Γράφει η Νατάσα Τύρου*
10.000 ευρώ για κάθε κάτοικο των Ιωαννίνων μέχρι το 2030 υπόσχεται στους Γιαννιώτες ψηφοφόρους ο απερχόμενος Δήμαρχος Δημήτρης Παπαγεωργίου, ως “προίκα” από την αντιστοίχιση με τις δράσεις και τα έργα που θα υλοποιηθούν στην πόλη, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αποστολής για τις “100 Κλιματικά Ουδέτερες κι Έξυπνες Πόλεις έως το 2030”.
Πώς προκύπτει αυτό το νούμερο; Μα από τη διαίρεση του 1 δισ. ευρώ, ποσού που προσδοκά ο Δήμαρχος πως θα προσελκυστεί στην πόλη ως το 2030, δια τους 100.000 κατοίκους των Ιωαννίνων, που εντελώς χοντρικά θεωρείται πως διαβιούν στο Δήμο Ιωαννιτών… Για τη δημιουργία του προεκλογικού συνθήματος το οποίο μάλλον δούλεψαν… ερασιτέχνες επικοινωνιολόγοι, η πρώτη κραυγαλέα αυθαιρεσία είναι πως για ένα εντελώς ανταγωνιστικό πρόγραμμα θεωρείται σχεδόν ως δεδομένο ότι ο Δήμος Ιωαννιτών θα διεκδικήσει και θα λάβει στρογγυλά… χρηματοδοτήσεις ύψους 1 δισ. ευρώ, ενώ στρογγυλοποιήθηκε και πολύ προς τα πάνω και ο πληθυσμός του Δήμου Ιωαννιτών, αφού η απογραφή του 2021 μας μέτρησε στους 86.494. Η διαίρεση του 1 δισ. ευρώ άρα, με τον πραγματικό πληθυσμό των Ιωαννίνων βγάζει πηλίκο μεγαλύτερο από 10.000 ευρώ… αλλά τότε, δεν θα χτύπαγε και πολύ επικοινωνιακά η υπόσχεση…
Στόχοι και γενικότητες
“Μέσα από αυτό το ταξίδι θα αναδειχθεί ως πρωτοπόρος (σ.σ. ο Δήμος Ιωαννιτών) στην προσπάθεια για κλιματική ουδετερότητα, προωθώντας ταυτόχρονα την ευημερία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων του” αναφέρει στο προεκλογικό φυλλάδιο της παράταξης “Γιάννενα Νέα Εποχή” ο Δ. Παπαγεωργίου, βάζοντας το στόχο για την πόλη, να οδηγηθούμε στη δραστική μείωση των αερίων του θερμοκηπίου κατά 80-90% έως το 2030…
Το πώς θα το πετύχουμε αυτό είναι εξαιρετικά κρίσιμο, γιατί όπως τονίσαμε, έχουμε να ανταγωνιστούμε πόλεις και Δήμους που πιθανώς, έχουν δουλέψει ως σήμερα πολύ περισσότερο από εμάς. Ή που μπορεί να κάνουν πολύ σοβαρότερη δουλειά από εμάς… Μες στην αχλύ του μυστηρίου που σκόπιμα μάλλον, θέλει να συντηρήσει γύρω από το συγκεκριμένο θέμα η δημοτική αρχή Παπαγεωργίου, με πολύ μεγάλη δόση βαρουφάκειας… δημιουργικής ασάφειας, οι προτεινόμενες δράσεις και έργα περιγράφηκαν από τον αντιδήμαρχο υποδομών Γιώργο Αρλέτο (αλήθεια, γιατί όχι από την αρμόδια υπηρεσία του Δήμου Ιωαννιτών;) σε ένα 15σέλιδο κείμενο που ήρθε προς έγκριση στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Ιωαννίνων στις 13 Σεπτεμβρίου. Λίγες μέρες αργότερα, το κλιματικό σύμφωνο παραδόθηκε στους φορείς της πόλης, σε μια επίσης πανηγυρική, προεκλογική φιέστα, και ακόμα και αυτό το σημείο προκαλεί απορίες για το χειρισμό του θέματος, αφού στους φορείς για παράδειγμα περιλαμβάνεται το νοσοκομείο “Χατζηκώστα”, όχι όμως, το μεγαλύτερο νοσοκομείο της πόλης…
