Η ρύπανση της τάφρου Λαψίστας και οι συνέπειες της στην αγροτική παραγωγή αποτέλεσαν αντικείμενο έντονης συζήτησης στη συνεδρίαση λογοδοσίας της Περιφερειακής Αρχής Ηπείρου το μεσημέρι της Τρίτης, παρουσία πολλών παραγωγών των Ιωαννίνων οι οποίοι πραγματοποίησαν συλλαλητήριο με τα τρακτέρ τους και κατέληξαν μπροστά στο κτίριο της Περιφέρειας. Το ψήφισμα που εκδόθηκε από το Περιφερειακό Συμβούλιο (στην τακτική συνεδρίαση που ακολούθησε) υιοθετώντας τα αιτήματα των αγροτών δεν οδηγεί σε άμεσες λύσεις και στο μόνο που μπορούν να ελπίζουν είναι να έχουν βρεθεί για την επόμενη χρονιά.
Η κραυγή αγωνίας των παραγωγών ήταν ηχηρή και δεν ήταν αρκετές στην αρχή οι πρώτες απαντήσεις του Περιφερειάρχη, καθώς δε λύνουν ούτε το άμεσο πρόβλημα της φετινής παραγωγής που φαίνεται ήδη χαμένη, αλλά ούτε και το ζήτημα της παραγωγής σε ένα χρόνο από τώρα… Κανείς δε μπορεί να εγγυηθεί ότι του χρόνου θα υπάρχουν επαρκείς ποσότητες νερού για να παράξουν οι παραγωγοί στον κάμπο της Κρύας-Λαψίστας. Μάλιστα ο κ. Καχριμάνης έκανε γνωστό πως βρήκε κλειστή πόρτα στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ζητώντας βοήθεια.
Για το πρόβλημα της ρύπανσης στον τάφρο της Λαψίστας ο Περιφερειάρχης άφησε ξανά αιχμές για μολυσμένες απορροές από το βιολογικό καθαρισμό της ΔΕΥΑΙ. Στην αρχή είπε πως το πρόβλημα υπάρχει στον παλιό βιολογικό καθαρισμό και όχι στον καινούργιο, κατά τη δευτερολογία του ωστόσο, υποστήριξε πως ούτε ο νέος βιολογικός καθαρισμός λειτουργεί πλήρως και ικανοποιητικά.
Η ερώτηση της “Λαϊκής Συσπείρωσης”
Τη σχετική ερώτηση για την τάφρο της Λαψίστας κατέθεσε η περιφερειακή σύμβουλος της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Κωνσταντίνα Ζέκα-Πάσχου.
Η κ. Ζέκα κατηγόρησε ευθέως την Περιφέρεια και τις κυβερνήσεις διαχρονικά ότι δεν έλυσαν το πρόβλημα, το οποίο, όπως τόνισε, δεν αντιμετωπίζεται με συσκέψεις αλλά με αποφάσεις. Ρώτησε τι ελέγχους έχει πραγματοποιήσει η Περιφέρεια Ηπείρου από το 2022 και μετά για την παρουσία ανεπεξέργαστων λυμάτων, ιδιαίτερα από μεγάλες βιομηχανίες, κυρίως κατά τη διάρκεια βροχοπτώσεων ή νυχτερινών ωρών, και αν έχουν ελεγχθεί οι ΑΕΠΠΟ των εγκαταστάσεων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.
Καταστρέφονται οι καλλιέργειες
Ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ Κρύας – Λαψίστας, Ηρακλής Μπαλαντάνης δήλωσε ότι ο οργανισμός στον οποίο προΐσταται δεν έχει αρμοδιότητα στον έλεγχο. «Έχουμε σπείρει και είμαστε στο έλεος του Θεού», είπε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος σε καλαμπόκια, τριφύλλια και πατάτες που κινδυνεύουν να καταστραφούν. Υπογράμμισε το υψηλό κόστος παραγωγής και την αβεβαιότητα που επικρατεί ως προς το αν οι παραγωγοί θα μπορέσουν να καλλιεργήσουν ξανά τον κάμπο τον επόμενο χρόνο, καλώντας σε άμεσες δεσμεύσεις για τον καθαρισμό της τάφρου και εξεύρεση λύσης στο ζήτημα της άρδευσης.
