Μια επιχειρηματική αγορά που εξακολουθεί να ανανεώνεται, αλλά δυσκολεύεται να αποκτήσει ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική, αποτυπώνουν τα στοιχεία του 2024 της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για την Ήπειρο. Και μπορεί ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης να υποστήριξε προ ημερών στα Γιάννενα ότι ιδρύθηκαν 7.000 νέες επιχειρήσεις την επταετία της Νέας Δημοκρατίας, δεν ανέφερε όμως πόσες έβαλαν λουκέτο…
Επίσης δεν έγινε λόγος για τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κατά κανόνα μικρομεσαίες επιχειρήσεις που η πλειονότητα τους είναι προσωπικές-οικογενειακές και δεν απασχολούν εργαζομένους.
Μόλις το 2,8% τη χώρας
Το 2024 ιδρύθηκαν στην Περιφέρεια Ηπείρου 1.999 νέες επιχειρήσεις, την ώρα που 1.126 υφιστάμενες διέκοψαν τη δραστηριότητά τους. Το ισοζύγιο είναι θετικό, με 873 περισσότερες ενάρξεις από διακοπές λειτουργίας, ωστόσο πίσω από αυτή την εικόνα αναδεικνύονται τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά μιας οικονομίας που στηρίζεται κυρίως σε μικρές επιχειρηματικές μονάδες.
Σύμφωνα με την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τη δημογραφία των επιχειρήσεων, το σύνολο των ενεργών επιχειρήσεων στην Ήπειρο ανήλθε το 2024 σε 26.775, αντιπροσωπεύοντας μόλις το 2,8% του αντίστοιχου αριθμού σε πανελλαδικό επίπεδο.
Η περιορισμένη συμμετοχή της Περιφέρειας στο συνολικό επιχειρηματικό δυναμικό της χώρας επιβεβαιώνει το μικρό μέγεθος της τοπικής αγοράς, η οποία καλείται να αναπτυχθεί σε ένα περιβάλλον αυξημένου λειτουργικού κόστους και περιορισμένων οικονομιών κλίμακας.
Περισσότερες ενάρξεις, αλλά και σημαντική κινητικότητα
Η αναλογία των νέων επιχειρήσεων προς το σύνολο των ενεργών έφτασε στην Ήπειρο το 7,5%, ενώ το ποσοστό των επιχειρήσεων που διέκοψαν τη λειτουργία τους διαμορφώθηκε στο 4,2%.
Αν και η διαφορά είναι θετική, η περιοχή εμφανίζει χαμηλότερη επιχειρηματική κινητικότητα σε σύγκριση με γειτονικές περιφέρειες.
Στα Ιόνια Νησιά, το ποσοστό δημιουργίας νέων επιχειρήσεων διαμορφώθηκε στο 8,3%, στη Δυτική Ελλάδα στο 7,9% και στη Θεσσαλία στο 7,8%.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ήπειρος δεν βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της δημιουργίας νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των ενάρξεων υπερβαίνει αισθητά εκείνον των διακοπών.
Το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη και οι θέσεις εργασίας
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που αφορούν τις επιχειρήσεις υψηλής ανάπτυξης.
Στην Ήπειρο καταγράφηκαν μόλις 175 τέτοιες επιχειρήσεις, στοιχείο που αναδεικνύει τις δυσκολίες διεύρυνσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας και δημιουργίας νέων θέσεων μισθωτής απασχόλησης.
Η συγκεκριμένη κατηγορία αφορά επιχειρήσεις που επιτυγχάνουν υψηλούς ρυθμούς αύξησης της απασχόλησής τους και αποτελεί έναν σημαντικό δείκτη της δυναμικής μιας οικονομίας.
Σε πανελλαδικό επίπεδο, το 2024 λειτουργούσαν 964.851 ενεργές επιχειρήσεις, στις οποίες απασχολούνταν συνολικά 3.632.302 άτομα.
Την ίδια χρονιά δημιουργήθηκαν 88.028 νέες επιχειρήσεις, ενώ καταγράφηκαν 37.391 διακοπές λειτουργίας.
Χαρακτηριστικό της διάρθρωσης της ελληνικής επιχειρηματικότητας είναι ότι 598.707 επιχειρήσεις δεν απασχολούσαν κανέναν μισθωτό, γεγονός που αναδεικνύει την ιδιαίτερα μεγάλη παρουσία των πολύ μικρών και ατομικών επιχειρήσεων.
Η πρόκληση για την τοπική οικονομία
Για την Ήπειρο, το θετικό ισοζύγιο αποτελεί ασφαλώς μια ενθαρρυντική ένδειξη, δεν αρκεί όμως από μόνο του για να περιγράψει την αναπτυξιακή πορεία της περιοχής.
Η δημιουργία νέων επιχειρήσεων είναι σημαντική, εξίσου κρίσιμη όμως είναι η βιωσιμότητά τους και η δυνατότητα να αυξάνουν τον κύκλο εργασιών τους, να επενδύουν και να δημιουργούν σταθερές θέσεις απασχόλησης.
Το γεγονός ότι περισσότερες από χίλιες επιχειρήσεις διέκοψαν τη λειτουργία τους μέσα σε έναν χρόνο, σε συνδυασμό με τον περιορισμένο αριθμό μονάδων υψηλής ανάπτυξης, αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της τοπικής επιχειρηματικότητας.
Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων, η ενίσχυση της εξωστρέφειας και η δημιουργία συνθηκών που θα ευνοούν την παραγωγική ανάπτυξη αποτελούν βασικές προκλήσεις για τα επόμενα χρόνια.
Το ουσιαστικό ζητούμενο για την οικονομία της Ηπείρου δεν είναι απλώς να ανοίγουν περισσότερες επιχειρήσεις από όσες κλείνουν, αλλά αυτές που δημιουργούνται να μπορούν να αναπτύσσονται, να αντέχουν στον χρόνο και να συμβάλλουν ουσιαστικά στην απασχόληση και στην παραγωγή πλούτου στην περιοχή.
