Ο Λάκης Χαλκιάς, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της παραδοσιακής και λαϊκής μουσικής, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών το βράδυ της Κυριακής στο νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν.
Την ανακοίνωση για την απώλεια έκανε«με οδύνη και θλίψη» η οικογένειά του, προσθέτοντας ότι η «η ημερομηνία και η ώρα της κηδείας θα ανακοινωθούν σύντομα».
Ο Λάκης Χαλκιάς είχε γεννηθεί στα Γιάννενα στις 30 Αυγούστου 1943, (πραγματικό όνομα: Μιχάλης Χαλκιόπουλος) και κουβαλούσε τη βαριά κληρονομιά της μεγαλύτερης ίσως μουσικής οικογένειας της χώρας. Ήταν η τέταρτη γενιά της θρυλικής δυναστείας των Χαλκιάδων και γιος του ξακουστού κλαρινίστα Τάσου Χαλκιά.
«Το δημοτικό τραγούδι ήταν το πρώτο μου σχολείο, δηλαδή η δημοτική ποίηση. Αυτή άκουγα από τους δικούς μου, αυτή έμαθα από τους δικούς μου», έχει πει σε συνέντευξη του, εξηγώντας πως οι ήχοι της Ηπείρου αποτέλεσαν τη βάση πάνω στην οποία χτίστηκε ολόκληρη η καλλιτεχνική του διαδρομή.Ο Λάκης Χαλκιάς υπήρξε μια πολυσχιδής προσωπικότητα που τόλμησε να «παντρέψει» το δημοτικό, το ρεμπέτικο και το λεγόμενο έντεχνο λαϊκό τραγούδι.
Η φωνή του έγινε γνωστή μέσα από τραγούδια που μίλησαν για την ξενιτιά, την αγάπη, την απώλεια, τη λεβεντιά και τον αγώνα. Τραγούδια που δεν έμειναν απλώς σε δίσκους, αλλά πέρασαν στη συλλογική μνήμη.
Η πορεία του στα πάλκα και στη δισκογραφία
Η επαφή του με τη μουσική ξεκίνησε από την ηλικία των 7 ετών. Έμαθε να παίζει άψογα κιθάρα, μπουζούκι, λαούτο, τζουρά και ούτι.
Ξεκίνησε να εργάζεται από 16 ετών ως επαγγελματίας μουσικός, εντυπωσιάζοντας με την ωριμότητά του.
Ηχογράφησε στα 18 του, τους πρώτους δίσκους στην εταιρεία Columbia, με δημιουργίες του Θεόδωρου Δερβενιώτη και του Κώστα Βίρβου.
Τη «χρυσή» δεκαετία του 1960 (1961-1967), το ταλέντο του τον έφερε στα πάλκα δίπλα στα μεγαλύτερα ονόματα του ελληνικού πενταγράμμου: συνεργάστηκε με μεγαθήρια όπως η Σωτηρία Μπέλλου, ο Στέλιος Καζαντζίδης, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης και ο Γιώργος Ζαμπέτας, ενώ συνυπήρξε με ρεμπέτες-ορόσημα όπως ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Γιάννης Παπαϊωάννου και ο Βασίλης Τσιτσάνης. Παράλληλα, δεν ξέχασε ποτέ τις ρίζες του, περιοδεύοντας τα καλοκαίρια με το οικογενειακό συγκρότημα σε παραδοσιακά πανηγύρια και γιορτές της.
Η περίοδος 1967-1971 τον βρήκε στις ΗΠΑ και τον Καναδά, όπου το καλλιτεχνικό του εκτόπισμα φάνηκε μέσα από τη συνεργασία του με τον παγκοσμίου φήμης ηθοποιό Άντονι Κουίν, σε τηλεοπτική παρουσίαση του «Ζορμπά» (σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη) για δίκτυο του Σακραμέντο της Καλιφόρνιας.
Επιστρέφοντας στην Ελλάδα το 1971, η καριέρα του απογειώθηκε μέσα από τη μνημειώδη συνεργασία του με τον συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο.
Το 1974, η ιστορική περιοδεία στην Αμερική με το συγκρότημα του Γιάννη Μαρκόπουλου, στο πλευρό του Νίκου Ξυλούρη και του Χαράλαμπου Γαργανουράκη, τον έφερε να τραγουδά σε μυθικούς χώρους όπως το Carnegie Hall και το Lincoln Center της Νέας Υόρκης, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης στην ομογένεια.
Σημαντική θέση στη δισκογραφία του κατέχει και η συνεργασία του με τον Χρήστο Λεοντή στην «Καταχνιά», ένα έργο βαθιά συνδεδεμένο με την ιστορική μνήμη και τους αγώνες του ελληνικού λαού. Παράλληλα, συνεργάστηκε με σπουδαίους δημιουργούς όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Νίκος Μαμαγκάκης, ο Μάριος Τόκας.
Ξεχωριστή θέση έχει το έργο «2.500 χρόνια ελληνική μουσική (Από τον Όμηρο μέχρι σήμερα)», μια φιλόδοξη καλλιτεχνική και ερευνητική προσπάθεια που ο ίδιος θεωρεί έργο ζωής.
Ανάμεσα στις σημαντικές ηχογραφήσεις του βρίσκονται επίσης δίσκοι όπως «Οδύσσεια» του Νίκου Μαμαγκάκη σε ποίηση Νίκου Καζαντζάκη, «Ιερουσαλήμ», «Η Ελλάδα είναι ένα τραγούδι», καθώς και πολλές συλλογές δημοτικών τραγουδιών μέσα από τις οποίες ανέδειξε τον πλούτο της ελληνικής μουσικής παράδοσης.
Η «Φάμπρικα» και άλλα μεγάλα τραγούδια
Ο Λάκης Χαλκιάς έγινε μία από τις βασικές φωνές των μεγάλων έργων του Γιάννη Μαρκόπουλου: «Ο Στράτης Θαλασσινός», σε ποίηση Γιώργου Σεφέρη, «Θητεία» του Μάνου Ελευθερίου, «Μετανάστες» του Γιώργου Σκούρτη, «Θεσσαλικός Κύκλος» του Κώστα Βίρβου, «Οροπέδιο» του Μιχάλη Κατσαρού και «Εργάτες».
Η κορυφαία στιγμή αυτής της συνεργασίας ήταν αναμφίβολα η «Φάμπρικα», το συγκλονιστικό ζεϊμπέκικο των «Μεταναστών», που ηχογραφήθηκε το 1974. Σπουδαίες υπήρξαν επίσης οι ερμηνείες του στα «Μαλαματένια Λόγια», «Εδώ στην ξένη χώρα», «Ο Δάσκαλος», «Άπονες εξουσίες», «Πικραμένη μου γενιά» και στα τραγούδια του έργου «Εργάτες», τραγούδια με κοινωνικό και πολιτικό βάρος, που συνέχισαν να ακούγονται επί δεκαετίες.
