ΕΙΔΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ
Μια σειρά από παρατηρήσεις και σοβαρές ενστάσεις για σημεία της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης για τις περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Ηπείρου και της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η Λίμνη Παμβώτιδα, καταθέτει η Περιφέρεια Ηπείρου, δια της απόφασης της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Χωρικού Σχεδιασμού και Ανάπτυξης.
Η Επιτροπή συνεδρίασε το πρωί της Παρασκευής και κατέληξε σε ένα πλαίσιο προτάσεων που συνδιαμορφώθηκε από την εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας της Περιφέρειας Ηπείρου και από τις προτάσεις της αντιπολίτευσης.
Η μελέτη σύμφωνα με το συμπέρασμα της υπηρεσίας “περιέχει ασάφειες και αοριστίες όσον αφορά τις συγκεκριμένες δραστηριότητες που περιγράφονται και – επί του πρακτέου – δεν προτείνει ουσιαστικές λύσεις για τα προβλήματα των περιοχών προστασίας της φύσης της Περιφέρειας Ηπείρου. Απεναντίας, παρουσιάζει ελλείψεις οι οποίες θα δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στην περιβαλλοντική προστασία της Περιφέρειας Ηπείρου. Παρόμοιες μελέτες έχουν απορριφθεί και στο παρελθόν”. Ωστόσο, από το πνεύμα της τοποθέτησης του αντιπεριφερειάρχη ανάπτυξης και προέδρου της Επιτροπής Περιβάλλοντος Βασίλη Γοργόλη, δεν προκύπτει ότι η Περιφέρεια Ηπείρου ζητά σήμερα την απόσυρση της μελέτης, κάτι που στην διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης είχε υποστηρίξει ο Περιφερειάρχης Αλ. Καχριμάνης.
Για να ζητηθεί απόσυρση της μελέτης απαιτείται απόφαση πολιτικού οργάνου και εν προκειμένω, η Επιτροπή Περιβάλλοντος δεν συζήτησε επ’ ουδενί ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Κινήθηκε απλά σε παρατηρήσεις που θα ενσωματωθούν σε ένα κείμενο, το οποίο θα αποτελέσει την άποψη της Περιφέρειας Ηπείρου για την ΕΠΜ.
Στη συνεδρίαση της Παρασκευής, της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Ηπείρου, ήταν μοναδικό θέμα η “Διατύπωση απόψεων – γνωμοδότηση για τη δημόσια διαβούλευση του έργου “Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000” και ποιο συγκεκριμένα για τη μελέτη 11Α: Εκπόνηση ΕΠΜ και ΣΔ για τις περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Ηπείρου και Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας (μέρους)“.
Η παρουσία στη συνεδρίαση εκπροσώπων του Υπουργείου Περιβάλλοντος ή των μελετητών δεν ζητήθηκε από το προεδρείο της Επιτροπής, όπως είπε ο κ. Γοργόλης απαντώντας σε σχετικό ερώτημα της περιφερειακής συμβούλου Τ. Ζέκα.
Κάποια από τα σημεία της εισήγησης αναφορικά με ελλείψεις της μελέτης που διατύπωσε ο κ. Γοργόλης είναι τα εξής:
- Δεν έχουν ληφθεί υπόψη τα δεδομένα των δασικών χαρτών.
- Αν και στο κείμενο της μελέτης, γίνεται αναφορά στον ΠΕΣΔΑ Ηπείρου (Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων), δεν εξετάζεται ως υπερκείμενος σχεδιασμός. Επιπλέον δεν λαμβάνονται υπόψιν οι προβλέψεις των Τοπικών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων (ΤΣΔΑ), στα πλαίσια των οποίων προτείνονται οι χωροθετήσεις εγκαταστάσεων περιβαλλοντικών υποδομών… Δεν γίνεται καμία πρόβλεψη για την περίπτωση εκσυγχρονισμού, επέκτασης, βελτίωσης ή τροποποίησης των περιβαλλοντικά αδειοδοτημένων και υφιστάμενων έργων ή δραστηριοτήτων καθώς και των νέων έργων που προβλέπονται από τον υφιστάμενο ΠΕΣΔΑ.
