Το Συμβουλευτικό Κέντρο Ιωαννίνων ενημερώνει επαγγελματίες και πολίτες για τις νέες προβλέψεις της νομοθεσίας που ενισχύουν την προστασία των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, στο πλαίσιο του Νόμου 5172/2025 και σε εναρμόνιση με τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε εξέλιξη βρίσκεται αυτό το διάστημα και μεγάλη καμπάνια της Ελληνικής Αστυνομίας και του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη ( μάλιστα η πρώτη ημερίδα έγινε στα Γιάννενα) για το μέιζον αυτό κοινωνικό θέμα που έχει οξυνθεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια ή δημοσιοποιούνται περιστατικά που άλλοτε έμεναν στο σκοτάδι.
Ειδικότερα, τα στελέχη του Συμβουλευτικού Κέντρου Ιωαννίνων, Ελένη Χριστόγερου – Νομικός, Μαρία Παπαφώτη – Σύμβουλος Υποδοχής, Πολυξένη-Μαρία Κουρή – Κοινωνική Λειτουργός και Δήμητρα Φαρμάκη – Ψυχολόγος, παραθέτουν ενδιαφέροντα στοιχεία για το νομικό πλαίσιο που ισχύει στη χώρα με την επισήμανση ότι πλέον καθίσταται υποχρεωτική, με η χωρίς συναίνεση του θύματος, η αναφορά περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας από συγκεκριμένους επαγγελματίες, όπως εκπαιδευτικούς, γιατρούς, φαρμακοποιούς, φυσιοθεραπευτές, κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους και προπονητές. Μάλιστα έχει θεσπιστεί ειδικό ακαταδίωκτο για όσους υποβάλλουν αληθή αναφορά, γεγονός που ενθαρρύνει στην έγκαιρη ενημέρωση των αρμοδίων αρχών.
Ισχυρό νομικό πλαίσιο
Αν και η ενδοοικογενειακή βία μπορεί να επηρεάσει όλα τα μέλη μιας οικογένειας, διεθνώς αναγνωρίζεται ότι πλήττει δυσανάλογα τις γυναίκες και τα παιδιά. Μαζί με τον βιασμό, τη σεξουαλική παρενόχληση, τη διαδικτυακή βία και το stalking, εντάσσεται στο ευρύτερο φαινόμενο της «βίας κατά των γυναικών», η οποία ορίζεται ως κάθε πράξη βίας με βάση το φύλο που προκαλεί ή ενδέχεται να προκαλέσει σωματική, ψυχολογική ή σεξουαλική βλάβη, είτε στον δημόσιο είτε στον ιδιωτικό χώρο.
Το φαινόμενο αυτό αποτελεί απόρροια βαθιά ριζωμένων έμφυλων ανισοτήτων και συνιστά παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων. Στην Ελλάδα, έχει διαμορφωθεί ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο που παρέχει προστασία και πρόσβαση σε δομές υποστήριξης για κάθε γυναίκα επιζώσα έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας.
Στο επίκεντρο του εθνικού πλαισίου προστασίας βρίσκεται ο Νόμος 3500/2006, ο οποίος αποτελεί τη βασική νομοθεσία για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας.
Ο νόμος αυτός έχει δεχτεί ανά τα χρόνια τροποποιήσεις, με πιο πρόσφατη και σημαντική αυτή που επέφερε ο Νόμος 5172/2025, ενισχύοντας τα μέτρα προστασίας και επεκτείνοντας τις υποχρεώσεις συγκεκριμένων επαγγελματιών.
Ποιοι υποχρεούνται και πως να αναφέρουν περιστατικά
Πιο συγκεκριμένα, προβλέπεται, πλέον, ένας διευρυμένος κατάλογος επαγγελματιών που έχουν υποχρέωση να αναφέρουν περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Επαγγελματίες όπως παιδαγωγοί,
εκπαιδευτικοί, κοινωνικοί/-ές λειτουργοί, ψυχολόγοι, προπονητές/-τριες, ιατροί, καθώς και πλέον φαρμακοποιοί και φυσικοθεραπευτές/-τριες, έχουν νομική υποχρέωση να αναφέρουν άμεσα στις αρμόδιες διωκτικές αρχές κάθε ένδειξη εγκλήματος ενδοοικογενειακής βίας που διαπιστώνουν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Η υποχρέωση αυτή:
·- Για ανήλικα θύματα, αφορά όλους τους/τις παραπάνω επαγγελματίες.
