Μία ιδιαίτερα σημαντική συμβολή στη μελέτη της πνευματικής και πολιτιστικής ιστορίας της Ηπείρου αποτελεί η νέα έκδοση του απόφοιτου της Ζωσιμαίας Σχολής Στέφανου Τσιόδουλου, η οποία φέρνει στο φως και επανεκδίδει ένα εξαιρετικά σπάνιο και επί δεκαετίες δυσεύρετο κείμενο του μεγάλου Ηπειρώτη λογίου Ιωάννη Λαμπρίδη.
Πρόκειται, όπως σημειώνει ο Σύλλογος Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής, για το φυλλάδιο «Αυτοσχέδιος προσλαλιά, περί συλλόγων καθόλου», το οποίο περιλαμβάνει τον λόγο που εκφώνησε ο Λαμπρίδης στο Θέατρο Ιωαννίνων στις 26 Οκτωβρίου 1871, προτρέποντας τους συμπολίτες του στην ίδρυση πνευματικών και πολιτιστικών συλλόγων. Το κείμενο, το οποίο είχε ουσιαστικά χαθεί από την επιστημονική έρευνα και ήταν γνωστό μόνο από μία βιβλιογραφική αναφορά, καθίσταται σήμερα εκ νέου προσιτό χάρη στην πολύχρονη ερευνητική προσπάθεια του Στέφανου Τσιόδουλου.
Η έκδοση δεν περιορίζεται στην αναπαραγωγή του ιστορικού φυλλαδίου. Προηγείται μία εκτενής και τεκμηριωμένη μελέτη για το έργο και την προσωπικότητα του Ιωάννη Λαμπρίδη, η οποία εμπλουτίζεται με νέα στοιχεία που φωτίζουν άγνωστες πτυχές της ζωής και της ερευνητικής του δραστηριότητας.
Παράλληλα, αναλύεται διεξοδικά ο λόγος του Λαμπρίδη, η επιχειρηματολογία και οι ιδεολογικές του αφετηρίες, ενώ αναδεικνύεται η σημασία του για την κατανόηση της πνευματικής ζωής των Ιωαννίνων κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύνδεση του λόγου με την ίδρυση της Εμπορικής και Φιλολογικής Λέσχης «Η Πρόοδος», μόλις έναν μήνα μετά την εκφώνησή του.
Η εργασία του Στέφανου Τσιόδουλου αποτελεί μια ουσιαστική συμβολή στη διάσωση και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης της Ηπείρου, καθώς συνδυάζει την ανακάλυψη ενός πολύτιμου ιστορικού τεκμηρίου με την επιστημονική του αποκατάσταση και ερμηνεία. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει τη διαχρονική αξία των ιδεών του Ιωάννη Λαμπρίδη για τη συλλογική δράση, την παιδεία και την πολιτιστική πρόοδο.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής συγχαίρει θερμά τον απόφοιτο της Σχολής Στέφανο Τσιόδουλο για τη σημαντική αυτή εκδοτική και ερευνητική προσφορά και του εύχεται κάθε επιτυχία στη συνέχιση του επιστημονικού και συγγραφικού του έργου, το οποίο τιμά τόσο τη Ζωσιμαία Σχολή όσο και την πνευματική παράδοση της Ηπείρου.
Ο Στέφανος Τσιόδουλος γεννήθηκε στα Ιωάννινα το 1968. Είναι απόφοιτος της Ζωσιμαίας Σχολής της τάξης που αποφοίτησε το 1985.Σπούδασε Φαρμακευτική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, στο εργαστήριο του Δημήτρη Μυταρά. Είναι διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (2005) και διδάσκει, ως αναπληρωτής καθηγητής, Λαϊκή Τέχνη, Υλικό Πολιτισμό και Ζωγραφική στο Τμήμα Εικαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Έχει δημοσιεύσει τα βιβλία: Η ζωγραφική των σπιτιών του Ζαγορίου, τέλη 18ου-αρχές 20ού αιώνα. Ιστορική και πολιτισμική προσέγγιση (Ριζάρειο Ίδρυμα, 2009), Τιμωρία, η σκοτεινή όψη της σεξουαλικότητας. Ερωτικές σκηνές και οι σιωπηλές αφηγήσεις τους στις παραστάσεις της Κόλασης, 13ος – 19ος αιώνας (futura, 2012), Σχέδια, εικαστικό λεύκωμα (Κίχλη, 2020) και «Ψυχής ιατρεία». Ελληνικές βιβλιοθήκες στα χρόνια του Νεοελληνικού Διαφωτισμού (Εστία, 2024) και Ευρωπαϊκά αστικά τοπία στις κοσμικές τοιχογραφίες του Βορειοελλαδικού χώρου (τέλη 18ου – μέσα 19ου αιώνα) (Futura 2026).
