένα, ο κ. Ντάνης τόνισε ότι οι λιγοστοί μόνιμοι κάτοικοι της περιοχής εξελίσσονται σε «σύγχρονους ήρωες», αγωνιζόμενοι καθημερινά για την επιβίωσή τους. Αναφέρθηκε στην εγκατάλειψη και την ερήμωση που απειλεί τον τόπο και κάλεσε την πολιτεία να εντάξει το Σούλι στις άμεσες αναπτυξιακές της προτεραιότητες.
Ο ίδιος υπογράμμισε την ανάγκη για ουσιαστική στήριξη, επισημαίνοντας τα χρόνια προβλήματα της περιοχής, όπως το ιδιοκτησιακό, οι ελλείψεις σε υποδομές, το οδικό δίκτυο και η ασφάλεια. Με σαφήνεια, τόνισε ότι οι διεκδικήσεις του Δήμου είναι δίκαιες και συνεχείς, αλλά προσκρούουν στη γραφειοκρατία και στην έλλειψη πολιτικής βούλησης. «Ώς πότε θα αδικείται αυτός ο τόπος και θα παλεύουμε μόνοι;» διερωτήθηκε με έμφαση.
Ο λόγος του Δημάρχου ήταν μια έκκληση ευθύνης προς όλους τους παριστάμενους θεσμικούς φορείς και πολιτικούς εκπροσώπους, με στόχο όχι μόνο τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης αλλά και την εξασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος για τις νέες γενιές του Σουλίου.
Μεταξύ συγκίνησης, εθνικής υπερηφάνειας και ανησυχίας για την επιβίωση της τοπικής κοινωνίας, το Σούλι τίμησε για μία ακόμη χρονιά την ιστορία του, αλλά ταυτόχρονα έθεσε με σαφήνεια το αίτημα: η μνήμη δεν είναι αρκετή χωρίς πράξεις.
