Η Ήπειρος των τελευταίων δεκαετιών του προηγούμενου αιώνα που βίωνε την συγκοινωνιακή απομόνωση αποτελεί παρελθόν, αφού στο πρώτο τέταρτο του 21ου διαθέτει τους μεγάλους οδικούς άξονες της Εγνατίας και της Ιόνιας, έστω “κουτσουρεμένης” αφού το τμήμα Γιάννενα-Κακαβιά που δεν θα είναι τετράιχνος δρόμος αναμένεται να κατασκευαστεί μέχρι το 2030, εφόσον ξεκινήσει όπως προγραμματίζεται στο τέλος του έτους. Με την ολοκλήρωση και του άξονα Κεντρικής Ελλάδας, τον Ε 65 που φαίνεται ότι θα είναι έτοιμος την επόμενη χρονιά και θα συνδεθεί με την Εγνατία, διευρύνεται το δίκτυο των αυτοκινητοδρόμων που την εξυπηρετούν και τη φέρνουν κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα και την υπόλοιπη χώρα.Και το ερώτημα που τίθεται είναι εάν με αυτούς τους δρόμους τέλειωσαν τα μεγάλα έργα για την περιοχή μας, ενώ σε άλλες περιφέρειες εκτελούνται ή προγραμματίζονται και νέες μεγάλες υποδομές. Η Ήπειρος που έχει ανάγκη νέων έργων φαίνεται να μην διεκδικεί, ούτε τους δρόμους που θα συνδέσουν την ενδοχώρα και κυρίως τα παράλια με τους μεγάλους οδικούς άξονες για να εξυπηρετείται η τοπική οικονομία, ο τουρισμός, αλλά δυστυχώς για αυτά τα έργα δεν υπάρχουν μελέτες.
Το μόνο που γίνεται στην Ήπειρο αφορά το πρόγραμμα της Περιφέρειας στο τρέχον ΕΣΠΑ, για μικρότερα έργα υποδομών σε πολλούς τομείς, αλλά δεν αρκούν. Υπάρχουν και τα διασυνοριακά προγράμματα με Ιταλία και Αλβανία και τα έργα των δήμων που αφορούν μικρότερης κλίμακας παρεμβάσεις και οι κατά καιρούς χρηματοδοτήσεις από υπουργεία που δεν λύνουν όλα τα προβλήματα. Ούτε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που με τη λίστα που δημοσιοποιήθηκε σε άλλες περιοχές εντάχθηκαν σημαντικά έργα, πήρε κάτι μεγάλο η Ήπειρος. Η κυβέρνηση μάλλον θεωρεί ότι δεν έχει να δώσει άλλα μεγαλύτερα έργα, ούτε καν έναν ημικόμβο της Εγνατίας στο Δρίσκο τον οποίο αναλαμβάνει να προωθήσει η Περιφέρεια…
Ακόμη μελετώνται οι συνδέσεις…
Το τμήμα Γιάννενα–Κακαβιά, μετά από πολυετή καθυστέρηση από τότε δηλαδή που έμεινε εκτός σύμβασης παραχώρησης της Ιόνιας οδού, προ 15 ετών, είναι το μόνο σχετικά μεγάλο οδικό έργο που χρηματοδοτεί το κράτος και βρίσκεται σε εξέλιξη, χωρίς όμως τα χαρακτηριστικά ενός σύγχρονου μεγάλου αυτοκινητόδρομου ως φυσική συνέχεια της Ιόνιας οδού. Αναμένεται να ξεκινήσει μέχρι το τέλος του έτους.
Υπάρχουν όμως πολλές άλλες εκκρεμότητες με μικρότερα μεν, σημαντικά δε οδικά έργα που σέρνονται για χρόνια παρόλο που κάποτε αποτελούσαν προτεραιότητα.
Η σύνδεση της Ιόνιας Οδού με την Πρέβεζα, έργο που θεωρείται κρίσιμο για την τουριστική και όχι μόνο ανάπτυξη της περιοχής, παραμένει σε εκκρεμότητα με την Περιφέρεια να παίρνει τη “σκυτάλη” για τη μελέτη από το υπουργείο Υποδομών το οποίο δεν κατάφερε να ολοκληρώσει μια σοβαρή, εφαρμόσιμη και οικονομικά συμφέρουσα μελέτη, ώστε να αναζητηθεί η χρηματοδότηση για το έργο που προορίζεται για τμηματική κατασκευή. Μετά τις αντιπαραθέσεις προ μηνών στο Περιφερειακό Συμβούλιο για την τύχη των μελετών, δεν υπάρχει κάποια νεώτερη ενημέρωση για την πορεία εκπόνησής τους.
