Αντί να δώσουν σαφή στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των περιβαλλοντικών ελέγχων στην βιομηχανική συγκέντρωση της Πεδινή και στην λειτουργία του εργοστασίου απορριμμάτων στην Κουμαριά, αλλά και για τον συνολικό σχεδιασμό προστασίας του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων από την αιθαλομίχλη, οι απαντήσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε κοινοβουλευτική ερώτηση της βουλευτή Ιωαννίνων Μερόπης Τζούφη, δημιουργούν νέα εύλογα ερωτήματα.
Τα έγγραφα των αρμόδιων υπηρεσιών αποτυπώνουν μια σύνθετη εικόνα: το Σώμα Επιθεώρησης Βορείου Ελλάδος δηλώνει ότι δεν έχει πραγματοποιήσει περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις στις μονάδες παραγωγής ζωοτροφών της Πεδινής, ενώ για τη Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων Ηπείρου στην Κουμαριά αναφέρει ότι δεν έχει λάβει γνώση του ελέγχου της 6ης Οκτωβρίου 2026. Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο παραπέμπει στον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της Πεδινής, χωρίς να παρουσιάζει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα μετεγκατάστασης των οχλουσών δραστηριοτήτων.
Η Μερόπη Τζούφη, αξιολογώντας τις υπουργικές απαντήσεις, κάνει λόγο για σοβαρά κενά στην περιβαλλοντική εποπτεία και αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με την προστασία των κατοίκων, προαναγγέλλοντας νέα κοινοβουλευτική παρέμβαση την επόμενη εβδομάδα.
Οι μονάδες της Πεδινής, έλεγχοι και μετεγκατάσταση
Η απάντηση του Σώματος Επιθεώρησης Περιβάλλοντος Βορείου Ελλάδος για την άτυπη βιομηχανική συγκέντρωση στην περιοχή Πεδινής – Μπάφρας, αναφέρει ότι στο ισχύον πενταετές Σχέδιο Περιβαλλοντικών Επιθεωρήσεων περιλαμβάνονται δύο βιομηχανίες της περιοχής προς έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές. Ωστόσο, διευκρινίζει ότι η ίδια δεν έχει διενεργήσει περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις στις εγκατεστημένες μονάδες παραγωγής ζωοτροφών, ούτε έχει γίνει αποδέκτης καταγγελιών για οσμές, σκόνη ή συνεχή θόρυβο από τις συγκεκριμένες βιομηχανίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί έλεγχοι από άλλες αρμόδιες υπηρεσίες. Η απάντηση, όμως, δεν περιλαμβάνει συγκεντρωτικά στοιχεία για το σύνολο των επιθεωρήσεων, τα ευρήματα ή ενδεχόμενες κυρώσεις στις μονάδες της περιοχής.
Το Σώμα Επιθεώρησης αναφέρεται επίσης σε δύο έκτακτες αυτοψίες που πραγματοποίησε τον Σεπτέμβριο του 2024, έπειτα από καταγγελίες, σε βιομηχανία παραγωγής και συσκευασίας φαρμακευτικών παρασκευασμάτων και σε δραστηριότητα υγειονομικού ενδιαφέροντος. Οι συγκεκριμένοι έλεγχοι αφορούσαν τη διαχείριση υγρών και στερεών αποβλήτων. Για τη βιομηχανική μονάδα η διαδικασία βρίσκεται στο στάδιο ελέγχου συμμόρφωσης, ενώ στην άλλη περίπτωση η επιθεώρηση ολοκληρώθηκε με συμμόρφωση.
Για τη χωροθέτηση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων,η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου επικαλείται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, που εγκρίθηκε τον Αύγουστο του 2026. Το πλαίσιο αναγνωρίζει την ύπαρξη άτυπης βιομηχανικής συγκέντρωσης μεταξύ Πεδινής και Μπάφρας και προβλέπει κατευθύνσεις για την εξυγίανση τέτοιων περιοχών. Ωστόσο, η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης διευκρινίζει ότι το συγκεκριμένο χωροταξικό πλαίσιο δεν καθορίζει από μόνο του τη μετεγκατάσταση, αλλά οι σχετικές κατευθύνσεις θα εξειδικευθούν μέσα από το νέο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Ιωαννιτών. Έτσι, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της υλοποίησης της μετεγκατάστασης που είχε προβλεφθεί από το ΣΧΟΟΑΠ Μπιζανίου, με αρχικό χρονικό ορίζοντα το 2019.
Στις υπουργικές απαντήσεις δεν παρουσιάζεται συγκεκριμένη ημερομηνία, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση ή δεσμευτικό σχέδιο μεταφοράς των δραστηριοτήτων. Επιπλέον, δεν διαβιβάζεται ολοκληρωμένη μελέτη που να αποτυπώνει τις σωρευτικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη λειτουργία όλων των εγκαταστάσεων της περιοχής.
