Δύο επιτυχημένες παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, η όπερα σκιών “Ο Καραγκιόζης Ριγολέττος”, σε κείμενο Δημήτρη Δημόπουλου και Αλέξανδρου Μελισσηνού, και η συναυλία “Πολλά εν θέλω να σου πω…”, με τον Ζαχαρία Καρούνη, ταξιδεύουν στα Γιάννενα, στον Πολιτιστικό Πολυχώρο «Δημήτρης Χατζής».
Η παράσταση “Ο Καραγκιόζης Ριγολέττος” θα δοθεί εις διπλούν τη Δευτέρα 20 Ιουλίου (11.30 και 13.30), ενώ η συναυλία “Πολλά εν θέλω να σου πω…” την Τρίτη 21 Ιουλίου, στις 21.00, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Το πρόγραμμα «Η ΕΛΣ ταξιδεύει στην Ελλάδα» υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Οι παραστάσεις στα Γιάννενα πραγματοποιούνται με τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και σε συνεργασία με τον Δήμο Ιωαννιτών, στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας.
“Ο Καραγκιόζης Ριγολέττος”
Η επιτυχημένη όπερα σκιών ”Ο Καραγκιόζης Ριγολέττος”, σε κείμενο του πολυπράγμονα κωμικού, σκηνοθέτη και λιμπρετίστα Δημήτρη Δημόπουλου και του έμπειρου καραγκιοζοπαίχτη Αλέξανδρου Μελισσηνού, έρχεται να προσφέρει γνώση και άφθονο γέλιο… αλλιώς!
Στην επιτυχημένη παραγωγή της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ο πιο διάσημος και αγαπημένος καμπούρης γελωτοποιός του θεάτρου σκιών, ο Καραγκιόζης, καλείται να φέρει εις πέρας μια… λυρική αποστολή: να ερμηνεύσει τον πιο διάσημο καμπούρη της όπερας, τον Ριγολέττο! Από το πουθενά βρίσκεται να είναι πρωταγωνιστής του Ριγολέττου στο λυρικό θέατρο που ιδρύει η Βεζυροπούλα στο σαράι, μαθαίνοντας με χιούμορ και αφοπλιστική αθωότητα όλα όσα απαιτούνται για να ανέβει μια όπερα. Η παράσταση συνδυάζει το παραδοσιακό θέατρο σκιών με αποσπάσματα από την αριστουργηματική όπερα Ριγολέττος του Τζουζέππε Βέρντι ερμηνευμένα στα ελληνικά από τρεις λυρικούς τραγουδιστές και με χιουμοριστικό τρόπο ξεδιπλώνει όλο το παρασκήνιο ενός λυρικού θεάτρου.
Ο ρόλος του Καραγκιόζη ενσαρκώνεται με ζωντάνια και πρωτοτυπία από τον Αλέξανδρο Μελισσηνό, καθιστώντας την παράσταση μια φρέσκια και διαδραστική πρόταση στο θέατρο σκιών. Μια παράσταση για μικρούς και μεγάλους που υπόσχεται να ψυχαγωγήσει και να εκπαιδεύσει, αποδεικνύοντας ότι η παράδοση και η λυρική τέχνη μπορούν να συνυπάρξουν με χιούμορ και δημιουργικότητα.
Μουσική: Τζουζέππε Βέρντι
Πρωτότυπο λιμπρέτο: Φραντσέσκο Μαρία Πιάβε
Μουσική προσαρμογή: Λίνα Ζάχαρη
Κείμενο: Δημήτρης Δημόπουλος, Αλέξανδρος Μελισσηνός
Μετάφραση στίχων: Δημήτρης Δημόπουλος
Ερμηνεύουν: Μάνος Κοκκώνης, Γιάννης Σελητσανιώτης, Μαριλένα Στριφτόμπολα
Καραγκιοζοπαίχτης: Αλέξανδρος Μελισσηνός
Πιάνο: Μάρκος Κώτσιας
“Πολλά εν θέλω να σου πω…”
Επιλογή τραγουδιών: Γεράσιμος Παπαδόπουλος, Ζαχαρίας Καρούνης
Μεταφορά από τη βυζαντινή στην ευρωπαϊκή σημειογραφία: Γεράσιμος Παπαδόπουλος
Ερμηνεύει ο Ζαχαρίας Καρούνης.
