Αίτηση για καταχώριση της ονομασίας «Κασκαβάλι Πίνδου/Κασκαβάλ Πίνδου» ως Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ) στο μητρώο των ΠΟΠ-ΠΓΕ-ΕΠΙΠ κατέθεσε η Οργάνωση Παραγωγών Κασκαβάλ Πίνδου, η οποία έχει έδρα την Φιλοθέη Άρτας ως Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ).
Κατά της αίτησης καταχώρισης έχουν δικαίωμα να υποβάλουν ένσταση μέχρι και την 6/9/2021 φυσικά ή νομικά πρόσωπα που έχουν έννομο συμφέρον και είναι εγκατεστημένα στην Ελληνική επικράτεια. Σημειώνεται ότι οι ενιστάμενοι δύνανται να έχουν πρόσβαση σε όλα τα στοιχεία που αφορούν το σχετικό φάκελο μετά από σχετική αίτησή τους.
Τι είναι το Κασκαβάλι ή Κασκαβάλ
Το «Κασκαβάλι Πίνδου/Κασκαβάλ Πίνδου» είναι ένα ημίσκληρο τυρί, με υπόλευκο έως υποκίτρινο χρώμα, σχήματος κυλινδρικού ή παραλληλεπίπεδου.
Παρασκευάζεται με τη χρήση της τεχνικής της θερμαινόμενης τυρομάζας από πρόβειο ή μείγμα πρόβειου και γίδινου γάλακτος (πάντα το γίδινο σε αναλογία μικρότερη του 35%), χρησιμοποιώντας μια ιδιαίτερη τεχνική που ανέπτυξαν και διέδωσαν οι Βλαχόφωνοι νομάδες-κτηνοτρόφοι της Βαλκανικής, ορμώμενοι από τις περιοχές της κεντρικής βόρειας απόληξης της οροσειράς της Πίνδου.
Το τυρί απαιτεί μια συνολική περίοδο παρασκευής-ωρίμανσης περίπου 90 ημερών για να είναι έτοιμο προς κατανάλωση. Τα χαρακτηριστικά του προϊόντος οφείλονται στη μεγάλη λιποπεριεκτικότητα και τα πλούσια αρώματα του γάλακτος της οριοθετημένης περιοχής, αλλά και στην παραδοσιακή τεχνική της τυροκόμησής του, η οποία απαιτεί η επεξεργασία της τυρομάζας να γίνεται σε δυο διακριτά στάδια. Έτσι, είναι δυνατή η άμεση μεταποίηση του γάλακτος που παράγεται το καλοκαίρι στα ορεινά υψόμετρα, όπου δεν υπάρχουν τυροκομεία-ωριμαντήρια.
Ένα επιπλέον χαρακτηριστικό, για την οριοθέτηση της περιοχής, αφορά την ιδιαίτερη τεχνολογία που αναπτύχθηκε για την τυροκόμηση του προϊόντος «Κασκαβάλι Πίνδου/Κασκαβάλ Πίνδου». Αυτή επέτρεπε την άμεση μεταποίηση του γάλακτος που παραγόταν το καλοκαίρι στα ορεινά υψόμετρα (όπου δεν υπάρχουν τυροκομεία-ωριμαντήρια) σε μια ανακατεργασμένη τυρομάζα. Στη συνέχεια, η τυρόμαζα προωθείτο με ασφάλεια στις παρακείμενες πεδινές περιοχές για περαιτέρω επεξεργασία και την παραγωγή του τυριού «Κασκαβάλι Πίνδου/Κασκαβάλ Πίνδου».
Η διαδικασία αυτή ήταν πολύ σημαντική για τους νομάδες-κτηνοτρόφους της περιοχής, οι οποίοι για την επιβίωση του ζωικού τους κεφαλαίου ήταν αναγκασμένοι να μετακινούνται από τους ορεινούς όγκους των θερινών βοσκοτόπων στις παρακείμενες ημιορεινές-πεδινές περιοχές για τη χειμερινή παραμονή των ζώων τους.
Έτσι, οι περιοχές κατοχύρωσης του προϊόντος συμπίπτουν ουσιαστικά με τις γεωγραφικές περιοχές στις οποίες ζούσαν οι νομάδες Βλάχοι κατά τους περασμένους αιώνες, δηλαδή η κεντρική-βόρεια απόληξη της οροσειράς της Πίνδου και οι παρακείμενες περιοχές της Ηπείρου, Θεσσαλίας και Δυτικής Μακεδονίας, στις οποίες μετακινούντο κατά τους χειμερινούς μήνες.
Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, ως οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή για την παραγωγή και τυποποίηση του τυριού «Κασκαβάλι Πίνδου/Κασκαβάλ Πίνδου» ορίζεται η συνολική έκταση που συμπεριλαμβάνεται στα γεωγραφικά όρια των παρακάτω Περιφερειακών Ενοτήτων:
1. ΠΕ Ιωαννίνων, ΠΕ Άρτας, ΠΕ Θεσπρωτίας και ΠΕ Πρέβεζας (Περιφέρεια Ηπείρου),
2. ΠΕ Καστοριάς, ΠΕ Γρεβενών και ΠΕ Κοζάνης (Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας), και
3. ΠΕ Τρικάλων και ΠΕ Καρδίτσας (Περιφέρεια Θεσσαλίας).