·- Για ενήλικα θύματα, εφαρμόζεται σε ιατρούς, φαρμακοποιούς και φυσικοθεραπευτές/-τριες, εφόσον διαπιστώσουν σχετικές ενδείξεις στο πλαίσιο της επαγγελματικής τους δραστηριότητας.
Η αναφορά γίνεται ανεξαρτήτως συναίνεσης του θύματος ή ύπαρξης επαγγελματικού απορρήτου. Η διαδικασία υποβολής αναφοράς μπορεί να είναι έγγραφη, ηλεκτρονική ή προφορική (με σύνταξη σχετικής έκθεσης), ενώ σε κατεπείγουσες περιπτώσεις μπορεί να γίνει τηλεφωνικά, με καταγραφή της κλήσης στο αρχείο της Ελληνικής Αστυνομίας.
Ακαταδίωκτο και ενθάρρυνση
Παράλληλα, θεσπίζεται ειδικό ακαταδίωκτο για τους/τις επαγγελματίες που προβαίνουν σε καταγγελία, καθώς δεν διώκονται, δεν απολύονται και δεν υφίστανται κυρώσεις, εκτός αν αποδειχθεί ότι προέβησαν εν γνώσει τους σε αναληθή αναφορά, ενώ επίσης, καλούνται να
καταθέσουν ως μάρτυρες μόνο όταν δεν υπάρχουν άλλα αποδεικτικά μέσα.
Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 11 του Νόμου 5172/2025, οι διατάξεις που ρυθμίζουν τις υποχρεώσεις των επαγγελματιών και τη διαδικασία αναφοράς περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας, εφαρμόζονται αναλόγως σε κάθε περίπτωση βίας κατά των γυναικών, καθώς και σε
περιστατικά εξ οικείων βίας, ανεξαρτήτως φύλου του θύματος.
Η συγκεκριμένη νομοθετική εξέλιξη στοχεύει στην ενθάρρυνση των επαγγελματιών να προβαίνουν έγκαιρα σε αναφορά, αναγνωρίζοντας τον κομβικό τους ρόλο στην πρόληψη και στην προστασία των θυμάτων.
Χρήσιμες πληροφορίες για το Κέντρο
Για περισσότερες πληροφορίες ή υποστήριξη, οι πολίτες και οι ενδιαφερόμενες γυναίκες μπορούν να απευθύνονται στο Συμβουλευτικό Κέντρο Ιωαννίνων.
Υπενθυμίζεται ότι το Κέντρο ανήκει στις 65 υποστηρικτικές δομές του Πανελλαδικού Δικτύου της ΓΓΙΑΔ, βρίσκεται υπό τη διοίκηση και την επιστημονική εποπτεία του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας (ΚΕΘΙ) και απευθύνεται σε γυναίκες που υφίστανται έμφυλη βία ή/και πολλαπλές διακρίσεις (π.χ. άνεργες, μονογονείς, ανάπηρες, μετανάστριες, προσφύγισσες
κ.τ.λ.). Παρέχει ΔΩΡΕΑΝ τις υπηρεσίες του (εξειδικευμένη πληροφόρηση, κοινωνική, ψυχολογική, εργασιακή και νομική στήριξη), οι οποίες καλύπτονται από το ΑΠΟΡΡΗΤΟ της συμβουλευτικής διαδικασίας.
Στοιχεία επικοινωνίας:
Διεύθυνση: Μαρίκας Κοτοπούλη 68, 45445 Ιωάννινα
Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή, 08:00-16:00
Τηλέφωνο: 26510-77449
E-mail: ioannina@isotita.gr
