Στο πλαίσιο της 82ης επετείου από το ολοκαύτωμα των Λιγκιάδων από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής, η Τοπική Κοινότητα Λιγκιάδων, το Ιστορικό Αρχείο-Μουσείο Ηπείρου (ΓΑΚ) και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας -Τμήμα Μουσικών Σπουδών), διοργανώνουν Επιστημονικό συνέδριο με τίλτο: «Λιγκιάδες 1943: O Πόλεμος, η Κατοχή και η Αντίσταση στα Γιάννενα και την Ήπειρο» που θα διεξαχθεί από 2-4 Οκτωβρίου στο Συνεδριακό Κέντρο «Παναγιώτης Ν. Σουκάκος» του Ιστορικού Αρχείου-Μουσείου Ηπείρου( Σουφαρί Σαράι) και στους Λιγκιάδες.
Θα ακολουθήσουν στο χώρο των Γ.Α.Κ. στις 20:00 τα εγκαίνια της έκθεσης ιστορικών τεκμηρίων με τίτλο: «Τα Ιωάννινα και η Ήπειρος στον Πόλεμο και την Κατοχή 1940-1944».
Το Επιστημονικό Συνέδριο και η Έκθεση τελούν υπό την αιγίδα της Α.Ε. του
προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα.
Η έκθεση θα είναι ανοιχτή για το κοινό έως τις 2 Νοεμβρίου και θα
περιλαμβάνει ανέκδοτο αρχειακό υλικό (έγγραφα, φωτογραφίες, οποτικοακουστικά
τεκμήρια, στρατιωτικά αντικείμενα κ.α) φωτίζοντας καίριες πτυχές της τοπικής και
εθνικής ιστορίας κατά τον Β’Παγκόσμιο Πόλεμο και την Κατοχή.
Το συνέδριο θα συνεχιστεί στους Λιγκιάδες την Παρασκευή και το Σάββατο, στο ξενοδοχείο The View με πληθώρα εισηγήσεων και ομιλιών, καθώς και στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Η διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων και οφειλών
προς την Ελλάδα και τα Μαρτυρικά Χωριά» και βέβαια την Κυριακή θα γίνει η καθιερωμένη εκδήλωση στο μνημείο των θυμάτων στους Λιγκιάδες, 82 χρόνια μετά το ολοκαύτωμα. Το βράδυ του Σαββάτου θα δοθεί συναυλία, αφιέρωμα στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη και του Γρηγόρη Μπιθικώτση, με την «Λαϊκή Ορχήστρα του Γρηγόρη Μπιθικώτση».
ΠΕΜΠΤΗ 2 Οκτωβρίου
(Γ.Α.Κ.- Ιστορικό Αρχείο Ηπείρου)
Α΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 18.00 – 20.00
«Τα γερμανικά αρχεία για την Κατοχή και την Αντίσταση στη Ήπειρο και η 1 η Μεραρχία Ορεινών Καταδρομών
Προεδρία: Νίκος Αναστασόπουλος (Επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων)
– Στράτος Δορδανάς (Αναπληρωτής Καθηγητής, ΑΠΘ):, «Ο Hubert Lanz και η GFP 621 του πολέμου και της ειρήνης»
– Βαγγέλης Τζούκας (δρ. Κοινωνιολογίας, Διδάσκων ΕΑΠ): «Η λογική των “αντιανταρτικών” επιχειρήσεων στα γραπτά του
στρατηγού Lanz»
– Δημήτρης Αποστολόπουλος (Κύριος Ερευνητής, Ακαδημία Αθηνών): «Οι Λιγκιάδες στο επίκεντρο μίας αμείλικτης επιχείρησης αντεκδίκησης: η γερμανική οπτική»
– Παναγιώτα Γκάτσιου (υπ. δρ. Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας): «Γερμανικές αρχές κατοχής και καταναγκαστική εργασία στην Ήπειρο 1943-1944»
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3 Οκτωβρίου
Λιγκιάδες-Ξενοδοχείο The View
Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 10.00 – 12.00
«Η Ήπειρος από τον Μεσοπόλεμο στη δεκαετία του 1940».
