Στο επίκεντρο του πανελλήνιου και ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος βρέθηκε ο Δήμος Πωγωνίου από τις 2 έως τις 4 Οκτωβρίου, φιλοξενώντας με απόλυτη επιτυχία το τριήμερο Ετήσιο Συνέδριο του Δικτύου Πόλεων με Λίμνες με θέμα: «Νερό & Ενέργεια: Επιλογές που Διαμορφώνουν το Μέλλον». Στις εργασίες του συνεδρίου τονίστηκε ότι οι Δήμοι έχουν ρόλο και λόγο στις πολιτικές βιώσιμης διαχείρισης του νερού και των οικοσυστημάτων με έμφαση στη διασυνοριακή συνεργασία.
Η διοργάνωση, η οποία τελούσε υπό την Αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, συνδιοργανώθηκε με τη στρατηγική συνεργασία της ΚΕΔΕ, του Πράσινου Ταμείου, της ΠΕΔ Ηπείρου και του Πανελλήνιου Δικτύου Γενικών Γραμματέων Δήμων «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ».
Οι εργασίες ξεκίνησαν Παρασκευή στην έδρα του Δήμου, στο Δημαρχείο Καλπακίου, με τη διεξαγωγή του Ανοιχτού Διοικητικού Συμβουλίου του Δικτύου Πόλεων με Λίμνες, όπου τέθηκαν οι βασικοί άξονες στρατηγικής και οι προτεραιότητες των λιμναίων περιοχών της χώρας.
Το κυρίως σώμα του συνεδρίου φιλοξενήθηκε το Σάββατο στο εμβληματικό κτίριο του πρώην Αρρεναγωγείου – Παρθεναγωγείου Δελβινακίου, στην ιστορική έδρα του Δήμου Πωγωνίου. Εκεί αναπτύχθηκε ένας γόνιμος και πολυεπίπεδος επιστημονικός διάλογος, πλαισιωμένος από κορυφαίους ομιλητές.
Οι Δήμαρχοι Πωγωνίου και Αργιθέας
Ανοίγοντας τις εργασίες του συνεδρίου ο Δήμαρχος Πωγωνίου Κωνσταντίνος Καψάλης ανέδειξε τη βαθύτερη κοινωνική και ενωτική διάσταση των φυσικών πόρων, επισημαίνοντας: «Για τον ακριτικό μας τόπο, το νερό δεν αποτελεί απλώς ένα πρωταρχικό περιβαλλοντικό αγαθό, αλλά μια αληθινή γέφυρα ζωής, αλληλεγγύης και κοινής προοπτικής. Η αυτοδιοίκηση οφείλει να βρίσκεται στον πυρήνα των αποφάσεων και του σχεδιασμού. Σήμερα, κάνοντας πράξη τη διασυνοριακή συνεργασία, αποδεικνύουμε ότι τα κοινά μας οικοσυστήματα μπορούν και πρέπει να μας ενώνουν μπροστά στις σύγχρονες προκλήσεις».
Κηρύσσοντας την επίσημη έναρξη ο Πρόεδρος του Δικτύου και Δήμαρχος Αργιθέας Ανδρέας Στεργίου εστίασε στη δυναμική των συλλογικών αυτοδιοικητικών δικτύων επισημαίνοντας παράλληλα: «Το νερό είναι το πολυτιμότερο φυσικό κεφάλαιο και η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας, καθώς συνδέεται άμεσα με την επιβίωση και την προοπτική των τοπικών κοινωνιών. Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, στην καρδιά της λεκάνης του Αώου, ενός από τα σπουδαιότερα υδάτινα οικοσυστήματα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, για να αποδείξουμε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί να διαμορφώσει υπεύθυνες, ενιαίες πολιτικές διαχείρισης. Μόνο μέσα από τη στενή συνεργασία των δήμων, της Πολιτείας και της επιστημονικής κοινότητας μπορούμε να θωρακίσουμε τα ποτάμια και τις λίμνες μας, μετατρέποντας τη βιώσιμη διαχείριση του νερού σε ουσιαστικό μοχλό ανθεκτικότητας και προόδου για τον τόπο μας».
