Μία από τις χαμηλότερες επιδόσεις γονιμότητας σε ολόκληρη την Ελλάδα καταγράφει ο νομός Ιωαννίνων, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν στις 27 Οκτωβρίου 2026 και αφορούν το έτος 2024.
Τα δεδομένα αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για τη δημογραφική προοπτική της περιοχής, καθώς ο δείκτης ολικής γονιμότητας στο νομό Ιωαννίνων διαμορφώνεται μόλις στο 1,09 παιδιά ανά γυναίκα, έναντι 1,24 στο σύνολο της Ελλάδας και 1,34 στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η επίδοση αυτή κατατάσσει τον νομό στην 47η θέση μεταξύ των 52 ελληνικών στατιστικών περιοχών της σχετικής κατάταξης, ενώ είναι η χαμηλότερη από τις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες της Ηπείρου.
Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι τα Ιωάννινα βρίσκονται χαμηλότερα ακόμη και από περιοχές της χώρας που αντιμετωπίζουν έντονα προβλήματα πληθυσμιακής συρρίκνωσης, ενώ εμφανίζουν σημαντική απόκλιση από τους υπόλοιπους νομούς της Ηπείρου.
Μόνο τέσσερις περιοχές με χαμηλότερο δείκτη
Η θέση των Ιωαννίνων στην πανελλαδική κατάταξη αναδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος. Με δείκτη 1,09 παιδιά ανά γυναίκα, ο νομός βρίσκεται στην 47η θέση, την οποία μοιράζεται με τον Νότιο Τομέα Αθηνών.
Χαμηλότερες επιδόσεις καταγράφουν μόνο τέσσερις ελληνικές στατιστικές περιοχές: η Φλώρινα με 1,05, ο Κεντρικός Τομέας Αθηνών με 0,92, η Φωκίδα με 0,89 και η Ευρυτανία με 0,82.
Αντίθετα, ακόμη και περιοχές όπως η Θεσσαλονίκη και οι Σέρρες, με δείκτη 1,12, εμφανίζουν υψηλότερες τιμές από τα Γιάννενα.
Στην κορυφή της ελληνικής κατάταξης βρίσκονται οι Κυκλάδες με 1,95 παιδιά ανά γυναίκα, ενώ ακολουθούν η Ζάκυνθος με 1,71 και η Δυτική Αττική με 1,70.
Οι σημαντικές αυτές αποκλίσεις δείχνουν ότι το δημογραφικό πρόβλημα, παρότι αφορά συνολικά τη χώρα, παρουσιάζει διαφορετική ένταση από περιοχή σε περιοχή.
Μεγάλη απόσταση από την υπόλοιπη Ήπειρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση των Ιωαννίνων με τις υπόλοιπες Περιφερειακές Ενότητες της Ηπείρου.
Την υψηλότερη επίδοση καταγράφει η Θεσπρωτία, με δείκτη γονιμότητας 1,31 παιδιά ανά γυναίκα, καταλαμβάνοντας την 28η θέση πανελλαδικά.
Ακολουθούν η Άρτα και η Πρέβεζα, με δείκτη 1,28 και την 32η θέση στην κατάταξη.
Τα Γιάννενα με 1,09, υπολείπονται κατά 0,22 μονάδες της Θεσπρωτίας και κατά 0,19 μονάδες της Άρτας και της Πρέβεζας.
Η διαφορά είναι αξιοσημείωτη, καθώς η Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων, παρά τη συγκέντρωση σημαντικών εκπαιδευτικών, υγειονομικών και οικονομικών δραστηριοτήτων στην πρωτεύουσα της Ηπείρου, καταγράφει τη χαμηλότερη γονιμότητα στην Περιφέρεια.
Βεβαίως, τα συγκεκριμένα στοιχεία δεν επαρκούν από μόνα τους για να εξηγήσουν τις αιτίες της διαφοροποίησης. Αναδεικνύουν, ωστόσο, την ανάγκη να εξεταστούν αναλυτικότερα οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που επηρεάζουν τη δημιουργία οικογένειας στην περιοχή.
Ιστορικό χαμηλό στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η εικόνα των Ιωαννίνων εντάσσεται σε ένα ευρύτερο περιβάλλον υποχώρησης της γονιμότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σύμφωνα με τη Eurostat, ο συνολικός δείκτης γονιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε το 2024 στο 1,34 παιδιά ανά γυναίκα, καταγράφοντας τη χαμηλότερη τιμή από το 2001, όταν ξεκίνησε η συγκεκριμένη χρονοσειρά.
Η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία εξέτασε στοιχεία από 1.165 περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από αυτές, οι 439, ποσοστό 37,7%, εμφάνισαν δείκτη χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ 714 περιοχές, ποσοστό 61,3%, βρέθηκαν πάνω από αυτόν.
Η Ελλάδα βρίσκεται συνολικά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με δείκτη 1,24, όμως τα Ιωάννινα υπολείπονται σημαντικά ακόμη και αυτής της χαμηλής εθνικής επίδοσης.
Η απόκλιση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν η σύγκριση γίνεται με το λεγόμενο επίπεδο αναπλήρωσης των γενεών, το οποίο υπολογίζεται περίπου στα 2,1 παιδιά ανά γυναίκα.
Ο δείκτης των Ιωαννίνων βρίσκεται λίγο πάνω από το μισό αυτού του επιπέδου, στοιχείο που αποτυπώνει τη σοβαρότητα της δημογραφικής πρόκλησης.
