Σταδιακά μειούμενος και γερασμένος βαίνει ο πληθυσμός της Ηπείρου η οποία είναι η Περιφέρεια με έναν από τους πιο γερασμένους πληθυσμούς στη χώρα, με το μικρότερο ενεργό δυναμικό και σύμφωνα με την τελευταία αναφορά της ΕΛΣΤΑΤ, με διπλάσιο αριθμό θανάτων από γεννήσεις.
Για την ακρίβεια, 2.202 γεννήσεις έναντι 4.209 θανάτων, το 2020.
Πιο συγκεκριμένα στα Ιωαννίνων είχαμε 1.170 γεννήσεις και 1.829 θανάτους. Στην Άρτα 395 γεννήσεις και 1.019 θανάτους. Στην Πρέβεζα 372 γεννήσεις και 765 θανάτους και στην Θεσπρωτία, 265 γεννήσεις και 596 θανάτους
Οι γεννήσεις στην Ελλάδα κατά το 2020 ανήλθαν σε 84.767 (43.534 αγόρια και 41.233 κορίτσια) καταγράφοντας αύξηση κατά 1,2% σε σχέση με το 2019 που ήταν 83.763 (42.945 αγόρια και 40.818 κορίτσια). Στις γεννήσεις δεν συμπεριλαμβάνονται οι γεννήσεις νεκρών βρεφών, οι οποίες κατά το 2020 ανήλθαν σε 440, μειωμένες κατά 3,1% σε σχέση με το 2019 που ήταν 454.
Άλλα ενδιαφέροντα στατιστικά είναι ότι τα περισσότερα παιδιά γεννιούνται μεταξύ ηλικιών 30-39 της μητέρας, κυρίως με καισαρική.
Οι δε θάνατοι το 2020 ήταν 7.000 περισσότεροι από το 2019 και ο δείκτης βρεφικής θνησιμότητας ήταν στο 3,24. Μικρότερος από το 2019 και γενικά, ανάμεσα στους μικρότερους της δεκαετίας.
Οι γάμοι τέλος, ήταν πολύ μειωμένοι σε σχέση με το 2019. Οι πολιτικοί ήταν περισσότεροι από τους θρησκευτικούς, ενώ υπογράφηκαν και 8.986 σύμφωνα συμβίωσης, τα περισσότερα από κάθε άλλη χρονιά, μετά τη θέσπισή τους. Οι γάμοι το 2020 ανήλθαν σε 31.475 (11.935 θρησκευτικοί και 19.540 πολιτικοί) παρουσιάζοντας μείωση κατά 33,2% σε σχέση με το 2019, κατά το οποίο είχαν πραγματοποιηθεί 47.137 (23.278 θρησκευτικοί και 23.859 πολιτικοί). Τα σύμφωνα συμβίωσης το 2020 ανήλθαν σε 8.986, παρουσιάζοντας αύξηση 13,4% έναντι του 2019 που ήταν 7.924. Στα σύμφωνα συμβίωσης του έτους 2020 περιλαμβάνονται 172 σύμφωνα συμβίωσης μεταξύ ανδρών και 64 μεταξύ γυναικών.
Η απογραφή
Ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώνεται συνεχώς μετά το 2010, κάτι που αναμένεται να αποτυπωθεί και στην απογραφή που θα διεξαχθεί σε λίγους μήνες.
Πιθανότατα οι μόνιμοι κάτοικοι της χώρας στα τέλη του 2021 θα είναι κατά 450.000-500.000 λιγότεροι από αυτούς που απεγράφησαν τον Μάιο του 2011 (υπό την προϋπόθεση ότι η κάλυψη του πληθυσμού στις δυο αυτές απογραφές δεν θα διαφοροποιείται σημαντικά).
Αυτά μεταξύ άλλων τονίζει πρόσφατη δημοσίευση των καθηγητών στο Παν. Πατρών και Θεσσαλίας, κκ. Βασίλη Παππά και Βύρωνα Κοτζαμάνη.
