Μια πρόταση από το παρελθόν που φαντάζει και σήμερα επίκαιρη για παρακολούθηση, έλεγχο και αντιμετώπιση του προβλήματος ρύπανσης της τάφρου Λαψίστας, κατ΄ επέκταση του ποταμού Καλαμά, και ταυτόχρονα της λειψυδρίας για άρδευση στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων, μέσω ανάκτησης και επαναχρησιμοποίησης του νερού, μετά από κατάλληλη επεξεργασία, από τους βιολογικούς καθαρισμούς της ΔΕΥΑΙ, ώστε να μην αποτελεί “ποτίστρα” η Παμβώτιδα, έρχεται από τη Θεσπρωτία.
Μέλη της “ιστορικής” Επιτροπής Αγώνα Καλαμά που είχε συγκροτηθεί το 1988 κατά της χρήσης του ποταμού ως αποδέκτη του βιολογικού, απευθύνονται με ανοιχτή επιστολή στους αγροτικούς συλλόγους του λεκανοπεδίου, στον ΓΟΕΒ, στο Δήμο και στη ΔΕΥΑ Ιωαννίνων, στους δήμους της Θεσπρωτίας και την Περιφερειακή Ενότητα και την κοινοποιούν στην Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης και στα υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος.
Μπορεί να πέρασαν 37 χρόνια από τότε, αλλά το πρόβλημα με τη ρύπανση παραμένει στο προσκήνιο, μαζί με τη λειψυδρία που έπληξε φέτος ιδιαίτερα τους αγρότες που δεν μπόρεσαν να ποτίσουν όσα έσπειραν και να καταστραφούν οι καλλιέργειες. Η επιστολή δημοσιοποιήθηκε δυο μέρες μετά την ευρεία σύσκεψη στην Αποκεντρωμένη στην οποία αποφασίστηκε η λήψη μέτρων για έλεγχο της ρύπανσης, έργα και παρεμβάσεις για να εξασφαλιστεί αρδευτικό νερό την επόμενη καλλιεργητική περίοδο, μεταξύ αυτών και η δημιουργία φυσικού ταμιευτήρα στην άλλοτε λίμνη Λαψίστας, αλλά και η διεκδίκηση αποζημιώσεων των παραγωγών.
Τα μέλη της άλλοτε Επιτροπής Αγώνα για τον Καλαμά, αναφέρονται στο πρόβλημα και ιδιαίτερα στη ρύπανση της τάφρου, επικαλούμενα μετρήσεις και ελέγχους που κάνουν χρόνια τώρα το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και η αρμόδια υπηρεσία, η Δ/νση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτ. Μακεδονίας, σημειώνουν ότι η Υπηρεσία πέρυσι είχε επιβάλλει και σχετικά πρόστιμα στη ΔΕΥΑΙ και απαγόρευση χρήσης των νερών της τάφρου για άρδευση από τον ΓΟΕΒ Ιωαννίνων.
“Τα προβλήματα αυτά επαναφέρουν με επιτακτικό τρόπο στην επικαιρότητα τα προτάγματα του αγώνα του Θεσπρωτικού λαού πριν από 37 χρόνια «για να μη πέσουν τα λύματα του Λεκανοπεδίου Ιωαννίνων στον ποταμό Καλαμά και βιολογικά καθαρισμένα», που έθετε σαν μια εναλλακτική λύση και το ζήτημα της επαναχρησιμοποίησης των προϊόντων της Μονάδας Βιολογικού Καθαρισμού Ιωαννίνων (ΜΒΚΙ) στο Λεκανοπέδιο, μετά από κατάλληλη επεξεργασία”, υποστηρίζουν.
