Με την ανάδειξη του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν στην εκπαιδευτική διαδικασία και στις τοπικές κοινωνίες, με μεγάλη συμμετοχή εκπαιδευτικών και φοιτητών, ολοκληρώθηκαν χθες στο Πρώην Αρρεναγωγείο – Παρθεναγωγείο Δελβινακίου οι εργασίες της επιστημονικής – επιμορφωτικής ημερίδας με θέμα «Διδάσκοντας στα Ολιγοθέσια Δημοτικά Σχολεία».
Η ημερίδα, που συνδιοργανώθηκε από τον Δήμο Πωγωνίου, το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, τον Επόπτη Ποιότητας Εκπαίδευσης και τους Συμβούλους Εκπαίδευσης της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ιωαννίνων, ανέδειξε στην πράξη ότι τα ολιγοθέσια σχολεία της ακριτικής Ελλάδας δεν αποτελούν μειονεκτικό πεδίο, αλλά μπορούν και πρέπει να εξελιχθούν σε περιβάλλοντα υψηλής ποιότητας μάθησης, καινοτομίας και ίσων ευκαιριών για κάθε μαθητή.
Υποδεχόμενος τους συμμετέχοντες ο αντιδήμαρχος Πωγωνίου Αναστάσιος Γιούνης εξέφρασε την ικανοποίησή του για το ουσιαστικό αποτύπωμα της δράσης και τη σταθερή προσήλωση της Δημοτικής Αρχής στη στήριξη της τοπικής κοινωνίας:”Η σημερινή ημερίδα, τόνισε, επιβεβαιώνει ότι όταν η αυτοδιοίκηση συμπορεύεται με την επιστήμη, τα αποτελέσματα αγγίζουν απευθείας την τοπική μας κοινωνία”. Ο Πρόεδρος της Κοινότητας Δελβινακίου Γιώργος Τσώνης μίλησε για τη σπουδαία ιστορία του Κτιρίου, το οποίο κατασκευάστηκε το 1874 και έχει το σχήμα «Ε» που συμβολίζει την Ελευθερία και την Ελλάδα.
Κηρύσσοντας την έναρξη των εργασιών ο Επόπτης Ποιότητας Εκπαίδευσης Λάζαρος Κωστανάσιος σημείωσε ότι το 40% των σχολείων στην Περιφέρεια Ηπείρου είναι ολιγοθέσια, χαρακτηρίζοντας παράλληλα ιδιαίτερα σημαντική την ημερίδα.
Τέλος, η Σύμβουλος Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Ιωαννίνων Βερενίκη Κύρκου, χαρακτήρισε τα ολιγοθέσια σχολεία ζωντανά κύτταρα της κοινωνίας επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι εκπαιδευτικοί που διδάσκουν σε αυτά έχουν ιδιαίτερες ικανότητες, προσόντα και ευελιξία.
Οι εισηγήσεις
Ανοίγοντας τον κύκλο των ακαδημαϊκών τοποθετήσεων ο Καθηγητής Διδακτικής Μεθολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Δρ. Ιωάννης Φύκαρης παρουσίασε τις διδακτικές προσεγγίσεις στα Ολιγοθέσια Δημοτικά Σχολεία, τα όρια και τις δυνατότητες τους. Μεταξύ άλλων επεσήμανε, μιλώντας για τα πλεονεκτήματα των ολιγοθέσιων σχολείων, ότι οι μαθητές εκδηλώνουν περισσότερη θετική στάση στο σχολείο, υπάρχει σημαντική υποστήριξη από τους γονείς, οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι πιο άμεσες, καλλιεργείται η αυτενέργεια και η ανάληψη πρωτοβουλιών από τους μαθητές ενώ παρατηρείτε έλλειψη απομόνωσης. Αντίθετα, στα μειονεκτήματα υπάρχουν περιορισμοί στο διδακτικό χρόνο, μείωση κινήτρων ανταγωνισμού, συνύπαρξη διαφορετικών ηλικιακών βαθμίδων, αναποτελεσματική διδασκαλία εξαιτίας της διευρυμένης χρήσης των σιωπηρών εργασιών, προβλήματα πειθαρχίας των μαθητών και έντονος ρυθμός εργασίας και εξουθένωσης των εκπαιδευτικών.
Ο Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής Μεθοδολογίας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Φίλιππος Ευαγγέλου ανέλυσε τις Διδακτικές εφαρμογές στα Ολιγοθέσια Δημοτικά Σχολεία παρουσιάζοντας αναλυτικά το διδακτικό παράδειγμα «Έξι καπέλα» του De Bono.
Η ενδιαφέρουσα ημερίδα ολοκληρώθηκε με βιωματικό εργαστήριο προσέγγισης διδακτικών εφαρμογών σε Ολιγοθέσιο Δημοτικό Σχολείο ενώ ακολούθησε επίσκεψη στο Δημοτικό Σχολείο Δελβινακίου.
Διαπιστώσεις και συμπεράσματα
Κατά τη διάρκεια των εργασιών και των θεματικών εισηγήσεων της ημερίδας, αναδείχθηκε η ανάγκη για μια συντονισμένη και σύγχρονη διδακτική μεθοδολογία, προσαρμοσμένη στις ιδιαίτερες απαιτήσεις των ολιγοθέσιων σχολείων. Η ταυτόχρονη διδασκαλία μαθητών διαφορετικών τάξεων και ηλικιακών ομάδων αποδείχθηκε ότι, με τη χρήση ευέλικτων παιδαγωγικών εργαλείων, μπορεί να μετατραπεί από πρόκληση σε ένα ουσιαστικό εκπαιδευτικό πλεονέκτημα, προάγοντας τη συνεργατική μάθηση.
Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η τεράστια αξία της διασύνδεσης της ακαδημαϊκής κοινότητας με τις σχολικές μονάδες της υπαίθρου. Η άμεση επαφή των φοιτητών με την εκπαιδευτική πραγματικότητα, σε συνδυασμό με τα βιωματικά εργαστήρια για τους εν ενεργεία δασκάλους, δημιουργεί μια ισχυρή γέφυρα ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη.
Τέλος, η ημερίδα κατέληξε στο κοινό συμπέρασμα ότι η γεωγραφική απόσταση δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καθορίζει την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Κάθε μαθητής στην ακριτική Ελλάδα δικαιούται πρόσβαση στις ίδιες μορφωτικές ευκαιρίες, ενώ τα ολιγοθέσια σχολεία επιβεβαίωσαν τη θέση τους όχι ως απλές εκπαιδευτικές δομές, αλλά ως θεμελιώδεις φάροι κοινωνικής συνοχής, πολιτισμού και ελπίδας για το μέλλον της παραμεθορίου.
