Μετά την επιτυχημένη εκκίνηση στα Κύθηρα, η επιμελητηριακή πρωτοβουλία ANIMA TERRA ανοίγει τον κύκλο παρεμβάσεων στην ηπειρωτική Ελλάδα, δημιουργώντας ένα δυναμικό δίκτυο κοινοτήτων με επίκεντρο τον πολιτισμό, την τοπική ταυτότητα, τον θεματικό τουρισμό και τη νέα επιχειρηματικότητα.
Μέχρι σήμερα, 80+1 κοινότητες έχουν επιλεγεί με τη συνδρομή των κατά τόπους Επιμελητηρίων, συγκροτώντας έναν νέο χάρτη συνεργασίας και ανάπτυξης για την ελληνική ύπαιθρο.
Τοπική διάσταση
Στην περιοχή Ιωαννίνων, στο δίκτυο ANIMA TERRA έχουν επιλεγεί τα χωριά Βραδέτο και Ελαφότοπος του Δήμου Ζαγορίου, τα οποία εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό ανάδειξης της τοπικής ταυτότητας, του πολιτιστικού αποθέματος και των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της περιοχής.
Τα χωριά αυτά αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα κοινοτήτων με ισχυρό φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο, ικανό να στηρίξει ένα νέο μοντέλο βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης, βασισμένο στην αυθεντικότητα, την εμπειρία και τη συμμετοχή της ίδιας της κοινωνίας.
Ευρωπαϊκό πλαίσιο και στρατηγική
Η πρωτοβουλία ANIMA TERRA σχεδιάστηκε λαμβάνοντας υπόψη τον κανονισμό που ορίζουν τα Ψηφίσματα CM/Res(2010)52 και CM/Res(2023)2 του Συμβουλίου της Ευρώπης περί πιστοποίησης Πολιτιστικών Διαδρομών.
Το ψήφισμα καθορίζει ως τομείς προτεραιότητας:
- την αναβάθμιση τοποθεσιών κληρονομιάς σε αγροτικές περιοχές
- τον πολιτιστικό τουρισμό και τη βιώσιμη ανάπτυξη
- τον διάλογο μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών
Οι «Δρόμοι της Ελιάς», ως πιστοποιημένη Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Διαδρομή από το Συμβούλιο της Ευρώπης (2005) και αναγνωρισμένη από την UNESCO το 2003, μεταφέρουν αυτή την διεθνή τεχνογνωσία στις τοπικές κοινότητες της Ελλάδας.
Ρόλος των Επιμελητηρίων και της τοπικής οικονομίας
Για πρώτη φορά, τα ελληνικά Επιμελητήρια — υπό την αιγίδα της ΚΕΕΕ — στρέφονται οργανωμένα προς την ύπαιθρο.
Αναγνωρίζουν ότι, η ερημοποίηση της υπαίθρου, το δημογραφικό πρόβλημα και η εγκατάλειψη παραγωγικών δραστηριοτήτων δεν αποτελούν μόνο κοινωνικές προκλήσεις, αλλά και κρίσιμα ζητήματα οικονομικής βιωσιμότητας.
Η στήριξη των τοπικών κοινοτήτων αποτελεί επένδυση με άμεσο αντίκτυπο στην τοπική επιχειρηματικότητα, τον τουρισμό και την παραγωγή.
Επόμενα βήματα – από την καταγραφή στη δράση
Τα αποτελέσματα της ανάλυσης SWOT και της επιτόπιας έρευνας θα οδηγήσουν σε:
- σχεδιασμό θεματικών πολιτιστικών διαδρομών
- ανάπτυξη αγροτουριστικών και οικοτουριστικών δραστηριοτήτων
- ενίσχυση τοπικών προϊόντων και υπηρεσιών
- ενεργοποίηση της τοπικής κοινωνίας και των νέων
Η δύναμη της συμμετοχής
Το έργο αυτό υλοποιείται με ίδιους πόρους και με τη δύναμη μιας μεγάλης εθελοντικής κινητοποίησης. Για τον λόγο αυτό, η συνεργασία με τους τοπικούς πολιτιστικούς συλλόγους, τους προέδρους κοινοτήτων και όλους όσοι δεν έχουν συμβιβαστεί με τη σιωπή της εγκατάλειψης είναι επιβεβλημένη.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, το πραγματικό στοίχημα είναι ένα:
να ξαναγεμίσουν τα χωριά με ζωή — να ακουστούν ξανά χαρούμενες παιδικές φωνές.
Ένα νέο μοντέλο για την ελληνική ύπαιθρο.
