Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κ. & Μ. Σταμούλη το νέο βιβλίο του π. Ηλία Μάκου: «Ανάσταση από τον Αναστάσιο. Η πορεία της Εκκλησίας της Αλβανίας από το 1991 μέχρι σήμερα – Αναστημένοι βηματισμοί».
Στις 245 σελίδες του βιβλίου περιλαμβάνονται πολλά άγνωστα στο ευρύ κοινό γεγονότα, ενδιαφέροντα έγγραφα και φωτογραφίες αντιπροσωπευτικές της αναγεννητικής πορείας της Εκκλησίας της Αλβανίας
Ειδικότερα ως προς το περιεχόμενο του βιβλίου, αρχικά παρατίθεται μια σύντομη ιστορική ανασκόπηση της διαδρομής της Εκκλησίας της Αλβανίας από την ίδρυσή της μέχρι και το διωγμό από το αθεϊστικό καθεστώς.
Ακολούθως, με στοιχεία, πολλά από τα οποία είναι πρωτογενή, περιγράφονται:
* Η τραγική κατάσταση της Εκκλησίας της Αλβανίας μετά την πτώση του καθεστώτος Χότζα, όπου υπήρχαν ελάχιστοι γέροντες ιερείς (εξοντωμένοι από τα μαρτύρια) και δεν είχε απομείνει κανένας Επίσκοπος.
* Το σκηνικό του ορισμού ως Πατριαρχικού Εξάρχου και της εκλογής ως Αρχιεπισκόπου του Αναστασίου Γιαννουλάτου και οι αντιδράσεις που υπήρξαν από ακραίους κύκλους εντός και εκτός της Αλβανίας.
* Οι δυσκολίες συγκρότησης της Ιεράς Συνόδου, οι δραματικές διαβουλεύσεις και η έντονη πολεμική που αναπτύχθηκε περί του θέματος αυτού.
* Το πολύπλευρο ανακαινιστικό, αναγεννητικό, αναστηλωτικό (γκρεμισμένοι ναοί ή ναοί που είχαν μετατραπεί σε γυμναστήρια, αποθήκες, εστιατόρια κ.λπ. αποκαταστάθηκαν), κοινωνικό, φιλανθρωπικό και οικοδομικό έργο της Εκκλησίας της Αλβανίας που απευθύνθηκε σ’ ολόκληρο τον αλβανικό λαό, χωρίς να εισχωρούν θρησκευτικές ή φυλετικές διακρίσεις, μέσα από την παράθεση συγκεκριμένων και λεπτομερών στοιχείων.
* Πτυχές της φωτεινής και φωτισμένης προσωπικότητας του Αναστασίου και περιστατικά από το ιεραποστολικό πέρασμά του στην διαλυμένη και αναζωογονημένη από τον ίδιο Εκκλησία της Αλβανίας.
Ο π. Ηλίας Μάκος (με προπτυχιακές και μεταπτυχιακές πανεπιστημιακές σπουδές) και ως δημοσιογράφος αρχικά – και σήμερα αρθρογραφεί σε εφημερίδες και ιστοσελίδες – και ως ιερέας στη συνέχεια, με πλειάδα δημοσιευμάτων πρόβαλλε την τιτάνια προσπάθεια του αείμνηστου Αρχιεπισκόπου Αναστασίου να ανασυγκροτήσει την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας. Και παράλληλα ανέδειξε τη διάσταση του Ορθόδοξου πνεύματος του, που στηριζόταν στην αγάπη ως οικουμενική αξία και κατάκτηση.
Τα γενόμενα στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας αποκαλύπτουν πως η πίστη και μέσα στις καταιγίδες μεγαλουργεί. Το ότι επέζησε η Εκκλησία του Χριστού στην Αλβανία, παρά τον ανελέητο διωγμό δια πυρός και σιδήρου και κατόρθωσε να ανασυσταθεί και να αναστηθεί και ανασυνταχθεί πλήρως, είναι μια ακόμη απόδειξη ότι ο ιδρυτής Της και αρχηγός Της δεν είναι άνθρωπος, αλλά Θεός. Η άνθηση της Ορθοδοξίας στην Αλβανία δείχνει ότι η Εκκλησία πορεύεται μέσα στην ιστορία με εσχατολογική προοπτική που δεν την αποτρέπουν και δεν την ανατρέπουν οι πολιτικές σκοπιμότητες και οι αναδυόμενες δυσχέρειες.
Αξέχαστη η μνήμη σ’ έναν μισογκρεμισμένο ναό με φθαρμένες αγιογραφίες και με εκ νέου αγιασμένη τη βεβηλωμένη Αγία Τράπεζα, όπου ο γυναικωνίτης χρησίμευε για αποθήκη ζωοτροφών, στήθηκε βιαστικά ένα τέμπλο, τοποθετήθηκαν τα απαραίτητα εντός του Ιερού Βήματος και με δάκρυα στα μάτια ο ιερέας καλούσε στο Μεγάλο Δείπνο ύστερα από πολλά χρόνια: “Μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης προσέλθετε…”.