Τα τελευταία εννέα χρόνια (1/1/2011 -1/1/2020) με βάση τις εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ ο μόνιμος πληθυσμός της χώρας μας, επισημαίνουν οι δυο ερευνητές, μειώθηκε κατά 3,7% (-405.000 άτομα). Οι τάσεις όμως σε περιφερειακό επίπεδο είναι μεικτές. Η πλειοψηφία των νομών (39/51) είχε απώλειες και μια μειοψηφία μόνον (12/51) είχε κάποια κέρδη. Αν δε εξετάσουμε, την ίδια περίοδο, τα ποσοστά μεταβολής και όχι τα απόλυτα μεγέθη, διαπιστώνεται ότι τέσσερις μόνον νομοί είχαν μια σημαντική αύξηση του πληθυσμού τους (>+6%, Δωδεκάνησα, Χίος, Λέσβος, Σάμος), ενώ οκτώ μια πολύ ήπια (<+3%).
Από τα στοιχεία που επεξεργάστηκαν οι δυο καθηγητές στο πλαίσιο του χρηματοδοτούμενο από τον Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας ερευνητικού προγράμματος «Δημογραφικά Προστάγματα στην Έρευνα και Πρακτική στην Ελλάδα», προκύπτει ότι 1 στους 3 νομούς που βρίσκονται όλοι στην ηπειρωτική χώρα (με εξαίρεση το Λασίθι) έχουν λιγότερες γεννήσεις από θανάτους (αρνητικά φυσικά ισοζύγια) και ταυτόχρονα, περισσότερες εξόδους από εισόδους (αρνητικά μεταναστευτικά ισοζύγια. Στον αντίποδα 4 μόνον νομοί (τρεις στην Κρήτη + Δωδεκάνησα) έχουν θετικά Φυσικά Ισοζύγια και Μεταναστευτικά Ισοζύγια (και επομένως και μεγάλη αύξηση του πληθυσμού τους). Οι υπόλοιποι 30 νομοί εντάσσονται σε κάποια από τις άλλες τρεις ομάδες. Η πρώτη συμπεριλαμβάνει δυο μόνον νομούς, την Ξάνθη και τις Κυκλάδες, που αν και έχουν περισσότερες γεννήσεις από θανάτους χάνουν πληθυσμό καθώς οι έξοδοι είναι περισσότερες από τις εισόδους. Στην δεύτερη ομάδα εντάσσονται 20 νομοί – όλοι στην ηπειρωτική Ελλάδα-, όπου αν και τα Μεταναστευτικά τους Ισοζύγια είναι θετικά, δεν επαρκούν να καλύψουν τις απώλειες των αρνητικών Φυσικών τους Ισοζυγίων, με αποτέλεσμα να έχουν μείωση του πληθυσμού τους.
Το παράδοξο της Θεσπρωτίας
Τέλος, η τελευταία ομάδα, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς στους 8 νομούς που την αποτελούν (Βοιωτίας, Θεσπρωτίας, Λέσβου, Πιερίας, Σάμου, Φωκίδος, Χαλκιδικής και Χίου) το ισοζύγιο είσοδοι – έξοδοι είναι θετικό σε τέτοιο βαθμό που υπερκαλύπτει τις απώλειες που προκαλεί το γεγονός ότι έχουν περισσότερους θανάτους από γεννήσεις, με αποτέλεσμα να έχουν και αυτοί, αύξηση του πληθυσμού τους.
Συμπερασματικά, όπως δηλώνει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο κ. Κοτζαμάνης, ι) στην μεταβολή του πληθυσμού καθοριστικό ρόλο παίζουν όχι μόνον τα Φυσικά (γεννήσεις- θάνατοι) αλλά και τα Μεταναστευτικά Ισοζύγια (είσοδοι-έξοδοι) και ιι) όπως τα Φ.Ι. τόσο σε επίπεδο χώρας όσο και σε επίπεδο νομών δεν πρόκειται να αλλάξουν πρόσημο (θα παραμείνουν δηλαδή και τα επόμενα χρόνια αρνητικά), αυτό που θα επηρεάσει όλο και περισσότερο τις δυο επόμενες δεκαετίες τις όποιες μεταβολές του πληθυσμού μας είναι η ζυγαριά είσοδοι-έξοδοι. Σε εθνικό δε επίπεδο, ακόμη και αν η ζυγαριά αυτή στο μέλλον γίνει από αρνητική μηδενική (όσοι δηλ. θα εγκαταλείψουν την Ελλάδα άλλοι τόσοι θα εγκατασταθούν σε αυτήν), μετά από 20 χρόνια θα είμαστε σχεδόν κατά ένα εκατομμύριο λιγότεροι από ό,τι σήμερα.
