Η ανάγκη να ακουστεί περισσότερο η φωνή των παιδιών και των εφήβων και να ενισχυθεί ο ρόλος των γονέων, με ένα ιδιαίτερο κάλεσμα προς τους πατέρες, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνέντευξης Τύπου ενόψει της επιστημονικής ημερίδας «Ακούγοντας τα παιδιά και τους εφήβους – Από την πρόληψη στην έγκαιρη παρέμβαση και τη θεραπεία».
Την ημερίδα διοργανώνει το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας «Σχεδία», σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (Ε.Ο.Π.Α.Ε.), αύριο Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, στις 6 το απόγευμα, στην Αίθουσα «Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος» της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας, με ελεύθερη είσοδο.
Η ημερίδα εντάσσεται στις δράσεις με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας(10 Οκτωβρίου), η οποία φέτος συμπίπτει με τη συμπλήρωση 30 χρόνων λειτουργίας και σταθερής παρουσίας στην Κοινότητα των Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγεία. Με παράλληλες δράσεις σε όλη τη χώρα, τα Κέντρα Πρόληψης αναδεικνύουν την αξία της ψυχικής υγείας και τη σημασία της πρόληψης και της προαγωγής της.
Παρουσιάζοντας το σκεπτικό της πρωτοβουλίας, η πρόεδρος του Κέντρου Πρόληψης «Σχεδία», αναπληρώτρια καθηγήτρια Νευρολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Σοφία Μαρκούλα σημείωσε ότι η ημερίδα ανταποκρίνεται σε πραγματικές ανάγκες, όπως αυτές καταγράφονται μέσα από την επαφή του Κέντρου με γονείς και εκπαιδευτικούς. Στη συνέντευξη Τύπου παρούσα ήταν και η ταμίας του διοικητικού συμβουλίου της «Σχεδία» Ανθή Μάστακα.
Όπως επισήμανε η κ. Μαρκούλα, τα παιδιά και οι έφηβοι βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με σοβαρές ψυχοκοινωνικές προκλήσεις, από το άγχος της καθημερινότητας και τις επιπτώσεις του ψηφιακού κόσμου έως τον σχολικό εκφοβισμό και την κοινωνική απομόνωση.
Πρόσθεσε, επίσης, ότι η ραγδαία μεταβολή των κοινωνικών συνθηκών δημιουργεί νέα και σύνθετα ζητήματα για την ψυχική υγεία των νέων, καθιστώντας αναγκαίο έναν έγκυρο επιστημονικό διάλογο. «Στόχος μας είναι να μάθουμε όλοι μαζί να ακούμε τους εφήβους μας ουσιαστικά και έγκαιρα, και να χτίσουμε γέφυρες επικοινωνίας και εμπιστοσύνης», ήταν το μήνυμα της κ. Μαρκούλα.
Στην ανάγκη να περάσουμε από το να μιλάμε για τα παιδιά στο να ακούμε τα ίδια τα παιδιά στάθηκε ο αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής Παιδιού και Εφήβου του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Κωνσταντίνος Κώτσης, ο οποίος θα μιλήσει στην ημερίδα με θέμα «Ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων: Ποιος αποφασίζει τι σημαίνει “είμαι καλά”».
Όπως ανέφερε, περίπου οι μισές ψυχικές διαταραχές ξεκινούν πριν από την ηλικία των 18 ετών, ενώ η επιβάρυνση που προκαλούν στην παιδική και εφηβική ηλικία, είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Ο κ. Κώτσης υπογράμμισε ότι για τα παιδιά και τους εφήβους μιλούν οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί, οι γιατροί, οι ψυχολόγοι, οι κοινωνικές υπηρεσίες και άλλοι θεσμοί, ωστόσο μέσα σε αυτή τη συζήτηση πρέπει να βρίσκει ουσιαστικό χώρο και η δική τους φωνή. «Χρειάζεται να ακούσουμε και τα παιδιά και τους εφήβους», τόνισε, καλώντας παιδιά, εφήβους, γονείς, εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες να συμμετάσχουν στην ημερίδα όχι μόνο για να παρακολουθήσουν τις εισηγήσεις, αλλά και για να συνομιλήσουν. Το ζητούμενο, όπως σημείωσε, είναι η φωνή των παιδιών να μην ακούγεται απλώς, αλλά να μπορεί να οδηγεί και σε αλλαγές.
Στοιχεία για τις συμπεριφορές και τις δυσκολίες που εμφανίζονται ήδη από μικρές ηλικίες παρουσίασε ο επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου Πρόληψης «Σχεδία», καθηγητής Αγωγής Υγείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασίλης Κούτρας, απευθύνοντας ταυτόχρονα ένα ξεχωριστό κάλεσμα προς τους γονείς και κυρίως προς τους πατέρες.
Αναφερόμενος σε ερευνητικά δεδομένα, έκανε λόγο για ανησυχητικές τάσεις σε συμπεριφορές όπως το κάπνισμα, η χρήση κάνναβης και άλλων ουσιών, η κατανάλωση αλκοόλ, η υπερβολική ενασχόληση με ηλεκτρονικά παιχνίδια και κοινωνικά δίκτυα, καθώς και ο τζόγος. Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο γεγονός ότι ορισμένες από αυτές τις συμπεριφορές εμφανίζονται πλέον από πολύ μικρές ηλικίες.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε παιδιά πέμπτης και έκτης Δημοτικού στον νομό Ιωαννίνων, επισημαίνοντας ευρήματα που αφορούσαν τη μείωση δεξιοτήτων όπως η αυτοεκτίμηση, η αναγνώριση και διαχείριση συναισθημάτων, η ενσυναίσθηση και η αυτοαποτελεσματικότητα.
Ο κ. Κούτρας επέλεξε, ωστόσο, να κλείσει την παρέμβασή του στρέφοντας το ενδιαφέρον ειδικά στους άνδρες και στον ρόλο του πατέρα.
Επικαλούμενος ερευνητικά δεδομένα, ανέφερε ότι τα παιδιά εμφανίζονται να εμπιστεύονται περισσότερο τη μητέρα από τον πατέρα, ενώ υπάρχει και ένα ποσοστό παιδιών που δηλώνουν ότι η σχέση τους δεν είναι καλή με κανέναν από τους δύο γονείς. Με αφετηρία αυτά τα στοιχεία, κάλεσε τους άνδρες να συμμετέχουν περισσότερο σε δράσεις και συζητήσεις αυτού του τύπου και, κυρίως, να αναρωτηθούν πώς ακούν τα παιδιά τους και πώς επικοινωνούν μαζί τους.
Έδωσε μάλιστα ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση πατέρα και εφήβου, σημειώνοντας ότι, σύμφωνα με τα ερευνητικά δεδομένα στα οποία αναφέρθηκε, η σχέση με τον πατέρα στην εφηβεία είναι καθοριστική σε σχέση με την εμπλοκή σε προβληματικές συμπεριφορές, ενώ η σχέση με τη μητέρα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στην παιδική ηλικία.
Ο Βασίλης Κούτρας θα αναπτύξει το θέμα «Από την πρόληψη στην ενδυνάμωση: προστατεύοντας την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων», ενώ μετά τις εισηγήσεις θα ακολουθήσει ανοιχτός διάλογος με το κοινό.
