Θα επέλθει συμφωνία ή θα αποτελέσει μια ακόμα εστία έντασης ανάμεσα στο Δήμο Ιωαννιτών και την Περιφερειακή Αρχή Καχριμάνη το θέμα της χρηματοδότησης του προγράμματος επιδότησης για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας στο Λεκανοπέδιο Ιωαννίνων;
Την περασμένη εβδομάδα, σε συζήτηση στην Περιφερειακή Επιτροπή , ο Περιφερειάρχης Αλ. Καχριμάνης δήλωσε πως έχει σταλεί έγγραφο και αναμένεται η απάντηση του Δήμου Ιωαννιτών, για να διατεθούν 5 εκατ. ευρώ από το σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΒΑΑ) του Δήμου, προκειμένου να προχωρήσει το πρόγραμμα επιδότησης αντλιών θερμότητας που έχει εξαγγείλει από καιρό ο Περιφερειάρχης, ως μέσο για την μερική αντιμετώπιση του προγράμματος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο Λεκανοπέδιο. Με τις τιμές των καυσίμων και των καυσόξυλων στα ύψη, η πρωτοβουλία αυτή μοιάζει πλέον ως σταγόνα στον ωκεανό, αλλά τουλάχιστον είναι μια αρχή… Ή έτσι εμφανίζεται…
Την Παρασκευή προσκλήθηκαν στελέχη της δημοτικής αρχής στην Περιφέρεια, προκειμένου να γίνει ενημέρωση για το πρόγραμμα από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης (ΕΥΔ) του ΠΕΠ Ηπείρου, ωστόσο ο Περιφερειάρχης παρέπεμψε την επιτυχία της συμφωνίας ανάμεσα σε Περιφέρεια και Δήμο , στην προσωπική του επαφή με το Δήμαρχο Θωμά Μπέγκα…
Όμως, από τα λεγόμενα του αντιδημάρχου αναπτυξιακού προγραμματισμού Θωμά Γιωτίτσα, το βράδυ της Παρασκευής, στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ΒΗΜΑ Τηλεόραση, αφήνεται το περιθώριο πολλών… αμφιβολιών για την επιτυχία της πρωτοβουλίας, αν και ο κ. Γιωτίτσας εξέφρασε την αισιοδοξία του.
Το κρίσιμο ζήτημα που μένει να απαντηθεί από την ΕΥΔ και τον Περιφερειάρχη είναι το πως ακριβώς θα αντληθούν 5 εκατ. ευρώ από ένα σχεδιασμένο πρόγραμμα ΒΑΑ, το οποίο έχει κατανείμει τους πόρους του σε συγκεκριμένα έργα: ανάπλαση του πάρκινγκ στα Λιθαρίτσια, η ανάπλαση του παραλίμνιου ποδηλατοπεζόδρομου και η κατασκευή του πάρκινγκ στην πλατεία Χατζή. Για τα τρία αυτά έργα, έχουν διατεθεί από την Τεχνική Βοήθεια του ΠΕΠ χρήματα στο Δήμο για να ολοκληρώσει πολύ σύντομα τις απαιτούμενες μελέτες και να προχωρήσει η ένταξη και η δημοπράτηση των τριών εμβληματικών για το Δήμο Ιωαννιτών παρεμβάσεων.
Αν τα 5 εκατ. για αντλίες θερμότητας αφαιρεθούν από τη ΒΑΑ, κανονικά η απόφαση αυτή πρέπει να αποτελέσει αιτία πολέμου για τη δημοτική αρχή Μπέγκα, η οποία έχει ταλαιπωρηθεί μέχρι σήμερα εκτειθέμενη ουσιαστικά αυτή, για την καθυστέρηση στα 500 μέτρα του επιχώματος του μεγάλου δακτυλίου, επειδή η Περιφέρεια αρνείται να εγκρίνει την πρόσθετη χρηματοδότηση για την ολοκλήρωση του έργου, παρ’ ότι υποτίθεται πως οι δύο πλευρές είχαν έρθει σε συμφωνία πριν λίγο καιρό, για να ανατρέψει ξανά τα δεδομένα την τελευταία στιγμή, η πάνω πλατεία… Επίσης, δεν πέρασε καιρός από την ανοιχτή κόντρα των τεσσάρων μεγάλων Δήμων της Ηπείρου, με την ΕΥΔ – και την Περιφερειακή Αρχή – για το χρόνο παράτασης που ζητούσαν οι τέσσερις Δήμοι για την ωρίμανση των μελετών των έργων των ΒΑΑ τους.