Ποιος ρυπαίνει;
Ο Περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης υποστήριξε ότι η Περιφέρεια δεν έχει αρμοδιότητα για τον έλεγχο των επιχειρήσεων, παραπέμποντας στη Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας.
Σύμφωνα με τις αναλύσεις όμως, που έχει στη διάθεσή της η Περιφέρεια Ηπείρου από την αρμόδια υπηρεσία της Αποκεντρωμένης, διαπιστώνεται καθαρά η ύπαρξη ρύπανσης, η οποία τα προηγούμενα χρόνια δεν ήταν εμφανής λόγω της μεγαλύτερης ποσότητας νερού. Τα επίπεδα BOD σήμερα είναι πολύ υψηλά, γεγονός που δεν επιτρέπει την άρδευση με το συγκεκριμένο νερό. Όπως ανέφερε, στην τάφρο καταλήγουν λύματα από δύο βιολογικούς καθαρισμούς της ΔΕΥΑΙ – τον παλιό και τον νέο – με τον δεύτερο να λειτουργεί σωστά, ενώ ο πρώτος όχι.
Για τον βιολογικό καθαρισμό της «ΔΩΔΩΝΗ» δήλωσε ότι δεν είναι βέβαιος για την καθαρότητα των επεξεργασμένων λυμάτων, ενώ για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις της ΒΙΠΕ τα στοιχεία που διαθέτει δείχνουν ότι βρίσκονται εντός των επιτρεπτών ορίων.
Ο κ. Καχριμάνης ανέφερε ότι το ύψος του νερού στη λίμνη είναι κατά 50 πόντους χαμηλότερο και ότι η Περιφέρεια δεν έχει την αρμοδιότητα ρύθμισης του θυροφράγματος. Τόνισε πως η τάφρος Λαψίστας πρέπει να καθαριστεί, και ότι ο ίδιος είναι στο πλευρό των παραγωγών, αν και, όπως σημείωσε, είχε δεχτεί ακόμη και μήνυση όταν πρότεινε τη μεταφορά νερού από τον Αμάραντο για να επιλυθεί το πρόβλημα έλλειψης νερού προς άρδευση στο Λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων. Επεσήμανε πως δύο γεωτρήσεις στο Πέραμα δεν επαρκούν και πως πρέπει να ανακυκλώνεται και να καθαρίζεται το νερό, αναφέροντας ως παράδειγμα τις πηγές του Σεντενίκου. Κατηγόρησε την κεντρική διοίκηση ότι δεν εμπιστεύεται ούτε τους ΤΟΕΒ, ούτε καν τις δημόσιες υπηρεσίες και κατέληξε λέγοντας πως «ο ρυπαίνων να κάνει τη δουλειά του άμεσα»…
Αγρότες και αντιπολίτευση
Ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ, Ηρακλής Μπαλαντάνης επανήλθε τονίζοντας ότι δεν μπορεί να βασίζεται η παραγωγή κάθε χρόνο στο αν θα χιονίσει ή αν θα βρέξει και μόνο.
Ο κτηνοτρόφος Μιχάλης Τζίμας υπογράμμισε ότι το πρόβλημα είναι πραγματικό και επείγον, και πως παρά τις ερωτήσεις δεν πήραν επαρκείς απαντήσεις. Δήλωσε ότι οι αγρότες σέβονται τους θεσμούς αλλά «δεν ήρθαν τυχαία κατακαλόκαιρο με τα τρακτέρ τους στο κέντρο των Ιωαννίνων». «Ο κόμπος έφτασε στο χτένι, καταστρέφονται όλοι οι παραγωγοί», είπε και ζήτησε αποζημίωση για τις καλλιέργειες, σημειώνοντας ότι κανείς δεν τους είχε προειδοποιήσει να μην καλλιεργήσουν φέτος.