Ίδια η εικόνα και στο λεγόμενο παραλιακό “μέτωπο” από Πρέβεζα μέχρι Ηγουμενίτσα (όπου έγιναν βελτιώσεις στο τμήμα της Θεσπρωτίας κυρίως) όπου ναι μεν γίνονται κυκλικοί κόμβοι από την Περιφέρεια, αλλά οι μελέτες για αναβάθμιση του δρόμου που “σηκώνει” μεγάλο φόρτο της κίνησης ιδίως το καλοκαίρι ελέω τουρισμού, είναι άγνωστο σε ποιο στάδιο βρίσκονται. Αυτές τις ανέλαβε το υπουργείο Υποδομών από την Περιφέρεια που τις εκπονούσε για χρόνια χωρίς τελικό αποτέλεσμα. Εν ολίγοις, αυτές οι δυο συνδέσεις αντί να έχουν φτάσει αν όχι σε ολοκλήρωση, τουλάχιστον σε τελικές μελέτες, ακόμη βρίσκονται σε πρώιμα στάδια.
Υπάρχει κι ένα ακόμη … ξεχασμένο έργο, ο οδικός άξονας Ηγουμενίτσα–Μαυρομάτι, που θα ενίσχυε τις διασυνοριακές μετακινήσεις και την οικονομική συνεργασία με την Αλβανία, αλλά κι αυτό το έργο έμεινε πίσω παρόλο που στο παρελθόν προωθήθηκε για μελέτη.
Φαίνεται ότι για την κυβέρνηση η Ήπειρος θεωρείται «καλυμμένη» επειδή απέκτησε τις δύο μεγάλες οδικές αρτηρίες τα προηγούμενα χρόνια. Όμως οι ανάγκες εξελίσσονται: η σύνδεση με τουριστικούς προορισμούς, τα διασυνοριακά περάσματα και οι προσβάσεις στα λιμάνια και τα αεροδρόμια απαιτούν νέες επενδύσεις.
Αναγκαστικά θα πρέπει να επαναφέρει κανείς στο προσκήνιο το γεγονός ότι διαχρονικά η Ήπειρος είναι η πιο αδικημένη περιφέρεια της χώρας. Από κυβερνήσεις όλων των αποχρώσεων υπάρχουν εξαγγελίες που τελικά ξεχνιούνται την επόμενη μέρα. Δυστυχώς, και η σημερινή κυβέρνηση φαίνεται να συνεχίζει «μια από τα ίδια», αφήνοντας την Ήπειρο εκτός χάρτη των μεγάλων υποδομών.
Μην ξεχνάμε και το τρένο…
Να θυμηθεί κανείς το τρένο που αποτελεί μια πονεμένη ιστορία για τους Ηπειρώτες; Μετά από δεκαετίες εξαγγελιών, υποσχέσεων και τις μελέτες που χρυσοπληρώθηκαν (κυρίως για τη γραμμή Ηγουμενίτσα-Γιάννενα-Καλαμπάκα) και έμειναν στα συρτάρια του αρμόδιου υπουργείου, ήρθε ο σημερινός πρωθυπουργός να σβήσει κάθε ελπίδα για αυτό το έργο με τους Ηπειρώτες, πλην κάποιων εξαιρέσεων από κόμματα της αντιπολίτευσης και την αυτοδιοίκηση, ουσιαστικά να μην αντιδρούν, την ώρα που σε άλλες περιφέρειες προωθούνται έργα αναβάθμισης του υπάρχοντος δικτύου. Δεν μπορεί να προβλέψει κανείς εάν στο μέλλον κατασκευαστεί η σιδηροδρομική Εγνατία, ή έστω μια γραμμή που θα συνδέει το λιμάνι Ηγουμενίτσας με την ανατολική Ελλάδα, σήμερα πάντως αυτό το έργο παραμένει στα αζήτητα. Για να μην αναφέρουμε και το φυσικό αέριο που δεν έφτασε αγωγός στον τόπο μας και προσπαθούν με τις αποθήκες και τα δίκτυα που κατασκευάζονται στα Γιάννενα και σε άλλες πόλεις να το φέρουν.
Είναι φανερό ότι χωρίς πολιτική βούληση και ιεράρχηση των αναγκών, αλλά πρωτίστως χωρίς διεκδίκηση από τους ίδιους τους Ηπειρώτες η περιοχή θα συνεχίσει να μένει πίσω, χάνοντας πολύτιμες ευκαιρίες ανάπτυξης. Για άλλη μια φορά η Ήπειρος κοιτάζει από μακριά τα έργα να γίνονται αλλού. Και να μην ξεχνάμε ότι είναι η μόνη Περιφέρεια που διατρέχει η Εγνατία που πλήρωσε από το δικό της ΕΣΠΑ πάνω από 120 εκ. ευρώ για το έργο, χρήματα που θα δίνονταν για πολλά άλλα έργα υποδομής που σήμερα λείπουν.