Προεδρία: Άννα Μανδυλαρά (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Παν.Ιωαννίνων)
Ομιλητές:
– Λάμπρος Φλιτούρης (Αναπληρωτής Καθηγητής, Παν. Ιωαννίνων) και Νίκος Αναστασόπουλος (Επικουρος Καθηγητής, Παν.
Ιωαννίνων): «Η πολεμική προπαρασκευή των Ιωαννίνων»
– Αγγελική Ντίνου (δρ. Ιστορίας, Παν. Ιωαννίνων) : «Η στρατευμένη νεολαία του Μεταξά. Από τους “εν εξάλλω ενθουσιασμώ”
επετειακούς πανηγυρισμούς στη δοκιμασία του πολέμου»
– Χρήστος Παπαϊωάννου (υπ. δρ. Ιστορίας): «Από την Άμυνα στην Επίθεση: Αντιμετωπίζοντας την ιταλική εισβολή στην Ήπειρο»
Γ’ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 12.30 – 14.00
«Πόλεμος και Αντίσταση στη δεκαετία του 1940»
Προεδρία: Λάμπρος Φλιτούρης (Αναπληρωτής καθηγητής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
– Βασιλική Λάζου (δρ. Ιστορίας, ΕΔΙΠ, ΑΠΘ): «Το όπλο της πείνας. Ο λιμός ως μέσο καθυπόταξης της κοινωνίας»
– Μαρία Καβάλα (Επίκουρη καθηγήτρια, ΑΠΘ): «Οι Εβραίοι των Ιωαννίνων και η μεραρχία Εντελβάις»
– Βάιος Καλογριάς (δρ. Ιστορίας): «Η επιλεκτική μνήμη των θυτών: Ο στρατηγός Hubert Lanz και οι Kameraden της Μεραρχίας
Ορεινών Καταδρομών»
– Ηλίας Σκουλίδας (Επίκουρος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων): «Κατοχές και Αντιστάσεις στα “δυτικά Βαλκάνια”: προς μία
κοινή τυπολογία»
Δ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 18.00 – 20.00
«Ναζιστικά εγκλήματα πολέμου: ιστορία, μνήμη και διαχείριση του τραύματος»
Προεδρία: Αλέξανδρος Παπαδόπουλος, (Δημοσιογράφος)
– Εσθήρ Σολομών (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) : «Η διαχείριση της μνήμης της Κατοχής στα
Γιάννενα: τα υπόγεια της Ζωσιμαίας Σχολής»
– Ζέτα Παπανδρέου (δρ. Ιστορίας και Διδακτικής της Ιστορίας): «Μαρτυρικοί τόποι, ναζιστικά εγκλήματα πολέμου και αξιώσεις
για ηθική δικαίωση και αποκατάσταση»
– Έλλη Λεμονίδου (Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Πατρών): «Μιλώντας για τα τραύματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στη γενιά του
TikTok – ένα δύσκολο στοίχημα»
– Γιώργος Παπαϊωάννου (Καθηγητής, Ιόνιο Πανεπιστήμιο): «Μουσείο και Μαρτυρική Μνήμη τον 21ο αιώνα: πραγματικότητες και
προκλήσεις σε έναν κόσμο μαζί φυσικό και ψηφιακό»
ΣΑΒΒΑΤΟ 4 Οκτωβρίου
Λιγκιάδες-Ξενοδοχείο The View
Ε΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 10.00 – 11.30
«Λιγκιάδες 1943»
Προεδρία: Τριαντάφυλλος Αλμπάνης (Καθηγητής, τ.Πρύτανης, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
– Αλέκος Ράπτης (ιστορικός ερευνητής): «Η 1η μεραρχία ορεινών καταδρομών «Εντελβάις», το Ολοκαύτωμα των Λιγκιάδων»
– Αμαλία Παπαϊωάννου (επιμελήτρια του Μουσείου Θυμάτων Ναζισμού
Διστόμου): «Η αμφίβολη μνήμη ενός αμφίβολου γεγονότος: βιασμοί γυναικών από άνδρες των γερμανικών στρατευμάτων
κατοχής στις μαζικές»
– Άννα Μανδυλαρά (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων): «Μακρύ ταξίδι της Μνήμης μέσα στη Λήθη:
Λιγκιάδες, 1943 – 2025»
– Κώστας Φούκας (πρόεδρος Τοπικής Κοινότητας Λιγκιάδων): «Αποδείξεις ενός εγκλήματος: τεκμήρια του σήμερα»
Μαρτυρίες
Ελευθέριος Γεράκος, Ιωάννης Ζώτος, Γεώργιος Λιούρης, Αναστάσιος Λώλης, Παναγιώτης Μπαμπούσκας,
Στέφανος Σιαφάκας, Νικόλαος Παππάς, Νικόλαος Φούκας
,
Στρογγυλό τραπέζι 12.00 – 14.00
«Η διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων και οφειλών
προς την Ελλάδα και τα Μαρτυρικά Χωριά»
Συντονισμός: Φιλήμων Καραμήτσος (δημοσιογράφος)
Ομιλητές:
• Αλέξανδρος Καχριμάνης, Περιφερειάρχης Ηπείρου.