Η ιστορία της επιδότησης των αντλιών θερμότητας απειλεί επομένως, να αποτελέσει μια ακόμα εστία έντασης ανάμεσα στις δύο τοπικές αρχές, αν η Περιφερειακή Αρχή Καχριμάνη επιμείνει να “βάλει χέρι” στους πόρους της ΒΑΑ.
Ο σχεδιασμός του προγράμματος επιδότησης
Πέραν της εξεύρεσης χρηματοδότησης με σύγκρουση ή χωρίς πάντως… ο σχεδιασμός του προγράμματος για την επιδότηση των αντλιών θερμότητας πρέπει να γίνει σε άλλη βάση και όχι με αμιγώς οικονομικά κριτήρια, υποστήριξε ο Θωμάς Γιωτίτσας. Η λογική όλων ουσιαστικά των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης των τελευταίων ετών στη χώρα, αποτυγχάνει γιατί δεν μπορεί να ικανοποιήσει αυτούς που πραγματικά αδυνατούν. Εν προκειμένω, η επιδότηση αντλιών θερμότητας έστω και με μεγάλο ποσοστό χρηματοδότησης είναι βέβαιο πως δεν θα καλύψει τις πολύ χαμηλές κοινωνικές ομάδες, οι οποίες θεωρητικά είναι αυτές που καίνε κακής ποιότητας πρώτη ύλη για να ζεσταθούν.
Μια τέτοια οικογένεια δεν έχει να διαθέσει έστω και ελάχιστα προκειμένου να μπει στο πρόγραμμα, ενώ επιπρόσθετα, είναι αδύνατο να καλύπτει ακόμα και αν βάλει αντλία θερμότητας, το υψηλό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας που θα απαιτεί η λειτουργία της. Ο κ. Γιωτίτσας πρότεινε ως εκ τούτου ειδικά μέτρα ειδικά γι’ αυτές τις κατηγορίες συμπολιτών, την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στα σπίτια κτλ.
Παράλληλα, τόνισε πως η με οικονομικά κριτήρια μόνο επιδότηση αντλιών θερμότητας δεν απαντά στην τοπική διάσταση του προβλήματος της αιθαλομίχλης. Με το πρόγραμμα του Μετρονόμου, ο Δήμος Ιωαννιτών έχει ακριβή στοιχεία για τις ενεργειακές ανάγκες κάθε κτιρίου στην πόλη και το εργαλείο αυτό θα μπορούσε να είναι εξαιρετικά χρήσιμο για την Περιφέρεια, ώστε να σχεδιάσει την επιδότηση αντλιών για τις περιοχές ειδικά που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Προβληματισμός από μετρήσεις
Στο μεταξύ, προβληματισμό προκαλούν οι μετρήσεις των μικροσωματιδίων PM2.5 στα Ιωάννινα για το διάστημα από 28 Σεπτεμβρίου έως 4 Οκτωβρίου 2026, όπως αποτυπώνονται στα στοιχεία του δικτύου PANACEA.
Στα Γιάννενα είχαν εγκατασταθεί έξι σταθμοί μέτρησης, από τους οποίους σήμερα λειτουργούν τρεις, στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, στην Περιφέρεια Ηπείρου και στα Μάρμαρα.
Στο διάγραμμα της τελευταίας εβδομάδας εμφανίζεται αξιοσημείωτη διαφοροποίηση μεταξύ των μετρήσεων στον σταθμό της Περιφέρειας και εκείνων στο Πανεπιστήμιο. Οι συγκεντρώσεις που καταγράφονται στην Περιφέρεια είναι αισθητά υψηλότερες, ενώ στον σταθμό του Πανεπιστημίου παραμένουν χαμηλότερες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η χρονική κατανομή των υψηλών τιμών. Σύμφωνα με την ανάγνωση του διαγράμματος, τις πέντε από τις επτά ημέρες οι τιμές στον σταθμό της Περιφέρειας ξεπέρασαν τα 10 μg/m³, ενώ οι χαμηλότερες τιμές καταγράφηκαν το Σαββατοκύριακο.
Αξιοσημείωτο είναι ακόμη ότι οι συγκεκριμένες καταγραφές έγιναν πριν αρχίσει ουσιαστικά η περίοδος λειτουργίας των τζακιών και της εντατικής οικιακής θέρμανσης, η οποία κατά τους χειμερινούς μήνες αποτελεί έναν πρόσθετο παράγοντα επιβάρυνσης της ατμόσφαιρας.
Ωστόσο, τα στοιχεία της PANACEA έχουν ενδιαφέρον και δικαιολογούν περαιτέρω διερεύνηση, όμως η εξαγωγή συμπερασμάτων για τις πηγές της ρύπανσης χρειάζεται μεγαλύτερο εύρος δεδομένων.
