Του Σταύρου Ελ. Καλογιάννη
Η δημιουργία Τεχνόπολης στα Ιωάννινα αποτελεί μία από τις μεγάλες καινοτομίες που εισήγαγε, προ 15ετιας, το Ρυθμιστικό Σχέδιο Ιωαννίνων. Βάσει των κατευθύνσεών του, η δημιουργία Τεχνόπολης περιλαμβάνεται στο Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) του πρώην Δήμου Μπιζανίου (ΦΕΚ 529ΑΑΠ/2009), απέναντι από την Πανεπιστημιούπολη.
Η ίδρυση Τεχνόπολης προβλέπεται επίσης στο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο Περιφέρειας Ηπείρου (ΦΕΚ 286ΑΑΠ/2018), στην ίδια θέση με την προβλεπόμενη από το Ρυθμιστικό Σχέδιο.
Σύμφωνα με τον Ν. 2545/1997 περί «Βιομηχανικών και Επιχειρηματικών Περιοχών» και τον Ν. 4982/2022 για την «Ίδρυση, ανάπτυξη και διαχείριση Επιχειρηματικών Πάρκων», η Τεχνόπολη είναι Επιχειρηματικό Πάρκο που οργανώνεται ως χώρος υποδοχής επιχειρηματικών δραστηριοτήτων νέας και υψηλής τεχνολογίας, ερευνητικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών.
Η ανάπτυξη Τεχνόπολης προϋποθέτει την οριοθέτηση της απαιτούμενης έκτασης, την πολεοδόμηση και οργάνωσή της σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Η πρωτοβουλία δημιουργίας Τεχνόπολης ανήκει, σύμφωνα με τον νόμο, σε Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης στο μετοχικό κεφάλαιο της οποίας μετέχουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα του ιδιωτικού τομέα, Επιμελητήρια, Συνεταιρισμοί, ΟΤΑ, δημοτικές και περιφερειακές επιχειρήσεις, κλπ.
Αυτός συνεπώς είναι ο τρόπος που πρέπει να ακολουθηθεί για τη δημιουργία της Τεχνόπολης Ιωαννίνων, στο πλαίσιο του εγκεκριμένου χωρικού σχεδιασμού.
Το λεγόμενο «Πάρκο Τεχνολογίας Ηπείρου» που επιχείρησε να υλοποιήσει από το 2019, η Περιφέρεια Ηπείρου, εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης τον Νοέμβριο 2022 χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας, όπως κατ’ επανάληψη και τεκμηριωμένα είχα επισημάνει, εντός και εκτός Βουλής. Ενδεικτικά:
– το «Πάρκο» δεν προβλέπεται από κανένα Χωροταξικό σχεδιασμό,
– δεν δημιουργήθηκε Εταιρεία Ανάπτυξής του με ικανά κεφάλαια,
– δεν οργανώθηκε, ούτε πολεοδομήθηκε η αναγκαία έκταση, ώστε κάθε ενδιαφερόμενη εταιρεία υψηλής τεχνολογίας, ως δυνητικός επενδυτής, να εγκατασταθεί και αναπτυχθεί με δικές της δαπάνες.
Η έλλειψη σχεδιασμού για το «Πάρκο» από πλευράς Περιφέρειας Ηπείρου ήταν πρωτοφανής. Είναι ενδεικτικό ότι το 2020, σε Απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ηπείρου αναφερόταν ότι το «Πάρκο» θα υλοποιούνταν με προγραμματική Σύμβαση μεταξύ Περιφέρειας και Δήμου Ιωαννιτών, ενώ το κόστος του «δεν αναμενόταν» να ξεπεράσει τα 10 εκατομμύρια ευρώ. Δυστυχώς ο Δήμος Ιωαννιτών, αλλά και το Πανεπιστήμιό μας, έμειναν εκτός «Πάρκου», παρά τις προφορικές και γραπτές εισηγήσεις μου προς τις τότε Αρχές, Δημοτική και Πρυτανική, ενώ εντός ενός έτους το κόστος του «Πάρκου» εκτοξεύτηκε στα 50 εκατομμύρια ευρώ! Έπρεπε συνεπώς η Περιφέρεια Ηπείρου να αναζητήσει δάνεια κεφάλαια ύψους δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, αφού το Ταμείο Ανάκαμψης κάλυπτε, θεωρητικά, το 50% του κόστους. Καμία Περιφέρεια όμως δεν έχει τέτοια δανειοληπτική ικανότητα για έργα χωρίς τεκμηριωμένη οικονομική βιωσιμότητα.
Συνεπώς, η πρόσφατη απένταξη του λεγόμενου «Πάρκου» από το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν αναμενόμενη. Χάθηκε μια τετραετία και μια μοναδική ευκαιρία ορθολογικής αξιοποίησης κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης για τον εκσυγχρονισμό της Ηπείρου. Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Και τώρα;
Καθώς τα θεσμικά εργαλεία υπάρχουν, η δημιουργία Τεχνόπολης στα Ιωάννινα πρέπει να σχεδιαστεί σε στέρεα θεμέλια, ακολουθώντας τα βήματα αντίστοιχων ευρωπαϊκών, με μόχλευση εξ αρχής ιδιωτικών κεφαλαίων, εφόσον υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον από εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών λογισμικού, καθαρής ενέργειας, νέων υλικών, τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να δοθεί αναπτυξιακή ώθηση στους τομείς της ψηφιακής οικονομίας, της ενεργειακής μετάβασης και να ενισχυθούν η έρευνα, η επιχειρηματικότητα και η απασχόληση στην Ήπειρο.