- Στα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) προβλέπεται η εκπόνηση Ειδικών Υδρογεωλογικών Μελετών για τον καθορισμό των ζωνών προστασίας των σημείων ή πεδίων υδροληψίας. Δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη στη Μελέτη για τα υφιστάμενα σημεία υδροληψίας όπως είναι καταγεγραμμένα στο Εθνικά Σημείο Μητρώων Υδροληψίας (ΕΜΣΥ).
- Στο κείμενο της μελέτης δεν γίνεται καμία αναφορά στην ΒΙ.ΠΕ. Ιωαννίνων παρόλο που απεικονίζεται στους σχετικούς χάρτες.
- Δεν διευκρινίζεται το πλαίσιο συντήρησης του οδικού δικτύου που αφορά τη σύνδεση των οικισμών οι οποίες δεν ανήκουν στο επαρχιακό οδικό δίκτυο.
- Πτηνο/κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις: Δεν γίνεται αναφορά στο σημαντικό πρόβλημα που δημιουργείται με την επεξεργασία των αποβλήτων αυτών των μονάδων, δηλαδή είτε η υποχρέωση των μονάδων να κατασκευάσουν εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων, είτε η πρόβλεψη δημιουργίας μονάδων βιομάζας (καύση των αποβλήτων προς παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας) η οποία λύνει και το πρόβλημα των παράνομων αποθέσεων πτηνο/κτηνοτροφικών αποβλήτων κυρίως στο λεκανοπέδιο.
- ΑΠΕ: Υπάρχει αναφορά μόνο σε αιολικά, φωτοβολταϊκά και υδροηλεκτρικά έργα. Δεν υπάρχει πουθενά πρόβλεψη για δραστηριότητες και έργα άλλων μορφών ΑΠΕ όπως π.χ. βιομάζας, γεωθερμίας, αντλιοταμιεύσεων κ.α.
Η αντιπολίτευση
Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης Γιώργος Ζάψας καυτηρίασε το γεγονός ότι για δεύτερη φορά μέσα σε λίγα χρόνια, το μείζον αυτό ζήτημα για την προστασία του περιβάλλοντος της περιοχής μας, τίθεται σε προεκλογικό χρόνο. Με την προηγούμενη κυβέρνηση την τελευταία στιγμή, ήρθε το ΠΔ της Λίμνης από τον Σ. Φάμελο και τώρα γίνεται το ίδιο, από το Γ. Αμυρά, είπε. Διαφώνησε στη συνέχεια γιατί το θέμα έρχεται στην Επιτροπή Περιβάλλοντος και όχι στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Σχολίασε την απουσία συνεννόησης με τοπικούς φορείς, με το Δήμο Ιωαννιτών και το ΤΕΕ, για τη διαμόρφωση μιας κοινής πρότασης. “Απουσιάζει η συνεννόηση που θα έφερνε το βέλτιστο αποτέλεσμα όμως αυτό που παρουσιάζεται σήμερα είναι σίγουρο ότι θέλει βελτιώσεις. Όμως είναι άλλο βελτίωση άλλο κατάργηση και εμείς δε μπορούμε να δεχτούμε ότι δεν θα έχουμε Προεδρικό Διάταγμα Λίμνης επειδή το φέρνουν στο τέλος της θητείας τους οι κυβερνήσεις” είπε ο επικεφαλής του “Κοινού των Ηπειρωτών”.
Ο Χάρης Λιούρης, εκπρόσωπος της παράταξης “Ήπειρος Όλον” στάθηκε στο σημείο των μεγάλης δυναμικότητας πτηνοτροφείων που δεν πρέπει να απαγορευτούν, όπως είπε.
Η περιφερειακή σύμβουλος του ΚΚΕ, Κων/να Ζέκα έκανε μια πολύ εμπεριστατωμένη τοποθέτηση, αναφερόμενη σε πολλά σημεία της μελέτης, αφού εισαγωγικά άσκησε κριτική για υποκρισία στις άλλες παρατάξεις της αντιπολίτευσης, επειδή δια των κομμάτων που τους στηρίζουν, έχουν ψηφίσει το Νόμο 4685/2020, στον οποίο βασίζονται οι σημερινές διατάξεις της μελέτης και όσα προτείνονται πλέον για τις περιοχές Natura. Υποστήριξε παράλληλα πως η ΕΠΜ αξιοποιείται κεντρικά και τοπικά για ψηφοθηρικούς λόγους αλλά πέφτοντας πάνω στις πολιτικές εξελίξεις δεν θα έχει καμία τύχη.