Η Μονάδα Επεξεργασίας Αστικών Στερεών Αποβλήτων
Στην περίπτωση της Μονάδας Επεξεργασίας Αστικών Στερεών Αποβλήτων Ηπείρου, στην περιοχή της Κουμαριάς, οι απαντήσεις των υπηρεσιών παρουσιάζουν διαφορετικές πτυχές της περιβαλλοντικής παρακολούθησης. Το Σώμα Επιθεώρησης Βορείου Ελλάδος δηλώνει ότι δεν έχει λάβει γνώση για τη διενέργεια ελέγχου στις 6 Οκτωβρίου 2026, για τον οποίο είχαν διατυπωθεί επιφυλάξεις από την τοπική Επιτροπή Αγώνα. Παράλληλα, γνωστοποιεί ότι τον Αύγουστο του 2025 είχε διαβιβάσει καταγγελία στη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού Ηπείρου της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Η τελευταία πραγματοποίησε επιτόπιο έλεγχο, έπειτα και από εισαγγελική παραγγελία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που κοινοποιήθηκαν στο Σώμα Επιθεώρησης, κατά τον συγκεκριμένο έλεγχο δεν διαπιστώθηκαν έντονες οσμές στους χώρους της εγκατάστασης.
Από την πλευρά της, η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου παρουσιάζει στοιχεία από τις περιβαλλοντικές εκθέσεις και τις αυτοψίες στη μονάδα. Όπως αναφέρει, δεν παρατηρούνται υπερβάσεις στις αέριες εκπομπές σε σχέση με τα όρια της ισχύουσας περιβαλλοντικής άδειας. Στην περιβαλλοντική έκθεση του 2025 περιλαμβάνονται μάλιστα μετρήσεις οσμών και εκτός της εγκατάστασης, σε σημεία όπως το εξωκλήσι της Αγίας Τριάδας και η είσοδος της παλαιάς επαρχιακής οδού προς Τύρια.
Η ίδια υπηρεσία γνωστοποιεί ότι στις 12 Οκτωβρίου 2026 αναρτήθηκε αίτημα του Αναγκαστικού Συνδέσμου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Ηπείρου για τροποποίηση και ανανέωση των περιβαλλοντικών όρων της μονάδας, το οποίο βρίσκεται στο αρχικό στάδιο ελέγχου πληρότητας.
Οι μετρήσεις για την αιθαλομίχλη
Για την ατμοσφαιρική ρύπανση στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων, η Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας επιβεβαιώνει την ύπαρξη προβλήματος αιθαλομίχλης κατά τους χειμερινούς μήνες. Σύμφωνα με την υπηρεσία, καταγράφονται υπερβάσεις της ημερήσιας οριακής τιμής για τα αιωρούμενα σωματίδια ΑΣ10, τις οποίες συνδέει με την καύση βιομάζας για θέρμανση. Αντίθετα, αναφέρει ότι δεν παρατηρούνται υπερβάσεις οριακών τιμών για άλλους ρύπους.
Το Υπουργείο γνωστοποιεί επίσης ότι, πέρα από τον σταθμό παρακολούθησης που λειτουργεί η Περιφέρεια Ηπείρου, έχει εγκατασταθεί εδώ και περίπου έξι μήνες δεύτερος πλήρως εξοπλισμένος σταθμός, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Οι σταθμοί καταγράφουν σε συνεχή βάση αέριους ρύπους και αιωρούμενα σωματίδια, ενώ ο νέος διαθέτει επιπλέον δυνατότητα παρακολούθησης του βενζολίου. Η Περιφέρεια Ηπείρου είναι αρμόδια για την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα, την ενημέρωση των πολιτών και τη λήψη έκτακτων μέτρων όπου απαιτείται. Ωστόσο, στις απαντήσεις δεν παρουσιάζεται ειδικό πρόγραμμα μετρήσεων για τις οχλούσες δραστηριότητες της Πεδινής και της Κουμαριάς, ούτε ολοκληρωμένη διερεύνηση της συμμετοχής διαφορετικών πηγών στη συνολική ατμοσφαιρική επιβάρυνση.
“Οι κάτοικοι χρειάζονται συγκεκριμένες λύσεις”
Μετά την εξέταση των εγγράφων, η Μερόπη Τζούφη υποστηρίζει ότι οι απαντήσεις δεν αντιμετωπίζουν ουσιαστικά τα ζητήματα που έθεσε με την κοινοβουλευτική της ερώτηση της 12ης Οκτωβρίου. Η ίδια επισημαίνει ότι, παρά την αναφορά σε ελέγχους από διαφορετικές υπηρεσίες, δεν παρουσιάζεται ενιαία και ολοκληρωμένη εικόνα για τα αποτελέσματα των επιθεωρήσεων, τις ενδεχόμενες παραβάσεις και τα μέτρα συμμόρφωσης. Παράλληλα, θεωρεί ότι η απουσία συγκεκριμένου σχεδίου για τις σωρευτικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τη μετεγκατάσταση των δραστηριοτήτων της Πεδινής διατηρεί την αβεβαιότητα για τους κατοίκους.
«Οι κάτοικοι δεν χρειάζονται γενικές διαβεβαιώσεις, αλλά αξιόπιστα στοιχεία, συστηματικούς ελέγχους και συγκεκριμένες λύσεις», τονίζει και προαναγγέλλει ότι θα επανέλθει κοινοβουλευτικά την επόμενη εβδομάδα, ζητώντας πλήρη στοιχεία για τους περιβαλλοντικούς ελέγχους, σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την προστασία της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής. «Οι υπουργικές απαντήσεις δεν κλείνουν το ζήτημα. Δημιουργούν νέα ερωτήματα», καταλήγει