Moυσικό σύνολο: Γεράσιμος Παπαδόπουλος (ούτι), Στέλλα Βαλάση (σαντούρι), Διονύσης Θεοδόσης (κλαρίνο, καβάλ, φλογέρες), Στρατής Σκουρκέας (κρουστά)
Ο Ζαχαρίας Καρούνης και μια ομάδα τεσσάρων μουσικών επιλέγουν τραγούδια από τον κώδικα του Ιστορικού & Παλαιογραφικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, χειρόγραφο 37. Πρόκειται για συλλογή τραγουδιών του 19ου αιώνα, των οποίων οι μελωδίες αποτυπώνονται στην αναλυτική βυζαντινή σημειογραφία, πάνω σε στίχους που αποπνέουν ρομαντισμό. Το κύριο θέμα των τραγουδιών είναι η αγάπη και κυρίως ο ανεκπλήρωτος έρωτας.
Η επιλογή των τραγουδιών έγινε από τον Ζαχαρία Καρούνη και τον Γεράσιμο Παπαδόπουλο. Αρχικά εργάστηκαν χωριστά ενώ έπειτα συνέκριναν τα αποτελέσματα. Οι επιλογές και των δύο ταυτίστηκαν σχεδόν στο σύνολό τους. Τα κριτήρια, βάσει των οποίων έγινε η επιλογή των τραγουδιών ήταν μουσικά, ερευνώντας κυρίως για πρωτότυπες μουσικές φράσεις, ομοιότητες με παραδοσιακά τραγούδια που έχουν φτάσει ως τις μέρες μας αλλά και ενδιαφέρουσες μουσικές φόρμες και μορφολογικές ιδιαιτερότητες, τις οποίες δεν τις συναντάμε συχνά σε παραδοσιακά τραγούδια. Επίσης, μεγάλο ρόλο στην επιλογή των τραγουδιών έπαιξαν τα ποιητικά κείμενά τους, ο λόγος δηλαδή που τα συνοδεύει. Προσπάθησαν να καλύψουν όλες τις γλωσσικές «ποιότητες», τις οποίες συναντάμε στην εν λόγω συλλογή τραγουδιών.
Το χειρόγραφο του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης αρ. 37 αποτελεί –σύμφωνα με τη διατύπωση του εξωφύλλου του– μια «Μουσικὴ Συλλογὴ Τραγουδίων παλαιῶν τε καὶ νέων, μελοποιηθέντων καὶ τονισθέντων ὑπὸ Γεωργίου Κ. Ιωαννίτου Πρωτοψάλτου». Πρόκειται για έναν θησαυρό της μουσικής λαογραφίας, με περισσότερες από 230 καταγραφές στη σύγχρονη ψαλτική σημειογραφία λόγιων φαναριώτικων τραγουδιών (μερικά από τα οποία αποτελούν επώνυμες ή πιθανολογούμενες ανώνυμες δημιουργίες του ίδιου του Ιωαννίτη), δημοτικών τραγουδιών από ποικίλες περιοχές της Ελλάδας, κλέφτικων και μερικών οργανικών σκοπών. Το πλήρες όνομα του γραφέα του χειρογράφου είναι Γεώργιος Κωνσταντίνου Πήλελης, πρωτοψάλτης Ιωαννίνων, δάσκαλος και θεωρητικός της μουσικής, ο οποίος γεννήθηκε στα Γιάννενα πιθανότατα στο κατώφλι 18ου και 19ου αιώνα, διδάχθηκε τη λεγόμενη «Νέα Μέθοδο» από τους ίδιους τους δημιουργούς της στην Κωνσταντινούπολη και απεβίωσε το 1885.
