Στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων «Ελευθέρια 2026», που τιμούν την απελευθέρωση της πόλης των Ιωαννίνων, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Κεντρική Υπηρεσία και το ΓΑΚ – Ιστορικό Αρχείο Ηπείρου, σε συνεργασία με την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Πελοποννήσου και υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, διοργανώνουν την έκθεση «Τα πήραμε τα Γιάννινα… Από τον Πόλεμο στην Ελευθερία (1912–1913)».
Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 21 Φεβρουαρίου και ώρα 13:00 στο Σουφαρί Σεράι, από τον Καθηγητή και Αντιδήμαρχο Πολιτιστικών Θεσμών, Εκδηλώσεων και Πολιτισμού Ιωαννίνων, Μηνά Πασχόπουλο.
Η έκθεση που θα διαρκέσει έως 31 Μαρτίου παρουσιάζει τη στρατιωτική, κοινωνική και διοικητική διάσταση της απελευθέρωσης της Ηπείρου μέσα από αρχειακά τεκμήρια, ιστορικές μαρτυρίες και μουσειακό υλικό, αναδεικνύοντας τη μετάβαση από το πολεμικό γεγονός στη συγκρότηση της δημόσιας μνήμης. Το εκθεσιακό αφήγημα εστιάζει στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Βαλκανικών Πολέμων, στους πρωταγωνιστές και τους εθελοντές, στις τελετουργίες μνήμης και στη διοικητική ενσωμάτωση της Ηπείρου μέσω του θεσμού της Γενικής Διοίκησης.
Στην έκθεση συμμετέχουν με αρχειακά τεκμήρια και φωτογραφικό υλικό σημαντικοί θεσμικοί φορείς, μεταξύ των οποίων το Αρχείο της ΕΡΤ, τα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, το Πολεμικό Μουσείο Αθηνών, η 8η Μηχανοποιημένη Ταξιαρχία Ηπείρου, το Ίδρυμα Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή, το Ριζάρειο Ίδρυμα και η Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συμβολή ιδιωτών συλλεκτών, οι οποίοι παραχώρησαν σπάνιο και πολύτιμο αρχειακό υλικό, συμβάλλοντας ουσιαστικά στον εμπλουτισμό και την τεκμηρίωση της έκθεσης.
Παράλληλα παρουσιάζεται η έκθεση «Ύμνος εις την Ελευθερίαν», σε ιδέα, σχεδιασμό και επιμέλεια της αρχαιολόγου και ιστορικού της τέχνης Ίριδος Κρητικού. Πρόκειται για τον καρπό μιας ιδέας που ευτύχησε να υλοποιηθεί, αλλά και μιας συναρπαστικής διαδικασίας – της εικαστικής «ανάγνωσης» και των 158 στροφών του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού, ενεργοποιημένων σε εικόνα με τη συνδρομή διακεκριμένων Ελλήνων εικαστικών, του κορυφαίου ποιητικού πονήματος για αυτό που καλούμε ελεύθερη Ελλάδα.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται από τα ΓΑΚ στην Περιφέρεια Ηπείρου, τον Δήμο Ιωαννιτών και τον χορηγό Factory ΠΑΣΣΙΑ Α.Ε. για τη συμβολή τους στην υλοποίηση της έκθεσης.