Παραμονές των εκλογών, υπό την πίεση των επικοινωνιακών αναγκών της δημοτικής αρχής, με εντελώς αντιδεοντολογική δέσμευση της επόμενης διοίκησης του Δήμου και για να πουληθεί το σύνθημα “10.000 ευρώ για κάθε Γιαννιώτη”, φτιάχτηκε και παρουσιάστηκε τσάτρα-πάτρα ένα κείμενο που:
• δεν περιλαμβάνει κοστολογήσεις ανά άξονα, άρα εγκρίθηκε ένα πλαίσιο παρεμβάσεων που θα κοστολογηθεί στο μέλλον,
• δεν μιλά για τεκμηρίωση του ενεργειακού αποτυπώματος και άρα για την προσδοκώμενη ενεργειακή εξοικονόμηση,
• δεν περιλαμβάνει προτεραιοποίηση των δράσεων,
• δεν διαθέτει χρονοδιάγραμμα δράσεων, και προφανώς…
• δεν δίνει στοιχεία ωριμότητας της κάθε παρέμβασης (μελέτες, άδειες κτλ.).
Η πόλη της Καλαμάτας έχει ανοίξει σε δημόσια διαβούλευση την πρότασή της, δίνοντας στη δημοσιότητα ένα κείμενο 700 και πλέον σελίδων, αντί του δικού μας 15σελιδου!
Προ ημερών, η “Καθημερινή” αποκάλυπτε πως τα Γιάννενα είναι επιβαρυμένα περιβαλλοντικά, με αέρα τοξικό, συγκρινόμενα με το Πεκίνο! Σύμφωνα με την προαναφερθείσα εισήγηση, ο Δήμος μας παρουσιάζει ετησίως περίπου 377.000 τόνους ισοδύναμου CO2 ανά έτος (με έτος αναφοράς μετρήσεων το 2019) – ενδεικτικά οι εκπομπές εντοπίζονται κτιριακά: περίπου 190.000 τόνοι CO2, κινητικότητα: περίπου 160.000 τόνοι CO2 κοκ. – και ο σχεδιασμός αποσκοπεί στη μείωση κατά 80-90% των ανθρακικών εκπομπών έως το 2030 σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση του Δήμου Ιωαννιτών. Μιλάμε με λίγα λόγια για έναν άθλο, μεγαλύτερο ίσως από αυτούς που πέτυχε ο μυθικός Ηρακλής… και ο οποίος θα απαιτούσε διάρκεια ως το 2130 και όχι επτά χρόνια από σήμερα…
Οι προτεινόμενες/υπό υλοποίηση δράσεις ανά άξονα γεννούν πολλά ερωτηματικά. Ενδεικτικά αναφέρω τα εξής, σχολιάζοντας προτάσεις της εισηγητικής πρότασης του αντιδημάρχου έργων:
o “Προμήθεια και εγκατάσταση συστήματος εσωτερικής και εξωτερικής αντίστοιχα παρακολούθησης για το δίκτυο ύδρευσης της πόλης των Ιωαννίνων” που εκτιμάται πως θα οδηγήσουν σε μείωση κάτω του 50% (εκτιμώμενη εξοικονόμηση πάνω από 20%), και σε εξοικονόμηση τουλάχιστον 15% του νερού και κατά 25%. ενέργειας. Πρόκειται για εντελώς αυθαίρετες εκτιμήσεις.
