Με στόχο την καταγραφή των τεχνητών εμποδίων που περιορίζουν τη φυσική ροή των ποταμών, ολοκληρώθηκε το έργο του MedINA, MapStream, χαρτογραφώντας περισσότερους από 200 φραγμούς και τεχνικά έργα στον Σαραντάπορο. Είναι ο μεγαλύτερος παραπόταμος του Αώου και μέρος του μοναδικού ποτάμιου δικτύου Αώου/Vjosa – ενός από τα τελευταία δίκτυα ελεύθερων ποταμών στην Ευρώπη.
Κατά τη διάρκεια του έργου πραγματοποιήθηκε επιτόπια καταγραφή εμποδίων, για 50 και πλέον ημέρες, καλύπτοντας περισσότερα από 400χλμ. ροής του Σαραντάπορου και των παραποτάμων του. Δεκάδες τεχνικά έργα, όπως υδατοφράχτες, διαβάσεις και αγωγοί, διακόπτουν τη φυσική ροή και την οικολογική συνδεσιμότητα του ποταμού, διαταράσσοντας το μοναδικό αυτό οικοσύστημα και επηρεάζοντας την ελεύθερη μετακίνηση σπάνιων και απειλούμενων ειδών -όπως των ψαριών γλυκού νερού- και ιζημάτων.
Ενώ ο ποταμός Σαραντάπορος διασχίζει μία μοναδική περιοχή στην Ελλάδα, το MapStream αποκάλυψε πως μόνο το 58% του ευρύτερου υδρογραφικού του δικτύου ρέει ακόμη ελεύθερο και ανεμπόδιστο. Τα ευρήματα του έργου αναδεικνύουν τη σημασία της συστηματικής καταγραφής των εμποδίων καθώς ανθρωπογενείς κατασκευές εντοπίζονται ακόμα και τα πιο απομακρυσμένα φυσικά οικοσυστήματα.
Αποτέλεσμα της εν λόγω χαρτογράφησης αποτελεί η δημιουργία της γεωβάσης MapStream, μέσω της οποίας το MedINA φιλοδοξεί να προσφέρει ένα σημαντικό εργαλείο περιβαλλοντικής πολιτικής και εφαρμοσμένης διαχείρισης, με το βλέμμα στραμμένο στην αποκατάσταση των ποτάμιων οικοσυστημάτων με σαφή δεδομένα.
Στην αναλυτική βάση δεδομένων όλα τα εμπόδια και οι φραγμοί του Σαραντάπορου αποτυπώνονται γεωχωρικά και συνοδεύονται από φωτογραφίες, συντεταγμένες, τεχνικά χαρακτηριστικά και περαιτέρω πληροφορίες για τη λειτουργικότητα και την κατάσταση διατήρησής τους. Αναλυτικά στοιχεία για την καταγραφή και αξιολόγηση των εμποδίων και τα συνολικά αποτελέσματα του έργου είναι διαθέσιμα στο ειδικό Story Map του έργου.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το European Open Rivers Programme, έναν οργανισμό που υποστηρίζει ενεργά την αποκατάσταση ποταμών. Το MapStream λειτουργεί συμπληρωματικά με τα έργα «Σώζοντας τον τελευταίο ποταμό ελεύθερης ροής της Ευρώπης – Αώος/Vjosa», «Ri-Connect», «Let it Flow!» και «Απομάκρυνση φραγμών από ποταμούς: Σχέδιο εφαρμογής για τη ΝΑ Ευρώπη», συνεισφέροντας στον ευρύτερο στόχο της διατήρησης της ελεύθερης ροής του ποταμού Αώου και των παραποτάμων του ως διασυνοριακού οικολογικού διαδρόμου και αναπτυξιακού πόρου για την τοπική κοινότητα.
