Στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ βρέθηκε το νέο πολεοδομικό πλαίσιο για τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, με τους δημάρχους να εκφράζουν έντονες ανησυχίες για τις συνέπειες που προκαλεί στην ιδιοκτησία, την τοπική οικονομία και την αναπτυξιακή προοπτική της ελληνικής περιφέρειας.
O Δήμος Ιωαννιτών έχει καταθέσει σειρά διορθωτικών προτάσεων.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου ανέδειξε το μέγεθος του προβλήματος, επισημαίνοντας ότι χιλιάδες ακίνητα, τα οποία επί δεκαετίες θεωρούνταν άρτια και οικοδομήσιμα, φορολογήθηκαν ως οικόπεδα και εντάχθηκαν σε δημόσια έργα και δίκτυα, πλέον μετατρέπονται σε μη οικοδομήσιμα αγροτεμάχια. «Πρόκειται για μια αιφνίδια ανατροπή ενός καθεστώτος 40 ετών», τόνισε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι δεν προβλέφθηκαν μεταβατικές διατάξεις ή αντισταθμιστικά μέτρα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το νέο πλαίσιο που εισάγεται μέσω του Προεδρικού Διατάγματος 194/2025 και του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού ανατρέπει θεμελιωμένα δικαιώματα ιδιοκτησίας, παγώνει επενδύσεις και οδηγεί σε πλήρη αβεβαιότητα την οικοδομική δραστηριότητα σε μικρούς οικισμούς. Παράλληλα, έθεσε ζήτημα συνταγματικότητας και αναλογικότητας, τονίζοντας ότι εφαρμόζονται οριζόντιες ρυθμίσεις χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες των μικρών περιοχών.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο δήμαρχος Ιωαννιτών Θωμάς Μπέγκας, ο οποίος επανέφερε το ζήτημα των ορίων των οικισμών, επισημαίνοντας ότι η εφαρμογή αποφάσεων του Συμβούλιο της Επικρατείας με οριζόντιο τρόπο δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις. Όπως ανέφερε, σε πολλές περιοχές έχουν ήδη εκδοθεί οικοδομικές άδειες, έχουν πραγματοποιηθεί αγοραπωλησίες και έχουν υλοποιηθεί έργα υποδομής με δημόσιους πόρους, βασισμένα σε ένα καθεστώς που τώρα ανατρέπεται.
Ο ίδιος τόνισε ότι ειδικά στις περιοχές όπου εκπονούνται Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ), υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο ισορροπημένες λύσεις, αντί για την επιστροφή σε παλαιότερα όρια που δημιουργούν «οξείες γωνίες» και πολεοδομικά μη λειτουργικά σχήματα.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης και Α’ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ Γρηγόρης Κωνσταντέλλος υπενθύμισε την απόφαση του ΔΣ της 26ης Φεβρουαρίου, η οποία περιλαμβάνει συγκεκριμένες προτάσεις:
- διατήρηση των ορίων στους μικρούς οικισμούς κάτω των 700 κατοίκων,
- ευελιξία στους όρους δόμησης για οικισμούς έως 2.000 κατοίκους,
- ενίσχυση του ρόλου των δημοτικών συμβουλίων στον καθορισμό αρτιότητας,
- επιτάχυνση καταγραφής του οδικού δικτύου,
- και εξασφάλιση επαρκούς χρόνου για διαβούλευση στα ΤΠΣ.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ανάγκη άμεσης θεσμικής παρέμβασης. Όπως ξεκαθάρισε ο κ. Κυρίζογλου, η ΚΕΔΕ δεν μπορεί να προσφύγει αυτοτελώς στο ΣτΕ, αλλά μπορεί να στηρίξει δήμους που προσφεύγουν. Ωστόσο, το βασικό ζητούμενο –όπως υπογράμμισε– δεν είναι η δικαστική επίλυση, αλλά η διαμόρφωση ενός ορθολογικού πολεοδομικού πλαισίου σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος.
Στο πλαίσιο αυτό, ο δήμος Ιωαννιτών κατέθεσε πρόσθετες προτάσεις, ζητώντας μεταξύ άλλων την κατάργηση ειδικών ζωνών χρήσεων εντός οικισμών και την αναθεώρηση συγκεκριμένων διατάξεων της ισχύουσας νομοθεσίας, με γνώμονα τις αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας.
Η συζήτηση ανέδειξε ένα κοινό συμπέρασμα: το ισχύον πλαίσιο προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στην ελληνική ύπαιθρο και απαιτείται άμεση επανεξέταση. Οι δήμοι ζητούν ένα νέο, λειτουργικό και δίκαιο μοντέλο χωρικού σχεδιασμού, που θα προστατεύει την ιδιοκτησία, θα στηρίζει την ανάπτυξη και θα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες κάθε περιοχής.