Η διασυνοριακή διάσταση
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέκτησε το συνέδριο μέσα από την έντονη διασυνοριακή του διάσταση, η οποία ανέδειξε ότι τα φυσικά οικοσυστήματα δεν γνωρίζουν σύνορα, αλλά λειτουργούν ως φυσικοί σύνδεσμοι φιλίας, συνεργασίας και κοινής προοπτικής ανάμεσα στις δύο χώρες. Στο πλαίσιο αυτό ο Δήμαρχος Δερόπολης – Πωγωνίου Δημήτριος Τόλης υπογράμμισε: «Η λεκάνη απορροής του ποταμού Αώου δεν είναι απλώς ένα γεωγραφικό σημείο στον χάρτη, αλλά μια ζωντανή αρτηρία που διατρέχει την ιστορία, τον πολιτισμό και την καθημερινότητα των ανθρώπων μας και στις δύο πλευρές των συνόρων. Για εμάς, η προστασία αυτού του μοναδικού υδάτινου οικοσυστήματος δεν αποτελεί απλώς μια περιβαλλοντική υποχρέωση, αλλά ιστορικό καθήκον απέναντι στις επόμενες γενιές. Η διασυνοριακή συνεργασία των αυτοδιοικήσεων, με κοινό βηματισμό, κοινή επιστημονική γνώση και κοινές πρωτοβουλίες, είναι το μοναδικό κλειδί για να διασφαλίσουμε την αειφορία των υδάτων μας και να οικοδομήσουμε ένα βιώσιμο, ειρηνικό και ελπιδοφόρο μέλλον για όλη την ευρύτερη περιοχή».
Βουλευτές, Περιφέρεια
Με την εμπειρία της προηγούμενης θητείας του στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, ο Βουλευτής Ιωαννίνων της Ν.Δ. Γιώργος Αμυράς εστίασε στην ανάγκη ενεργούς θωράκισης των υδάτινων οικοσυστημάτων. Ο Βουλευτής του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Γιάννης Τσίμαρης ανέδειξε τον ρόλο του νερού ως κοινωνικού αγαθού και καταλύτη περιφερειακής συνοχής και ανάπτυξης ενώ η Ανεξάρτητη Βουλευτής Μερόπη Τζούφη τόνισε ότι η απάντηση στην κλιματική κρίση προϋποθέτει έναν ολοκληρωμένο, δημόσιο σχεδιασμό που θέτει στο επίκεντρο τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και την προστασία των ευάλωτων οικοσυστημάτων.
Από την πλευρά της Περιφερειακής Αρχής, ο Αντιπεριφερειάρχης Βασίλης Γοργόλης τόνισε ότι σε μια περίοδο έντονων κλιματικών ανακατατάξεων, δεν υπάρχει χώρος για αποσπασματικές κινήσεις ενώ εστιάζοντας στον συντονιστικό ρόλο της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης και στην ανάγκη ενιαίας αυτοδιοικητικής φωνής απέναντι στις περιβαλλοντικές προκλήσεις.
Πρόεδρος ΠΕΔ: Πρωτοβουλία για ένταξη και άλλων Δήμων
Στην παρέμβασή του, ο Πρόεδρος της Π.Ε.Δ. Ηπείρου και Δήμαρχος Ηγουμενίτσας, Παναγιώτης Νταής, τόνισε τη σπουδαιότητα της αποτελεσματικής διαχείρισης, προστασίας και ανάδειξης των υδάτινων στοιχείων για την Ήπειρο, αφού η περιοχή φιλοξενεί μεγάλες και μικρές λίμνες, καθώς και ποτάμια. Προανήγγειλε δε, την ανάληψη πρωτοβουλίας – σε συνεργασία με τον Πρόεδρο του Δικτύου, Δήμαρχο Αργιθέας Ανδρέα Στεργίου – για την ενίσχυση της συμμετοχής και άλλων Δήμων της Ηπείρου στο Δίκτυο. Τέλος, ο κ. Νταής δήλωσε ότι η Π.Ε.Δ. Ηπείρου αναμένει με ενδιαφέρον τα συμπεράσματα του Συνεδρίου, το οποίο διεξάγεται σε μια χρονική στιγμή όπου διαμορφώνεται η τελική πρωτοβουλία στήριξης των Δήμων της Π.Ε. Άρτας, στην προσπάθεια ωρίμανσης δράσεων για την προστασία και ανάδειξη της περιοχής της λίμνης Πουρναρίου, ενώ ανάλογες πρωτοβουλίες θα ακολουθήσουν σε παρόμοιες περιπτώσεις όπως η ανάδειξη των παρακαλάμιων διαδρομών.
Ο ευρωβουλευτής Γ. Μανιάτης
Στην κεντρική ομιλία ο Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και πρ. Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιάννης Μανιάτης ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ανάληψη συγκεκριμένης Πανευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας για τις Λίμνες επισημαίνοντας συγχρόνως ότι μέσω καθιέρωσης της αρχής «Ανθεκτικότητα εκ Σχεδιασμού – Resilience by Design» κάθε νέα πολιτική, χρηματοδότηση και δημόσια επένδυση μπορεί να ενσωματώνει εξαρχής την κλιματική ανθεκτικότητα.