• Θωμάς Μπέγκας, Δήμαρχος Ιωαννιτών.
• Ζωή Κωνσταντοπούλου, Νομική εκπρόσωπος της Κοινότητας Λιγκιάδων για τις γερμανικές αποζημιώσεις.
• Χριστίνα Σταμούλη, Δικηγόρος, διαχειρίστρια του Αρχείου Ιωάννη Ε. Σταμούλη.
• Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, πρώην Πρόεδρος Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Διεκδίκησης των Γερμανικών
Οφειλών.
• Αθανάσιος Παπαδόπουλος, Δήμαρχος Καλαβρύτων, Πρόεδρος Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδος.
• Ιωάννης Σταθάς, Δήμαρχος Διστόμου.
• Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, Δήμαρχος Χορτιάτη.
• Αθανάσιος Ντάνης, Δήμαρχος Παραμυθιάς.
• Γεράνης Μιχαήλ, Πρόεδρος ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας, Πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Πυλαίας-Χορτιάτη, πρώην
Πρόεδρος Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών Ελλάδος.
• Γεώργιος Βογιατζής, Δήμαρχος Δοξάτου Δράμας.
• Κωνσταντίνος Φούκας, Πρόεδρος Μαρτυρικής Κοινότητας Λιγκιάδων.
• Κωνσταντίνα Χήτα, Πρόεδρος Μαρτυρικής Κοινότητας Κλεισούρας Δήμου Καστοριάς.
• Μιχάλης Μάρος, Πρόεδρος Μαρτυρικής Κοινότητας Δροσοπηγής Δήμου Φλώρινας.
Παράλληλες εκδηλώσεις
ΣΑΒΒΑΤΟ 4 Οκτωβρίου
• 18.30: Επιμνημόσυνη δέηση στο παλιό κενοτάφιο-οστεοφυλάκιο του Ιερού Ναού Αγ. Γεωργιου Λιγκιάδων.
• 19.00: Εγκαίνια έκθεσης αρχειακού φωτογραφικού υλικού της ιστορίας των Λιγκιάδων με δύο θεματικές ενότητες:
Α΄ θεματική ενότητα: η πνευματική και πολιτιστική κληρονομιάς του χωριού στο πέρασμα των αιώνων.
Β΄ θεματική ενότητα: τα εγκλήματα πολέμου κατά αμάχων της 1 ης ορεινής μεραρχίας ορεινών καταδρομών «Εντελβάις» και η δράση των αντιστασιακών οργανώσεων στην περιοχή.
• 20.00: Λαμπαδηφορία, στους δρόμους του μαρτυρικού χωριού.
• 21.30: Mουσική συναυλία, αφιέρωμα στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη και του Γρηγόρη Μπιθικώτση, με την «Λαϊκή Ορχήστρα του Γρηγόρη Μπιθικώτση». Καλλιτεχνική Διεύθυνση και ερμηνεία Γρηγόρης Γ. Μπιθικώτσης.
ΚΥΡΙΑΚΗ 5 Οκτωβρίου
Λιγκιάδες
• Επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου
• Κεντρική ομιλία στο χώρο του Ηρώου, προσκλητήριο νεκρών, κατάθεση στε