Από τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης, ο Στέφανος Ζούμπας ζήτησε άμεση λύση για την παροχή νερού και κατηγόρησε την Περιφέρεια για ολιγωρία και έλλειψη διαχείρισης κρίσης. Πρότεινε σύσταση επιτροπής κρίσης με συμμετοχή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, των ΤΟΕΒ και της Περιφέρειας και επανέλαβε το αίτημα για αποζημιώσεις στους πληγέντες παραγωγούς. Ο Γιάννης Στέφος υπογράμμισε και εκείνος την ανάγκη να υπάρξει πρόβλεψη για την επόμενη χρονιά, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «φέτος καταστράφηκαν, του χρόνου τι θα γίνει;».
Η περιφερειακή σύμβουλος Κωνσταντίνα Ζέκα έκλεισε την τοποθέτησή της καλώντας να ελεγχθούν άμεσα όλοι οι βιολογικοί καθαρισμοί της περιοχής, ώστε να υπάρξει καθαρή εικόνα για τις πηγές ρύπανσης και να αποδοθούν ευθύνες.
Στο κλείσιμο της συζήτησης, ο Περιφερειάρχης υποσχέθηκε να αναζητήσει λύσεις, όπως νέες γεωτρήσεις ή μελέτες.
Το ψήφισμα με τα αιτήματα των παραγωγών
Το Περιφερειακό Συμβούλιο, μετά από εκτενή συζήτηση για το θέμα της ρύπανσης της τάφρου Λαψίστας και την παρέμβαση που έκαναν αγρότες καλλιεργητές για το πρόβλημα που έχει προκύψει από τη μη ανανέωση της άδειας χρήσης ύδατος, ενέκρινε ψήφισμα με τα αιτήματά τους.
Το κείμενό του έχει ως εξής:
Όπως γνωρίζετε μετά το πρόβλημα που δημιουργήθηκε στη φετινή αρδευτική περίοδο λόγω της μη ανανέωσης Άδειας χρήσης ύδατος, το σύνολο των αγροτεμαχίων της περιοχής μας έμειναν απότιστα και η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη.
Ζητάμε δέσμευση από τις αρμόδιες υπηρεσίες να ενεργήσουν άμεσα για την νέα αρδευτική περίοδο 2026-2027 να υπάρχει καθαρό και επαρκές νερό για πότισμα.
Μέτρα για να επιτευχθεί ο παραπάνω στόχος:
- Εμπλουτισμός της λίμνης.
- Καθαρισμός του κεντρικού αύλακα από τη μόλυνση που έχει υποστεί από την εκροή λυμάτων χωρίς να υπάρχει το απαιτούμενο νερό για να καθαρίζει τον κεντρικό αύλακα.
- Καθαρισμός των αποστραγγιστικών αυλάκων τα οποία έχουν γεμίσει από χόρτα, δέντρα και φερτά υλικά.
- Αντικατάσταση όλης της παλιάς τεχνολογίας όλων των αντλιών όπως σας έχουμε αναφέρει σε παλαιότερα έγγραφά μας.
- Αντικατάσταση του δικτύου σε συγκεκριμένα σημεία που έχουν αλλοιωθεί λόγω παλαιότητας.
Τέλος θα πρέπει άμεσα οι αρμόδιοι να λάβουν υπόψη τους το γεγονός ότι με το καθεστώς του Ν.Δ. 3881/1958 «Περί Έργων Εγγείων Βελτιώσεων» (ΦΕΚ 181/Α) που συστήθηκαν οι ΤΟΕΒ και λειτουργούν μέχρι σήμερα είναι αναχρονιστικό και δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες των παραγωγών και τη λειτουργία του οργανισμού.
Για την οικονομική ζημιά που υπέστησαν φέτος οι παραγωγοί λόγω του ότι οι καλλιέργειες έγιναν όλες χωρία να ενημερωθούν ότι δεν θα υπάρχει νερό, ζητάμε την δικιάς σας παρέμβαση, ούτως ώστε να καλυφθούν τουλάχιστον τα καλλιεργητικά έξοδα από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Υπ.Α.Α.Τ.).
Το παρόν ψήφισμα συνυπογράφεται από την ΕΝΩΣΗ αγροτών Ιωαννίνων και τον ΤΟΕΒ Κρύας – Λαψίστας.