o “Περπάτημα και ποδηλασία: μια πραγματικά βιώσιμη μετατόπιση του τρόπου μετακίνησης” με πεζοδρόμια και ποδηλατόδρομους που εκτιμάται ότι “θα λειτουργήσουν ως κινητήριοι μοχλοί για την αλλαγή των συνηθειών κινητικότητας”. Με ποιο σχεδιασμό, με ποια ωρίμανση υποσχόμαστε κάτι τόσο δραστικό σε βάθος επταετίας, όταν δε διαθέτουμε μετρήσιμα στοιχεία και όταν ο κόμβος της κεντρικής πλατείας υλοποιήθηκε χωρίς πρόβλεψη για ποδηλατόδρομο;
o “Καθαρισμός και ενίσχυση των πλωτών μεταφορών”: πώς θα… “καθαρίσουν” και θα ενισχυθούν τα πλωτά της Παμβώτιδας;; Η έκθεση ιδεών συνεχίζεται… και πιο κάτω γίνεται ακόμα καλύτερο: “Η δράση αυτή αποσκοπεί στην αναβάθμιση του ρόλου των πλωτών μεταφορών με την προσθήκη υπηρεσιών και την ευκολότερη αντικατάσταση των πετρελαιοκίνητων σκαφών που εξυπηρετούν σήμερα τη σύνδεση μεταξύ της πόλης και του νησιού”… Μας τα είπαν κι άλλοι…
o “Πράσινη διαχείριση της εφοδιαστικής… Μικρότερα, καθαρότερα και πιο ήσυχα οχήματα θα παραδίδουν αγαθά στο πολεοδομικό συγκρότημα των Ιωαννίνων με την υποστήριξη των Κέντρων Αστικής Εφοδιαστικής και των πλατφορμών φόρτωσης/εκφόρτωσης”… Ποιος και πώς θα πείσει τους επιχειρηματίες της εστίασης να επενδύσουν χρήματα σε κάτι τέτοιο;
o “Εκπαίδευση των αργυροχρυσοχόων για την υιοθέτηση της κυκλικής οικονομίας στον τομέα τους”… Και λοιπόν;
o “Πιλοτική εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας και των μηδενικών αποβλήτων στο νησί της λίμνης Παμβώτιδας”: Γιατί μόνο στο Νησί; Πώς έγινε η επιλογή για ένα μη αντιπροσωπευτικό δείγμα της πόλης;
o “Οργάνωση της διανομής τροφίμων και ευαισθητοποίηση σχετικά με τα περισσευούμενα τρόφιμα”: Πώς;
o “Επαναχάραξη της λίμνης Παμβώτιδας, συμπεριλαμβανομένων των περιοδικά κατακλυζόμενων περιοχών της, με βάση ορθοφωτοχάρτες της δεκαετίας του 1960 στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης της λίμνης”. Τι σχέση έχει η οριοθέτηση της Λίμνης με την κλιματική ουδετερότητα;
o “Πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας στο σπίτι / «ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΩ-ΑΛΛΑΖΩ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ» / Πρόγραμμα ΥΠΕΝ «Διατηρώ»”: αυτά τα προγράμματα υλοποιούνται από το κεντρικό κράτος. Ποια η ανάγκη συμμετοχής του Δήμου μας;
o “Αύξηση της απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα, με περισσότερες δεντροφυτεύσεις”… Αν καταφέρουμε σε επτά χρόνια να φυτέψουμε εκτάσεις ίσες με το δάσος του Αμαζονίου, θα μπορούσαμε να δούμε γρήγορα αποτέλεσμα…
Εν κατακλείδι, ο στόχος της κλιματικής ουδετερότητας είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση για να μείνει στα χέρια λίγων, μιας απερχόμενης διοίκησης και μαθητευόμενων “μάγων”. Η δημοτική αρχή που “κατάργησε” τις υπηρεσίες του Δήμου, που αποθέωσε τις συνεργασίες με εξωτερικούς συμβούλους και τις απευθείας αναθέσεις και που αντιμετώπισε με προχειρότητα πολύ μεγάλες υποθέσεις του Δήμου Ιωαννιτών (βλέπε παλιό Πανεπιστήμιο), αντί της ουδετερότητας (κλιματικής εν προκειμένω), το μόνο πρόσημο που αφήνει παρακαταθήκη στην πόλη μας είναι το μείον (-).
*Η Νατάσα Τύρου είναι υποψήφια δημοτική σύμβουλος με την παράταξη “Ανεξάρτητη Δημοτική Πρωτοπορία”, πρώην αντιδήμαρχος του Δήμου Ιωαννιτών