Επαναφορά της παλιάς πρότασης
Υπενθυμίζουν μάλιστα ότι το τότε ΥΠΕΧΩΔΕ, μέσω της Νομαρχίας Θεσπρωτίας, είχε χρηματοδοτήσει σχετική μελέτη, που όμως δεν εφαρμόστηκε και η οποία εκτός αυτών προέβλεπε και την αποθήκευση των εκροών του βιολογικού της ΔΕΥΑΙ σε ταμιευτήρες, μια λύση που, όπως σημειώνουν, θα αντιμετώπιζε το πρόβλημα υπεράντλησης και υποβάθμισης της λίμνης Παμβώτιδας και θα έδινε αρκετά εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού στο δυσμενές υδατικό ισοζύγιο του λεκανοπεδίου. Άλλωστε, προσθέτουν, η τάφρος της Λαψίστας λειτουργεί εν δυνάμει και ως ταμιευτήρας νερού και χρησιμοποίησής του για άρδευση.
Αυτήν ακριβώς την πρόταση, τονίζουν τα παλιά μέλη της Επιτροπής, επαναφέρουν σήμερα: “Την ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση του νερού του βιολογικού καθαρισμού, εντός του λεκανοπεδίου, μέσω αποθήκευσης χειμερινών παροχών του σε ταμιευτήρες, με την επανεξέταση και σχετικής πρότασης που έχει κατατεθεί στο παρελθόν για ανασύσταση μέρους της λίμνης – έλους της Λαψίστας. Αυτή θα ήταν και μια ασφαλιστική δικλείδα για την πιο αξιόπιστη λειτουργία μιας αναβαθμισμένης σε πολύ ανώτερο επίπεδο μονάδας βιολογικού καθαρισμού. Μαζί με τον ταυτόχρονο έλεγχο, με μεθόδους τηλεματικής κατά μήκος της τάφρου της Λαψίστας όλων των μονάδων που δραστηριοποιούνται στο Λεκανοπέδιο θα ήταν ένα σημαντικό περιβαλλοντικό – οικολογικό εγχείρημα”.
Προσθέτουν ότι η λύση της ανάκτησης και της επαναχρησιμοποίησης των νερών των βιολογικών καθαρισμών, σε εποχές που το νερό θεωρείται «αγαθό εν ανεπαρκεία», εφαρμόζεται διεθνώς και στη χώρα μας, φέρνοντας ως παράδειγμα τη Λαμία όπου παρουσία εκπροσώπων του ΥΠΕΝ άρχισε η εφαρμογή της λύσης αυτής για την άρδευση 14.000στρ. από τον ΤΟΕΒ Μεγάλης Βρύσης – Ροδίτσας – Αυλακίου.
“Η ίδια η ζωή θα επιβάλει κάποια στιγμή την εφαρμογή της πρότασης αυτής”, σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Κατά μεταφοράς και νέων γεωτρήσεων
Τα μέλη της Επιτροπής Αγώνα για τον Καλαμά, Αλεξίου Παύλος , Κώτσης Σπύρος, Μπότσαρης Θόδωρος, Νταής Βασίλης, Ράπτης Χριστόφορος, Φάτσιος Άλκης, και Χεκίμογλου Αχιλλέας που υπογράφουν την επιστολή δεν παραλείπουν να τοποθετηθούν κατά των κατά καιρούς σχεδίων για μεταφορά νερού στο λεκανοπέδιο και σε «λύσεις» υπεράντλησης ( με αφορμή την απόφαση της σύσκεψης για χρήση παλιών αρδευτικών γεωτρήσεων) του υπόγειου υδροφορέα (που έχει επιβαρυνθεί και από τις αντλήσεις των εταιρειών εμφιάλωσης νερού), θεωρούν ότι πρέπει να τεθεί σε προτεραιότητα η εξέταση της πρότασής τους.
Τέλος, σε ότι αφορά την εξεύρεση πόρων για την υλοποίηση της, σημειώνουν ότι όλες οι πηγές χρηματοδότησης (εθνικές, ευρωπαϊκές) θέτουν -διακηρυκτικά τουλάχιστον- σε πρώτη προτεραιότητα τέτοιες προτάσεις.
Χ.Κ.