Κάποια από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της τοποθέτησης της κ. Ζέκα είχαν ως εξής:
- Έπρεπε να προηγηθούν οι μελέτες ώστε τα αποτελέσματα τους να ενσωματωθούν στην ΕΠΜ και να αποφασιστούν οι χρήσεις γης. Η μελέτη δεν μπορεί να ορίσει νέες χρήσεις όταν πρόκειται για περιοχές Natura και τα σημεία που συζητάμε είναι τέτοιες περιοχές. Τέτοια περίπτωση είναι στην τάφρο της Λαψίστας όπου ορθά επιβάλλεται η βιολογική γεωργία αλλά αυτό αφορά μόνο μια λεπτή λωρίδα γης. Το ίδιο βλέπουμε και στις περιοχές που είναι σημαντικές για την αναπαραγωγή του Κιρκινεζιού.
- Σωστά στις ευαίσθητες περιοχές οποιαδήποτε γεωργική εκμετάλλευση ακόμα και σε θερμοκήπια, επιβάλλεται να είναι βιολογική και να καταργηθούν τα χημικά σκευάσματα, λιπάσματα κλπ. Πώς θα ζήσουν οι αγρότες όμως, αν δεν επιβληθούν επιπλέον μέτρα που να αντισταθμίζουν τις οικονομικές απώλειες εξαιτίας της χαμηλής απόδοσης των βιολογικών, αναρωτήθηκε.
- Αρκετά από τα παλιά πτηνοτροφεία πρέπει να απομακρυνθούν χτες, από τη λίμνη, πρόσθεσε η κ. Ζέκα. Και αυτό τον κόσμο που ζει απ’ την πτηνοτροφία τι θα τον κάνουμε, εφόσον δεν υπάρχουν σχέδια για οργανωμένους χώρους, με υποδομές ώστε να μεταστεγαστούν.
- Συζητάμε για τα καραβάκια στη λίμνη: από ποιες διαδρομές θα περνάνε και τι μηχανές θα έχουμε; Το ΥΠΕΝ λέει θα επιδοτήσει να έχουν ηλεκτροκινητήρες για να μην ρυπαίνουν το οικοσύστημα. Απαιτείται αρχικά όμως μελέτη για το πόσα καραβάκια αντέχει το οικοσύστημα της λίμνης, σημείωσε.
- Η μελέτη ειδικά στο σημείο των ΑΠΕ προβλέπει φωτοβολταϊκά παντού. Μέσα στο νερό, μέσα στο νησάκι που είναι παραδοσιακός οικισμός, μέσα στους αναδασμούς σε Καστρίτσα, Λογγάδες κλπ.
- Η μελέτη στηρίζει την παραμονή του αναχώματος στην Αμφιθέα και προστατεύει τους αγώνες σκι κάνοντας ειδική μνεία «για τη διοργάνωση αγώνων μηχανοκίνητου αθλητισμού». “Για ένα άθλημα ελίτ κρατάμε το ανάχωμα και δυσκολεύουμε και την ανανέωση της λίμνης με καθαρό νερό από τις πηγές” ανέφερε χαρακτηριστικά.
- Τέλος, σε Βοτανικό- Γεννηματά μέχρι Κατσικά, επιτρέπεται μέχρι «εκεί που σκάει το κύμα» να γίνουν νέα ξενοδοχεία (δίπλα από το Du Lac και μέχρι το αγρόκτημα της Γαλακτοκομικής Σχολής.
Τέλος, ο Ζώης Γαλατάς από την ΑΡΠΗ αναφέρθηκε σε συγκεκριμένες παραλείψεις της μελέτης όπως η ανάγκη για πρόβλεψη απορρύπανσης της Λίμνης, επανασύσταση της λίμνης Λαψίστας κτλ.