Πράσινο Ταμείο-Ορεινές Περιοχές-Πανεπιστήμια
Στο υψηλό ποσοστό απορρόφησης των πράσινων πόρων από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, το οποίο ξεπερνά το 90%, αναφέρθηκε ο Πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου Γιάννης Ανδρουλάκης προαναγγέλοντας συγχρόνως μια ουσιαστική αλλαγή στο μοντέλο κατανομής των πόρων, ώστε να λαμβάνεται υπόψη και η εδαφική έκταση των δήμων και όχι μόνο ο πληθυσμός τους.
Ο Ειδικός Γραμματέας Ορεινών Περιοχών Δημήτρης Κυριαζής στάθηκε στις ιδιαιτερότητες της ορεινής ενδοχώρας, προαναγγέλλοντας τη θέσπιση «ρήτρας ορεινότητας» σε όλα τα μελλοντικά κυβερνητικά προγράμματα ενώ ο Πρόεδρος του Πανελληνίου Δικτύου Γενικών Γραμματέων Δήμων «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ» Παναγιώτης Γρηγοράκης εστίασε στην ανάγκη ενίσχυσης της διοικητικής ικανότητας των δήμων και στην αποτελεσματική εφαρμογή πολιτικών κλιματικής προσαρμογής.
Στην ακαδημαϊκή ενότητα, η Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Άννα Μπατιστάτου και η Επίκουρη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αργυροκάστρου Antoneta Polo κατέδειξαν τον ρόλο των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων ως στρατηγικών συμμάχων της τοπικής ανάπτυξης στη διασυνοριακή ζώνη του Αώου.
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με το Στρογγυλό Τραπέζι Δημάρχων όπου κατατέθηκαν εμπειρίες και καλές πρακτικές ενώ το συνολικό συντονισμό είχε ο δημοσιογράφος Αργύρης Δεμερτζής.
Μέλος του Δικτύου και ο Δήμος Δερόπολης
Το ίδιο απόγευμα πραγματοποιήθηκε στο Δελβινάκι η τακτική Γενική Συνέλευση του Δικτύου Πόλεων με Λίμνες κατά την οποία επισφραγίστηκε μια στρατηγικής σημασίας διεύρυνση για το Δίκτυο Πόλεων με Λίμνες, η οποία ενισχύει ουσιαστικά την ενιαία θεσμική προστασία της ευρύτερης διασυνοριακής λεκάνης του Αώου.
Μετά από επίσημη και τεκμηριωμένη πρόταση του Δημάρχου Πωγωνίου Κωνσταντίνου Καψάλη, το ανώτατο όργανο του Δικτύου έκανε ομόφωνα αποδεκτή την ένταξη του Δήμου Δερόπολης – Πωγωνίου ως πλήρους μέλους. Η πρωτοβουλία αυτή του κ. Καψάλη επισφραγίζει στην πράξη ότι το Πωγώνι της Ελλάδας και το Πωγώνι της Αλβανίας αποτελούν μία ενιαία οικογένεια, την οποία ενώνουν άρρηκτοι ιστορικοί, πολιτισμικοί δεσμοί και ένα κοινό φυσικό οικοσύστημα γύρω από τη λεκάνη του Αώου.
Η ένταξη αυτή συνιστά ένα τεράστιο αναπτυξιακό και θεσμικό βήμα για τον Δήμο της Δερόπολης. Μέσω της ισότιμης συμμετοχής του στο Δίκτυο Πόλεων με Λίμνες, αποκτά πλέον άμεση πρόσβαση σε πολύτιμη τεχνογνωσία, επιστημονικά εργαλεία περιβαλλοντικής διαχείρισης, καθώς και τη δυνατότητα σχεδιασμού και διεκδίκησης χρηματοδοτικών προγραμμάτων για την προστασία των υδάτων και των οικοσυστημάτων.
Ο Δήμαρχος Δερόπολης – Πωγωνίου Δημήτρης Τόλης εξέφρασε τις θερμές και εγκάρδιες ευχαριστίες του προς τον Δήμαρχο Πωγωνίου για την αποφασιστική πρωτοβουλία του.
Στη συνέχεια, οι σύνεδροι ξεναγήθηκαν στη μαγευτική λίμνη Ζαραβίνα, καθώς και σε κορυφαία ιστορικά τοπόσημα του τόπου, όπως το Πολεμικό Μουσείο Καλπακίου και το Μνημείο του Μαχητή.
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε την Κυριακή με επίσκεψη στο Δήμο Δερόπολης – Πωγωνίου. Οι συμμετέχοντες έγιναν δεκτοί με θέρμη από τη δημοτική αρχή και την ομογένεια, συναντήθηκαν με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αργυροκάστρου κ.κ. Ναθαναήλ και τον Γενικό Πρόξενο της Ελλάδας στο Αργυρόκαστρο κ. Σωκράτη Σουρβίνο και στη συνέχεια ξεναγήθηκαν στο Αργυρόκαστρο.
