Το Δημοτικό Συμβούλιο Ηγουμενίτσας καλείται στη σημερινή του συνεδρίαση (19:00) να εκφράσει γνώμη επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων του προγράμματος έρευνας υδρογονανθράκων και ειδικότερα για τη γεώτρηση «Ασωπός 1» προγραμματίζεται στο Block 2, στη θαλάσσια περιοχή του βορειοδυτικού Ιονίου, κοντά στην ιταλική ΑΟΖ.
Δεν πρόκειται για ένα θέμα τυπικού χαρακτήρα, αφού η ίδια η ημερήσια διάταξη συνδέει ευθέως τη γεώτρηση με τη «Βάση Υποστήριξης στον Λιμένα Ηγουμενίτσας», επιβεβαιώνοντας πλέον σε θεσμικό επίπεδο ότι η Θεσπρωτία εντάσσεται στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του έργου. Η Ηγουμενίτσα και συνολικά η Θεσπρωτία θα πρέπει να διαχειριστούν τις αναπτυξιακές ευκαιρίες, τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και τις ευθύνες που συνοδεύουν έναν τόσο μεγάλο ενεργειακό σχεδιασμό. Εισηγητής θα είναι ο δήμαρχος Παναγιώτης Νταής.
Από το Ιόνιο στην Ηγουμενίτσα
Η γεώτρηση «Ασωπός 1» προγραμματίζεται στο Block 2, στη θαλάσσια περιοχή του βορειοδυτικού Ιονίου, κοντά στην ιταλική ΑΟΖ. Το έργο βρίσκεται πλέον στη δεύτερη φάση ερευνών, η οποία περιλαμβάνει την πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης, όπως έχει επίσημα ανακοινώσει η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει η ExxonMobil με ποσοστό 60%, η Energean με 30% και η HELLENiQ ENERGY με 10%. Η Energean παραμένει διαχειριστής κατά την ερευνητική περίοδο, ενώ σε περίπτωση ανακάλυψης κοιτάσματος η ExxonMobil προβλέπεται να αναλάβει τη διαχείριση κατά τη φάση ανάπτυξης.
Η τελευταία ενημέρωση της Energean τοποθετεί τη γεώτρηση μέσα στο πρώτο τετράμηνο του 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν προηγηθεί εγκαίρως όλες οι απαραίτητες εγκρίσεις. Για τις εργασίες έχει ήδη επιλεγεί το υπερσύγχρονο γεωτρύπανο Stena DrillMAX.
Η σημασία του εγχειρήματος ξεπερνά κατά πολύ τα τοπικά όρια: πρόκειται για την πρώτη υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα μετά από περίπου τέσσερις δεκαετίες.
Το λιμάνι γίνεται επιχειρησιακή βάση
Για τη Θεσπρωτία, ωστόσο, το μεγάλο ενδιαφέρον βρίσκεται στη χερσαία υποστήριξη της γεώτρησης.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την αξιοποίηση του λιμένα Ηγουμενίτσας ως βάσης από την οποία θα γίνεται η διακίνηση εξοπλισμού, υλικών και εφοδίων προς το σημείο της γεώτρησης.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, προβλέπεται η χρήση έκτασης περίπου 13-14 στρεμμάτων σε εξωτερικό τμήμα του λιμένα, χωρίς να απαιτούνται μεγάλης κλίμακας νέες λιμενικές κατασκευές. Από τη βάση θα επιχειρούν πλοία υποστήριξης που θα συνδέουν το λιμάνι με το γεωτρύπανο.
Η επιλογή της Ηγουμενίτσας μόνο τυχαία δεν είναι. Η γεωγραφική εγγύτητα προς το Block 2, οι λιμενικές υποδομές και η άμεση σύνδεση με την Εγνατία Οδό αποτελούν σημαντικά επιχειρησιακά πλεονεκτήματα.
Έτσι, για ένα διάστημα η Ηγουμενίτσα δεν θα αποτελεί απλώς το πλησιέστερο μεγάλο λιμάνι στη γεώτρηση, αλλά κομβικό κρίκο στην εφοδιαστική αλυσίδα μιας διεθνούς ενεργειακής επιχείρησης.
Τι μπορεί να σημαίνει για την τοπική οικονομία
Αυτό ακριβώς είναι και ένα από τα ζητήματα που αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα για τη Θεσπρωτία.
Η λειτουργία της βάσης μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετη δραστηριότητα σε λιμενικές υπηρεσίες, logistics, μεταφορές, προμήθειες, τεχνική υποστήριξη, φιλοξενία και εστίαση, χωρίς βέβαια στο σημερινό στάδιο να μπορούν να αποτιμηθούν με ασφάλεια ούτε ο αριθμός των θέσεων εργασίας ούτε το οικονομικό αποτύπωμα που θα παραμείνει στην περιοχή.
Για τον λόγο αυτό, η τοπική συζήτηση δεν περιορίζεται στο αν η γεώτρηση θα γίνει ή όχι. Αφορά και το πόσο θα ωφεληθεί πραγματικά η τοπική οικονομία, ποιες επιχειρήσεις μπορούν να συμμετάσχουν στην αλυσίδα υποστήριξης και τι προετοιμασία απαιτείται ώστε η Θεσπρωτία να αξιοποιήσει τη συγκυρία.
Το περιβαλλοντικό σκέλος
Παράλληλα, όμως, το βάρος της συνεδρίασης της Τετάρτης βρίσκεται ακριβώς στο περιβαλλοντικό σκέλος.
Η Μελέτη Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων αποτελεί βασικό στάδιο πριν από την τελική αδειοδότηση και εξετάζει όχι μόνο τη γεώτρηση στη θάλασσα, αλλά και τις συνοδευτικές δραστηριότητες, τις θαλάσσιες μετακινήσεις, την κυκλοφορία και τη λειτουργία της χερσαίας βάσης.
Η επίσημη σελίδα του έργου περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, αξιολόγηση ναυσιπλοΐας, σχέδιο διαχείρισης χερσαίας κυκλοφορίας, διαχείριση αποβλήτων και χημικών, καθώς και ειδικό πρόγραμμα περιβαλλοντικής παρακολούθησης. Η διαδικασία έχει επίσης διασυνοριακή διάσταση, με έγγραφα και μη τεχνικές περιλήψεις να έχουν διατεθεί και στα ιταλικά και στα αλβανικά.
Η γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου δεν αποτελεί την τελική περιβαλλοντική άδεια. Εντάσσεται στη διαδικασία διαβούλευσης και γνωμοδοτήσεων που προηγείται της τελικής απόφασης των αρμόδιων περιβαλλοντικών αρχών.
Αυτό, ωστόσο, δεν μειώνει την πολιτική σημασία της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου, καθώς πρόκειται για την επίσημη τοποθέτηση του Δήμου που θα φιλοξενήσει τη βασική χερσαία υποδομή υποστήριξης του έργου.
